Tags

Macron biedt ook voer voor conflicten binnen de EU (Jeroen Segenhout, In het nieuws/fd, 9 mei)

# Zijn presentatie moet Angela Merkel zijn bevallen: op de klanken van de ‘Ode aan de Vreugde’ van Beethoven stapte Emmanuel Macron zondagavond richting zijn aanhangers. De Duitse bondskanselier kan weer rekenen op een Franse president die Europa een warm hart toedraagt.

Je moet in het EU-vijandige klimaat binnen de huidige EU wel van lef getuigen om deze klanken bij je verkiezingswinst ten gehore te laten brengen. Dat zal links Frankrijk en vooral de communisten in het verkeerde keelgat zijn gevallen en dus staan de vakbonden klaar om de barricaden op te gaan. Maar Macron als gedisciplineerd en analytisch denker heeft daarop natuurlijk al zijn antwoorden klaar. Vandaar dat mijn politieke intuïtie mij ingeeft dat Macron de grote hervormer van de Unie zal worden en ik hem met argusogen – in dit geval niet op voorhand als sympathisant, want hij moet zijn beloften eerst waarmaken, maar als kritisch waarnemer – zal gaan volgen met het doel om het enige noodzakelijke doel te bereiken, te weten de hervorming van (Frankrijk en) de EU.

# Merkel prees Macron voor diens ‘engagement voor een verenigde en naar buiten gerichte Europese Unie’. Dat klonk als oprechte blijdschap. In Duitsland werd toch gevreesd voor een overwinning van Marine Le Pen. En Macron is nog altijd een betere keuze dan de conservatief François Fillon, die als pro-Russisch te boek stond en zich kritisch had uitgelaten over de Schengenzone. ‘Het grootste pluspunt van Macron is dat hij niet voor vijandigheid zal zorgen’, zegt Pieter Cleppe van denktank Open Europe in Brussel.

Hervormingen

# Maar achter de façade van initiële hartelijkheid moet er nog hard worden gevochten om de Frans-Duitse as in Europa nieuw leven in te blazen. Macron wacht nu vooral de belangrijke taak om in de komende maanden te laten zien dat Frankrijk onder zijn leiding de economische hervormingen kan doorvoeren die hij tijdens verkiezingscampagne heeft beloofd. Dat zou hem krediet geven in Berlijn.

# En daarna zal hij toch echt enkele standpunten ten aanzien van het financiële bouwwerk van de Europese Unie moeten inslikken of afzwakken om grote botsingen met Merkel te vermijden. Zijn ideeën over de eurozone worden door vele Duitsers als een verschrikking gezien.

Uit het onderstaande citaat blijkt dat de Duitse angst voor eurobonds volstrekt onjuist en overbodig – want voorbarig en niet voortvloeiend uit een langetermijnperspectief van de Duitsers – – is en dus geldt ook voor bovenstaand citaat dat hij op voorhand enkele standpunten ‘toch echt’ zal moeten inslikken of afzwakken, als paniekzaaiend en kortzichtigheid van de Duisters. Want wat is er aan de hand? Wij, als Nederlanders, zijn het met de Duitsers eens dat er een streng en strak gedisciplineerd budgetbeleid moet worden gevoerd om ‘de toekomstige concurrentiekracht van de EU en vooral de eurozone te versterken en zonder gezonde financiën is dat onmogelijk. Gelijktijdig moet daarbij worden aangegeven dat ‘niet alles op orde is’ binnen het Europese Huis, met name niet met de kwaliteit van de democratie die vanuit het nationale politieke leven gegarandeerd was via de verdragen, maar natuurlijk niets van terecht is gekomen vanwege zijdelingse effecten van permanente onderhandelingen tijdens EU-toppen. Daarmee is tijdens het redigeren van het Verdrag van Maastricht geen rekening gehouden. Een andere fundamentele weeffout, namelijk de 3%-tekortnorm uit het EMU-verdrag is ook een aanfluiting van de eerste orde en dient ook vervangen te worden door een 4% -norm, aangezien anders sociaal-Europa van de kaart verdwijnt. Of de overheidsuitgaven dienen geprivatiseerd en dus vercommercialiseerd te worden en dat is ook rampzalig met de huidige marktideologie. Macron is zich als oud-ambtenaar, oud-bankier en als oud-minister van ‘Economie, Industrie en Digitale Economie’ (Wikipedia) natuurlijk bewust van deze mankementen en weet dat daar zijn sleutel ligt ten aanzien van de door hem gewenste hervormingen. In dat geval kunnen de Duitsers hoog en laag springen, maar zij zijn zo vastgeroest in het huidige denkautomatisme, dan zij niet meer in staat zijn out-of-the-box te denken. daarom heeft Macron het gelijk aan zijn zijde, als hij kan bewijzen dat zijn maatregelen zoden aan de dijk zetten. Is die winst binnengehaald, dan is hij de redder van de EU. Mocht hij zijn plannen niet waarmaken, dan zal dat ook op deze plaats aan de kaak worden gesteld. Aan plucheklevers bestaat in deze tijd – wanneer ooit wel? – geen behoefte. Wij moeten immers af van deze zittende politieke klasse.

# Het meest controversieel is dat Macron graag wil dat de eurozone gezamenlijk schuldpapier op de markt gaat brengen. Het uitspreken van het woord ‘eurobonds‘ leidt in Duitsland steevast tot een allergische reactie. Duitsers willen niet borg staan voor andermans schuld. Een woordvoerder van Merkel liet maandag al weten dat haar standpunt ten aanzien van deze vorm van schuldfinanciering nog altijd hetzelfde is: tegen dus.

