Tags

4 mei herdenken we samen (Commentaar, opinie/Trouw, 4 mei)

# Moed kan Rikko Voorberg niet ontzegd worden. (…) Moedig en sympathiek, maar helaas niet altijd even vruchtbaar.

Zo is het maar net, en het feit dat initiatiefnemer van de zogenoemde Popupkerk in Amsterdam wel vaker tegen de stroom in roeit, verraadt een nog jeugdige idealistische leeftijd. Zelf kreeg ik in de auto luisterend naar Standpunt.nl van dit initiatief om de vluchtelingen te betrekken bij de Dodenherdenking te horen en mijn mond viel open van verbazing. Om kort te gaan: vluchtelingenverdenking dient een politiek thema in de Tweede Kamer te zijn, in het kader van vluchtelingenbeleid, waarbij onderscheid moet worden gemaakt voor politieke enerzijds en economische vluchtelingen anderzijds. Dat is het wezenlijke onderscheid – en met name de laatst genoemde categorie) waarom vluchtelingen niet thuishoren bij de Dodenherdenking.

Nu ik dit Trouw-commentaar lees – en ook de kop ‘Nationaal Comité zelf schuldig aan verwatering 4 mei’ (geschreven door Jan Kuitenbrouwer; nog niet gelezen) met als uitgelicht citaat ‘Wat eufemistisch wordt aangeduid als ‘politionele acties’ was een koloniale burgeroorlog’ – is voor mij aanleiding om hierop te reageren.

Dit Trouw-commentaar heeft me ertoe gebracht weer na te denken over de nationale dagen ‘Dodenherdenking’ en ‘Bevrijdingsdag’. Deze traditionele Dodenherdenking heeft voor mij te maken met het aangaan van persoonlijke risico’s op de doodstraf onder omstandigheden van een bezetting, zoals tijdens WO2. Dat Kuitenbrouwer kritiek heeft op het eufemisme politionele acties vind ik niet terzake doende want ik kan me voorstellen (zelf oud-dienstplichtige van de jaargang 1968) dat die politionele acties ter behoud van onze koloniale gebied ‘Ons Indië’, als plicht werd ervaren voor de beroeps- en dienstplichtige militairen om onze kolonie te beschermen tegen de opstandelingen van Soekarno. Dat het de facto een burgeroorlog was, maakt dan niets uit. Het was het verkeerde debat in ons parlement, want met name de VVD (‘Indië verloren, rampspoed geboren’) was tegen het uit handen geven van onze Aziatische kolonie, en dus bestond er volgens mij een brede parlementaire meerderheid voor de uitzending van onze militairen. Vandaag de dag zou een dergelijke parlementaire meerderheid onmogelijk zijn. Maar weer terug naar de Dodenherdenking.

Waarom steun ik deze wat mij betreft blijvende herdenking? Omdat ik kan invoelen wat het betekent de feitelijke dood in de ogen te zien om je aan te melden bij het verzet of je daarbij aan te sluiten. ‘Spelen met je leven’ want de kans dat het niet gesnapt wordt is klein. Word je dus betrapt dan ben je de klos en wacht je het vuurpeloton. Mensen die angstig zijn voor de dood, zullen zich om die doodsangst niet snel aanmelden bij dat verzet en dat is misschien ook de oorzaak dat maar een betrekkelijk klein aantal burgers zich hebben aangemeld en dat het verzet relatief, kwantitatief weinig voorstelde.

De omgekomenen die vandaag herdacht worden, waren voor het overgrote deel bewust vermoorde landgenoten vanwege een verderfelijke ideologie, maar zeker voor slachtoffers van het verzet is er sprake van heldenmoed en die mensen kunnen niet genoeg geëerd worden. Tot deze moed zijn immers maar heel weinig mensen in staat. En als een natie als ons land geen mensen heeft van dat kaliber, dan weten we op voorhand al dat er nooit een effectief verzet in de toekomst zou ontstaan als er weer sprake is van wapengekletter, waar ik overigens niet in geloof. Noch een derde wereldoorlog, noch een oorlog op Europees grondgebied, zelfs al zou de EU uiteenvallen. Oorlogen zijn in tijdperken van/met een hoogontwikkelende economische samenlevingen en dus voorzien van een technologische infrastructuur, onmogelijk geworden. Tijdens WO2 bestond die voorwaarde nog niet.

Waar economieën zoals vandaag zo sterk vervlochten zijn met elkaar, zijn klassieke fysieke oorlogen een absolute onmogelijkheid. En dat een derde wereldoorlog onmogelijk zou zijn wordt bepaald door onze ratio: een dergelijke oorlog is onvermijdelijk een nucleaire vernietigingsoorlog, met het einde van de aarde en de mensheid. Daar schrikt iedere regeringsleider voor terug. Ik schreef eerder dat Poetin alleen verbaal aanleiding zou kunnen zien om de Baltische staten binnen te vallen, maar dat uit zijn hoofd laat als de EU meer eenheid en stabiliteit zou tonen, in plaats van de bijna ‘eeuwige’ chaos. Dat maakt een zwakke indruk en dan durft Poetin de gak wel aan, want de achilleshiel is de zwakke want democratische besluitvorming binnen de EU dat de Navo toestemming moet verlenen.

Maar waar ik als kern van Dodenherdenking aangaf de persoonlijke doodsangst voor aanmelding van het verzet, is een nieuw thema waarover nagedacht zal moeten worden: wat te doen met terroristenbestrijding. Politie en leger kunnen en moeten dan worden ingeschakeld om terreuracties te bestrijden, zoals we hebben gezien in buurland België en Frankrijk, waar de noodtoestand werd uitgevaardigd. De dienstdoende soldaten (ook tijdens VN-missies) weten dat het daadwerkelijk tot de dood kan leiden. Dat zal ook onderdeel uitmaken van de selectieprocedure. Dat betekent dus bewust nadenken of de moed die gevraagd wordt bij de aanmelding tot politieagent of soldaat, wel opgebracht kan worden.

https://www.trouw.nl/opinie/4-mei-herdenken-we-samen~a0d9e901/

Advertisements