Tags

,

De kritiek die onze MvF Dijsselbloem dezer dagen ontvangt van het Europees Parlement (EP), waar alle fracties zich tegen hem hebben gekeerd en waarover ik vanochtend fel heb uitgehaald op deze plek vanwege mijn woede over de dysfunctionaliteit van dat parlement, heeft of kent sterke gelijkenissen met de oorzaak van de uitverkiezing van Donald (Duck) Trump, die ook onbewust heeft geprofiteerd van de woede in zijn land over het falende politieke en economische establishment; en diezelfde agressie heeft zich dus ook bezitter gemaakt van het EP.

Eerst Amerika. Trump had zeker niet gewonnen van Bernie Sanders, omdat deze laatste authentiek te keer ging tegen het Amerikaanse establishment, dat door en door verrot is met zijn materialistische inslag (in de VS nog veel sterker dan hier in Europa). De mensen (overal) op de wereld hebben er stevig genoeg van, maar hoe kom je ervan af, van het systeem dat establishments langs die democratische weg in standhoudt omdat we niets anders zijn gewend dan stelsel dat democratie wordt genoemd, waar in de meeste landen twee politieke kemphanen tegenover elkaar staan en waarbij dus alleen een winnaar tegenover een of meerdere verliezers staan. Die oude democratie die in de VS is ontstaan, was in die begindagen revolutionair en paste dus in de opbouw en evolutie van een nieuw democratisch staatsbestel ten tijde van de Amerikaanse burgeroorlog.

Maar dat systeem voldoet niet langer omdat het een oud systeem is van winnaars en verliezers, van verwarde kemphanen die als kleuters tegenover elkaar staan, terwijl onze Nederlandse democratie, dankzij het meerpartijensysteem dat nu is uitgewaaierd over een systeem van 13 partijen in de Tweede Kamer, onbewust (want de pacificatiedemocratie dat ons land kent vanwege haar oude zuilenstelsel, dat tegemoetkomt aan de pluriformiteit die alle godsdienstige denominaties op een klein grondgebied) kennen andere landen niet. Ons land is met andere woorden gedwongen om tot politieke compromissen te komen om tot een regeerbare meerderheid in beide Kamers van de Staten-Generaal te komen.

Juist die compromisbereidheid is nu onze kracht geworden en daarmee is niet voor niets Rutte2 de onbewuste gangmaker geworden tot een nieuw democratisch stelsel waarin regeerbaarheid in een versplinterde Tweede Kamer (die waarschijnlijk bij de nieuwe samenstelling in de Eerste Kamer via de Provinciale Staten in 2019 iets minder gefragmenteerd zal zijn zonder Denk en Forum voor Democratie) mogelijk wordt gemaakt door de grotere noodzaak (dan voorheen) tot compromisbereidheid. Anders functioneert namelijk dit simplistische meerderheidsstelsel niet meer, zoals de Amerikanen dat nu al waarnemen in hun land waar de beloften van Trump onhoudbaar blijken te zijn.

Geen tweegevechten meer in de toekomst tussen links en rechts, tussen progressief & hervormingsgezindheid tegenover conservatisme & nationalisme, maar een verkenner/(in)formateur, die de onderhandelende en winnende fracties tot een regeerbare meerderheid gaat smeden. Een compromismaker die laat zien dat een bevolking (electoraat) niet hoeft te kiezen door een winnaar tegenover een verliezer uit te spelen, maar die de beste ideeën van het electoraat – via partijen – bij elkaar brengt en niet de populistische ideeënwereld van een enkeling en in het geval van Amerika: Trump.

We zijn dus ongemerkt terechtgekomen in een volgende fase in de maatschappelijke en politieke evolutie die begint bij de start van de moderne democratie in Amerika. Maar zoals ieder stelsel, het kent een mooi begin en gaat onherroepelijk ten onder, zoals we daar vandaag getuige van zijn.

