Tags

# De voornaamste handicap van deze formatieronde blijft dat voor het CDA amper is te rationaliseren waarom die partij met GroenLinks in zee zou gaan.

Dan heeft Wijffels toch gelijk met zijn inzicht in het karakter van het CDA: daar heerst nog steeds linkse haat en zijn de nieuwe politieke verhoudingen in ons land nog niet tot het denken over politieke handwerk doorgedrongen.

# Voor de VVD zijn genoeg optische voordelen te bedenken. Het premierschap. Een coalitie met ruime meerderheden in beide Kamers. En vooruitgang ten opzichte van Rutte II, omdat CDA en D66 op de meeste terreinen dichterbij de VVD staan dan de PvdA.

# Maar voor het CDA heeft regeren met GroenLinks alleen optische nadelen, zeker nu Buma in de campagne succes had met cultureel behoudende thema’s. Pieter Heerma, zijn co-onderhandelaar, bepleit in het blad van het Wetenschappelijk Instituut dat de partij zich als sociaal-conservatief profileert, haaks op het culturele optimisme dat zich in VVD, D66 en GroenLinks manifesteert.

Dit moge het bewijs worden genoemd dat het CDA de omslag naar nieuwe politieke verhoudingen nog niet gemaakt heeft en dat er dus nooit meer louter rechtse kabinetten mogelijk zullen zijn (linkse trouwens ook niet, maar die waren al onbestaanbaar zonder hulp van de aloude ARP-‘loyalisten’ onder het kabinet-Den Uyl).

# Het moment dat Buma openlijk moet kiezen komt dichterbij. De Eerste Kamer behandelt over twee weken het aangepaste Oekraïneverdrag. In de Tweede Kamer stemde het CDA tegen; VVD, D66 en GroenLinks waren voor. De kans is groot dat in zijn senaatsfractie genoeg voorstemmers zitten om het verdrag te redden.

Deze scheiding binnen eigen gelederen zal Buma ook hoofdbrekens kosten. De auteur heeft dus gelijk dat er sprake is van een openbare testcase:

# Een openbare testcase voor Buma’s leiderschap – en voor de houding van zijn partij tegenover de kandidaat-coalitiepartners.

# Intussen is de beslotenheid van de formatie natuurlijk vooral voor media een gênante toestand. Vanuit de politiek begrijp je het nog wel: de ervaringen met openbaar onderhandelen zijn nu eenmaal niet best.

# Maar het effect voor media is eigenlijk onverdedigbaar. Blijkbaar mochten die Groningers en andere bezorgde burgers in de campagne alleen op televisie en in de kranten omdat er verkiezingen aankwamen – niet omdat ze bezorgd waren.

Vraag: Waarom is ‘het effect voor de media eigenlijk onverdedigbaar’? Vooral de opvolgende zin dat ‘alleen campagnetijd’ toegang tot de televisie verschaft kan worden, maakt duidelijk dat de journalistiek zijn werk niet goed doet. Als er sprake is van bezorgde burgers en na ‘aanmelding’ bij media blijkt dat er sprake is van een serieus probleem, dan is het logisch dat de pers er bovenop springt. Zo zou het moeten zijn, maar deze Groningse casus maakt duidelijk dat de journalistiek het grondig heeft laten afweten en dat de nieuwsredacties (zowel kranten als televisie) bij zichzelf te rade moeten gaan. Er is geen andere conclusie mogelijk. ‘Bezorgdheid’ van burgers die als terecht kunnen worden gekwalificeerd, dienen te allen tijde de pers te kunnen halen en anders zijn (tegenwoordig) de sociale media die te hulp kunnen schieten. De stelling van de auteur dat er eigenlijk ‘onverdedigbare’ verschijnselen aan de orde zijn, dienen voortaan beter beargumenteerd te worden, want wat hier aan het papier is toevertrouwd is onjuist.