Het is heel wat anders om in deze tijden ‘borg te staan voor andermans schuld’, dan in de toekomst als de economie in de eurozone ‘volkomen’ gezond is – lees: gezond gemaakt is – aangezien alleen maar onder volledige harmonisatie binnen de economische samenwerking aan dergelijke eurobonds gedacht kan worden, en dat kost dus neer op nog minstens één generatie aan nieuwe bestuurders, omdat we het met de huidige bestuurders niet redden. Dat blijkt uit alle chaos die momenteel binnen de Unie regeert.

Weerstand

# Ook met andere economische voorstellen van Macron is weerstand verzekerd. Zo wil hij de eurozone versterken met een eigen begroting. Lidstaten zouden daarvoor een deel van hun btw-inkomsten moeten afstaan, evenals een deel van hun sociale verzekeringsgelden. In de ogen van Macron is een gezamenlijke begroting goed voor de sociale cohesie in Europa. Daarmee zouden ook financiële schokken beter kunnen worden opgevangen, maar in de eurozone is nu geen meerderheid voor inmenging in nationale begrotingen.

Het is in de eerste plaats dapper om te spreken over de sociale cohesie die in Europa wordt nagestreefd, maar nuchter is zijn pleidooi voor het ‘beter kunnen worden opgevangen van financiële schokken’. Het zijn slechts eerste ideeën en campagnevoorstellen van Macron, maar anderzijds lees ik hierbij méér aan visie – ja Rutte, u kunt daar nog van leren en opsteken! – dan ik uit welke krant dan ook heb vernomen van het afgelopen jaar van willekeurig welke staatsman in Europa. Ook meer dan van Angela Merkel.

# Van eenzelfde laken en pak is het idee om voor de eurozone een aparte minister van financiën te benoemen. Dat is in de zomer van 2015 ook al geopperd in het zogenoemde Five Presidents Report, waarin talloze voorstellen staan om de Economische en Monetaire Unie (EMU) in Europa te vervolmaken. Het is veelzeggend dat tot dusver weinig met dit rapport is gebeurd. Eurocommissaris Pierre Moscovici werd vorig jaar door Duitsland en Nederland terug in zijn hok geduwd, toen hij zich presenteerde als een Europees minister van financiën. Achim Wambach, president van het Duitse onderzoeksinstituut ZEW, spreekt van een ‘bron van potentieel conflict’ als Macron zich daar toch hard voor gaat maken.

Om te pleiten ‘voor een aparte minister van financiën te benoemen binnen de eurozone ’ is nog heel wat anders dan een federaal EU en daarom zijn deze campagnebeloften een nuttige bijdrage aan een debat EU-breed en kunnen alle lidstaten hierop een antwoord gaan formuleren. En dan zijn we eindelijk aan een waar publiek debat toegekomen, dat nooit van de grond kwam. Zelfs via het genoemde Five Presidents Report. Het probleem is dat de Tweede Kamer en de regering permanent te druk is met vergaderen en ‘lucht verplaatsing’ en dat aan de echte noodzakelijke debatten niet wordt toegekomen.

# Noord- en Zuid-Europa zijn in de loopgraven beland als het gaat om de verdere vormgeving van de EMU, constateert een hoge Europese functionaris. ‘In het noorden wordt gezegd: eerst de risico’s uit het financiële systeem en daarna kunnen we bewegen. Het zuiden zegt juist: we krijgen de risico’s niet uit het systeem als er niet wordt bewogen.’

Heel nuttig dat hier gewag wordt gemaakt van de ‘verdere vormgeving van de EMU’, waaruit maar blijkt dat Kamerleden als @ThierryBaudet die beweren dat er geen veranderingen in verdragen mogelijk zijn, onjuist zijn. Waarvan akte dus.

# Macron ‘is een voorstander van fiscale transfers tussen de eurolanden, aldus Pieter Cleppe van een Brusselse denktank.[1] De geschiedenis leert dat die alleen plaatsvinden als men aan de rand van de afgrond staat. Niet omdat er een nieuwe leider is die dat zo graag wil.’

De vastgeroeste EU zal natuurlijk als kat in het nauw in de bovenste takken van de boom klimmen, om dit ‘onheil’ te voorkomen, maar daarmee heeft Macron zijn doel binnengehaald: een eerste openbare debat sinds de oprichting van de EEG van de 6 oprichters, waaronder Frankrijk. Laten we dus gerust zijn op het wenkend perspectief van Emmanuel Macron dat hij de ‘gulden middenweg’ wenst te realiseren en dat het ook gaat lukken als sociaal-liberaal, de huidige gemiddelde ‘kleur’ van de Europese bevolking. Geen klassiek-liberalisme want dat heeft afgedaan en ook geen socialisme want daarvoor geldt hetzelfde, maar sociaal-liberaal met de juiste impulsen voor de politieke werkelijkheid van vandaag.

https://fd.nl/economie-politiek/1201043/macron-biedt-ook-voer-voor-conflicten

[1] ‘De geschiedenis leert dat fiscale transfers in de eurozone alleen plaatsvinden als men aan de rand van de afgrond staat’• Pieter Cleppe van denktank Open Europe.

Advertisements