Daarom kom ik na deze inleiding terug bij Jeroen Dijsselbloem. Hij kreeg ten onrechte de blaam op hem geworpen kreeg vanwege een keihard bezuinigingsbeleid, waarmee de EU en in het bijzonder de eurozone met zijn ongelijke economische grootheden, zich door de – dominante – euroschuldencrisis moest worstelen, want de economische crisis speelde ook mee. Kortom, Dijsselbloem die een sublieme taak heeft verricht, een ‘mission impossible’ als we ons de namen van Tsipras en Varoufakis nog herinneren, wordt door pure persoonlijke wrokgevoelens in alle zuidelijke lidstaten afgemaakt alsof hij de grootste politieke misdadiger aller tijden is. De waanzin ten top en daarom pleitte ik ook vanochtend voor het collectieve ontslag van dat stel minkukels in het EP. Onbekwaam, dysfunctioneel en de ego’s uit een oud en anachronistisch tijdperk. De EU is kortom behept met een oud stelsel, waarin het oude machtsdenken nog volledig overheerst, en dat is geen wonder omdat het in de Koude Oorlog ontstaan is, maar het heeft in deze tijd geen functie meer.

De EU, zal zoals alle bestaande maatschappelijke organisaties en instituten moeten worden getransformeerd naar de eisen van de nieuwe tijd, en dat betekent: 1. Volledige openheid en transparantie in zowel politiek als economisch opzicht en dat geldt dus ook alle multinationals, die anders worden geboycot door de wereldbevolking; 2. Geen democratisch kiesstelsel meer waaruit de ‘winner takes it all’-principe (dus dat nieuwe leider wordt verkozen die alle macht in handen krijgt, want we zien nu aan Trump wat dat betekent). Dat betekent namelijk ook dat het praktisch even grote deel van de bevolking (bij 49 tegenover 51%-verhoudingen) met de scherven blijft zitten, terwijl er juist alleen maar een gróót maatschappelijk draagvlak moet ontstaat voor de complexe problemen waarvoor we komen te staan. Dat lukt met krappe parlementaire meerderheden niet meer. Einde oefening voor die stelsels.

Dit leidt onvermijdelijk tot de essentiële conclusie dat de huidige kiesstelsels die overal – met onderlinge verschillen – bestaan, niet meer functioneel kunnen worden genoemd als er geen compromissencultuur – ons poldermodel, maar dan wel met voldoende tempo en snelheid – ontstaat, waar alleen de winnaar de uiteindelijke baas is en de verliezers geen inbreng meer hebben. Dat is namelijk ondenkbaar in de nieuwe wereld van morgen. Kortom, een compromissencultuur wordt wereldwijd noodzakelijk en brengt weer vaart in de menselijke en maatschappelijke evolutie.

Jeroen Dijsselbloem is dus de naam die met zijn onvergelijkbare evenknie Trump geschiedenis zullen schrijven als de breekijzers die het oude parlementaire bestel  gaan transformeren, naar nieuwe moderne besluitvormingsstructuren, nadat zij het publiek hebben getoond met welke zwakten de huidige systemen of structuren te kampen hebben. Trump heeft bewezen dat het populisme in de praktijk niet functioneert of zelfs niet eens kan werken en Dijsselbloems uitspraken tonen aan dat het EP volledig verkeerd is gegrondvest en geëquipeerd en alleen maar blaaskaken in huis heeft. Een instituutsvoorzitter die zichzelf consequent moet ‘censureren’ is onbegonnen werk want gaat tegen openheid en transparantie in.

Conclusie is dat 1. visie – zowel in de VS als in Europa – noodzakelijk is omdat anders het populisme gaat regeren; en dat 2. Europese weeffouten heel snel gerepareerd moeten worden om de EU te redden en wel via een transformatie d.m.v. een nieuwe institutionele structuur waarin de bevolking zich heel goed kan herkennen en tevredenheid kan betonen en uitspreken, als die ook werkelijk verdiend wordt.

In de huidige situatie heeft Trump bewezen alles fout te doen wat maar fout gedaan kan worden en Dijsselbloem consequent en juist volgens de bestaande regels heeft gehandeld en opgetreden en daarvoor grote lof verdient. En laat die schandvlek van het EP zo snel mogelijk verdwijnen of geheel opnieuw worden opgetuigd, maar waarom het EP handhaven als de nationale parlementen veel beter in staat moeten worden gedacht om ‘Brussel’ te beoordelen? Het Europarlement is namelijk onvergelijkbaar met onze Tweede Kamer; en dat is het grote probleem. En bovendien, als die nationale parlementen het niet doen, dan doet de publieke opinie dat wel. Deze blog was dus de eerste aanzet daartoe.

Advertisements