# Want nu die lijsttrekkers niet meer in beeld willen, zie je die bezorgde burgers óók nergens meer.

Gisteravond was overigens Hans Alders als de gascommissaris op de radio (‘Oog op Morgen’ meen ik) te horen met gepeperde opmerkingen over het falen van de toetsingscommissie NAM.

# Democratie als instrument van stemmentrekkers, niet van stemmers. Media als hulpjes van lijsttrekkers: van politici in plaats van burgers.

Dit is naar mijn mening een te algemene opmerking, waarvan ik me afvraag of dit kan worden waargemaakt of toetsbaar ‘bewezen’. Maar dat de media vaak twee handen zijn op één buik, is algemeen bekend en dat zou dus een nader onderzoek rechtvaardigen, want indien juist, moeten er maatregelen worden genomen.

# En mij lijkt dat media dit, zeker tegenover linkse politici, niet meer kunnen volhouden.

Klopt volledig als het juist is. Maar misschien is de opkomst van rechtse commentatoren op de radio en tv wel een indicatie dat er een disbalans is ontstaan.

# Je hoorde eerder tot vervelens dat dit het jaar van de populistische machtsovername zou worden. Dit valt nogal mee: een veel groter verhaal lijkt me de onpeilbaar diepe val van traditioneel links, overal in Europa. Zie Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en ja: Nederland.

De mogelijke machtsovername van het populisme sprak uit alle opiniepeilingen en die angst voor deze ‘nieuwsfeiten’ – of liever nieuwspotentieel – lijkt zeker niet ongegrond vanwege Trump en Bexit, die beide geboekte populistische overwinningen, die nu ook hebben aangetoond welke chaos is ontstaan. En publicist Ferdinand Grapperhaus heeft ook verklaard waarom dit populisme verklaard kan worden.[1]

# En het begint wel erg vreemd te worden dat, net als die boze burgers, ook de neergang van de SP en de PvdA sinds 15 maart als thema vrijwel uit de media is verdwenen.

Hierboven zijn door mij al gelijksoortige kanttekeningen geplaatst. Maar kan het zo zijn dat de krantredacties zo gesaneerd zijn in de afgelopen jaren dat maar enkele onderzoeksjournalisten beschikbaar zijn om diepte-interviews te houden in een langduriger periode dan beschikbaar is voor het journalistiek handwerk?

# De SP won haar laatste landelijke verkiezing in 2006. Roemer verloor in 2010 tien zetels; bleef in 2012 gelijk; en kromp dit jaar nog een zetel. De PvdA had dankzij Samsom in 2012 een opleving, maar verliest structureel sinds Wouter Bos in 2003 42 zetels haalde.

Vrij Nederland heeft een originele oplossing gevonden door een verslaggever een dagboek te laten schrijven als nieuw ‘flitslid’ van de PvdA (om voor de voorzittersverkiezing te mogen meestemmen; overigens ben ik ook flitslid voor 2 maanden geweest, maar na de – in  mijn ogen onterechte – nederlaag van Samsom ben ik afgehaakt; in mijn inschatting heeft het PvdA bestuur nagelaten om de transformatie van het partijpolitieke toneel in ons land, te weten de versplintering van het partijwezen, op de achterban over te brengen en te rechtvaardigen).

# Dus media en die twee partijen kunnen onmogelijk blijven doen alsof er weinig aan de hand is. Ongebruikelijke stappen zijn geboden. Groot alarm. Desnoods zouden PvdA en SP samen het gesprek met de kiezer moeten openen: wat doen wij fout?

Onverwachte ontwikkelingen zijn doorgaans gegarandeerde nieuwsfeiten, maar SP en PvdA waren al jaren – in feite tijdens de gehele afgelopen parlementaire periode – comateus. Voor buitenstaanders (als ik) kon SP mij nooit bekoren nadat Roemer was aangebroken en de inbreng van de Kamerleden waren voor mij ergerniswekkend agressief of fanatiek. Hiermee wil ik maar aangeven dat er ook niet direct iets ‘journalistiek’ uit te halen viel, want mogelijk zijn er wel ongepubliceerde artikelen geschreven, maar geweigerd door de redactie. Beide partijen waren eenvoudigweg geen nieuwsfeiten die ‘commercieel’ uit te buiten waren. Andere partijen zijn in het verleden ook met stille trom verdwenen. ‘Wat er aan de hand was’ is niet altijd smakelijk leesvoer voor de abonnee of losse verkoop.

# Niet langer lafjes afwachten, niet het zoveelste rapport van Wallage of Peper bestellen, maar een echt gesprek, echte belangstelling, voor echte kiezers: echte democratische gezindheid.

Is er bewijs voor het feit dat er nu niets gaande is? Er wordt door Depla een rapport geschreven, maar die zal beseffen dat het nu van een ander kaliber moet zijn dan alle voorgaande rapporten, omdat er nu reëel sprake is van een zinkend schip.

# En ik maak me geen illusies, maar bij de PVV is zoiets natuurlijk ook hard nodig. Die doen nu fier dat ze tweede partij van het land zijn, maar vergeten dat ze in januari nog op 38 gepeilde zetels stonden, en gaan nu, uit angst voor een nieuwe opstand (en Thierry Baudet), in 2018 in zestig gemeenten meedoen.

Over PVV-aanhang is door het AD onderzoek gedaan in de vorm van interviews door Wierd Duk. Andere kranten hebben als gevolg geen aanleiding gezien om ander soort onderzoek te starten.

# Staat u hier even bij stil: dit betekent dat de tweede partij van het land, opgericht in 2005, haar kiezers in 340 gemeenten niet zal bedienen.

PVV is natuurlijk in alle opzichten een grote uitzondering. Niet eens een formele partij, maar beweging en meer aanleiding voor sociologisch onderzoek dan een mooie journalistieke kluif.

# Officiële (!) reden: in die gemeenten heeft de partij niet veel kans de grootste te worden. Democratie in de PVV-definitie: als u, PVV-kiezer, in de verkeerde gemeente woont, kunt u helaas niet op ons rekenen.

Voor een uitzonderlijke personen als Geert Wilders gelden eerder politiek-psychologische kenmerken, zoals een faalangst, omdat hij alleen wenst deel te nemen als hij gegarandeerd de grootste wordt. Wel heeft hij in zijn bestaan als PVV-leider één winstpunt gehaald, te weten dat hij over een vaste aanhang beschikt, en dat is al meer dan vele andere partijen kunnen zeggen.

# Zo is twee maanden na de verkiezingen duidelijk dat democratie steeds meer een maniertje wordt om eigenbelang, in plaats van algemeen belang, na te jagen.

Ook hier is het probleem dat de bevolking inmiddels al drie decennia bekend is met dit kenmerkende beeld (of verschijnsel?). Welke partij kan er nog worden aangewezen die niet alleen opkomt voor het eigen belang? Geen enkele. Daarom luidt mijn stelling dat dit bestel morsdood is en dat het wachten is geblazen tot een nieuw politiek bestel gaat ontstaan en in mijn ogen is dat een directe digitale democratie (hier te vinden onder de categorie ‘directe democratie’ en ‘referendum’)

# De winnaars mogen achter gesloten deuren een nieuwe regering vormen, en de rest, de verliezers en teleurgestelden, houden stilletjes vast aan het eigen gelijk.

De werkelijkheid is geen andere. De nieuwe werkelijkheid – hoe die er ook zal uitzien – is nakende.

# Het is de intellectuele stilstand van de democratie: de intellectuele stilstand van Nederland.

Deze slotzin van Meeus wordt gevuld door deel 3 van deze blog.

Wordt vervolgd.

https://www.nrc.nl/nieuws/2017/05/12/als-intellectuele-stilstand-een-logische-haagse-uitkomst-wordt-8875662-a1558488

[1] https://aquariuspolitiek.wordpress.com/2017/05/11/na-herman-wijffels-als-eerste-visionair-is-nu-een-tweede-opgestaan-in-ons-land-ferdinand-grapperhaus-in-de-groene-amsterdammer-toekomstvisie-globalisering/

Advertisements