Tags

,

Jarige EU viert ingetogen feestje (Marc Peeperkorn, Ten eerste/de Volkskrant, 20 maart)

‘Vernietigende storm’ is een briesje in verklaring van EU-leiders (Marc Peeperkorn, Ten eerste/de Volkskrant online, 20 maart)

Zestig jaar geleden zag de voorloper van de EU het levenslicht. Maar voor een uitbundig jubileum is weinig reden. De ‘hernieuwing van de geloften wordt overschaduwd door aanzwellend anti-Europees populisme.

# Dat anno 2017 voor het eerst een lidstaat de Unie verlaat (Groot-Brittannië), de EU synoniem voor crisis is geworden, Polen de rechtsstaat ontmantelt, migratie de Unie ontwricht, Rusland verdeeldheid zaait en de VS afzwaait: al die nieuwe bedreigingen zijn louter in bedekte en kalme bewoordingen in de Verklaring van Rome opgenomen.

Dat die nieuwe bedreigingen ‘louter in bedekte en kalme bewoordingen’ in de Verklaring van Rome opgenomen is zo ambtelijk en saai geformuleerd, dat de urgentie er niet van afspat, terwijl dat dringend noodzakelijk was. De verklaring bevestigt bijna de doodsverklaring van de Unie. En dat zal niet de bedoeling zijn, zodat wederom bewezen is hoe groot de kloof is tussen de Brusselse EU-instellingen en het publiek. Zo worden dergelijke verklaringen volmaakt zinloos. De bestuurlijke elite binnen de Europese Commissie heeft er niets van begrepen. Daarmee kan er eigenlijk al een besluit worden genomen: gewoon doorgaan alsof de EU alleen een economische samenwerkingsunie, de EEG was, want dat is nog steeds de beste formule. Maar tegelijkertijd dient om die economische samenwerking te laten slagen, wel direct op al die genoemde thema beantwoord te worden:

  1. Het verlaten van GB betekent dat er iets in de communicatie fout is gelopen en die leemte zal worden hersteld, al kunnen we daarmee brexit niet terugdraaien. Gedane zaken nemen geen keer.
  2. Dat de EU synoniem voor crisis is geworden, zal ook in de toekomst effectief moeten worden beantwoord, en er dient alleen ad hoc met betrekking tot een nieuwe toekomstige euro- of schuldencrisis moeten worden opgetreden om het te pareren. Zonder een dergelijk optreden worden we teruggeworpen op de periode vóór het ontstaan van de Unie, en zullen alle Europese natiestaten hun eigen oplossingen moeten zoeken en vinden. En dat is de wagen achter het paard spannen, zodat de conclusie luidt dat de inmiddels ontwikkelde antwoorden op die crises wel via de EEG (om het maar duidelijk te stellen wat hier wordt bedoeld) te worden aangepakt. Tegenwerkende lidstaten worden geschorst en uitgesloten van besluitvorming. Anders lukt het immers niet. Dat betekent dus in moderne termen: verschillende blokken met andere snelheden.
  3. Wat betreft Polen en Hongarije, die de rechtsstaat ontmantelen, wordt er een regel ingevoerd waarmee nieuwe regeringen met andere politieke kleur, niet meer meedoen. Zeker niet als cruciale (West-Europese) waarden worden geschonden. Niemand heeft ooit bedacht dat verkiezingen ook zouden kunnen uitmonden in ultraconservatieve regeringen die dwars tegen de grote stroom ingaan. Er wordt binnen het EU-Verdrag dus een staatsrechtelijke veiligheidsklep ingebouwd. ‘Polen’ en ‘Hongarije’ kunnen in de toekomst niet meer mogelijk zijn. Dat heeft niets te maken met de bevolking ‘heeft democratisch’ zo gekozen, maar daarover hoort de Commissie een rapport te schrijven om daarmee aan te tonen dat uitsluiting van betrokken lidstaat tot aan de volgende verkiezingen gerechtvaardigd is. Financiële uitsluiting zal de nodige hoofdbrekens opleveren, maar het aantreden van een EU-vijandige regering is onvoldoende – lees: niet – overdacht.
  4. ‘Migratie de Unie ontwricht’ betekent wederom dat Europese waarden in het geding zijn en dat lidstaten die niet wensen mee te werken aan een eerlijke verdeling van de lasten, ook de lusten niet meer zullen genieten. Er dient met andere woorden een duidelijke conclusie moeten worde getrokken dat de Oost-Europese landen niet rijp waren voor de EU en dat betrokken hoofdstukken in het Verdrag herschreven zullen worden. Uitsluiting van het lidmaatschap kan weer ongedaan worden gemaakt als men voldoet aan de nieuwe voorwaarden om toe te treden.
  5. Indien aan alle genoemde voorwaarden tot herstel van de gezondheid van de EU wordt voldaan, heeft Poetins Rusland geen behoefte meer verdeeldheid te zaaien. Kortom, Ruslands speeltuin heeft het er zelf naar gemaakt en met name de uitbreiding van de unie is veel te voortvarend gegaan. ‘Haastige spoed is zelden goed’, zoals het spreekwoord ons ingeeft.
  6. En tot slot wat betreft Trump als nieuwe Amerikaanse president, doet het synchronische toeval zich voor dat juist vandaag op de radio door Arend Jan Boekestijn is uitgesproken dat het hem spijt te moeten vaststellen dat de president incompetent is. En dat terwijl de opiniemaker hem tot heden de hand boven het hoofd heeft gehouden. Trump regeert niet, maar leeft als kind alleen maar op tweets. Zijn partijgenoten keren zich tegen hem.

# De eurosclerose (trage besluitvorming) wordt aangepakt met kopgroepen van lidstaten die sneller willen, maar wel met de rem dat het EU-konvooi niet uit elkaar mag waaieren. ‘Onze Unie is een en ondeelbaar.’

Dat de Unie formeel ‘een en ondeelbaar’ is, betekent geen automatisme in de praktijk dat het zo zal blijven. De brexit bewijst dat er geen sprake is van ondeelbaarheid (hoe die brexit ook mag aflopen). Die ondeelbaarheid dient als toekomstig ideaal te worden geformuleerd, een gewenst eindstadium. Het was ooit het ideaal, maar de aartsvaders hadden geen benul van de nagenoeg ‘onuitvoerbare’ opdracht die zij het nageslacht meegaven. Dus kan nu in welke verklaring dan ook niet worden uitgesproken dat het Een en Ondeelbaar IS. het is een toekomstperspectief dat door onze en volgende generaties bewaarheid moet worden.

# ‘Wij beloven naar de zorgen van onze burgers te luisteren.’ Deze zin wordt gevolgd door de verzekering dat de EU alleen in actie komt als ze iets toevoegt, de rest is aan de lidstaten. ‘De Unie moet groot zijn bij grote zaken en klein bij kleine.’

Dit zijn eindelijk wijze woorden. Zo hoort de hele verklaring te worden, en dat betekent dat het ontwerp herschreven dient te worden.

# ‘In deze tijden van verandering‘ stellen leiders zich vier doelen voor de komende tien jaar, de ‘Rome Agenda‘: de EU moet een veilige plek zijn, welvarend én duurzaam, sociaal en een wereldspeler.

Van dit 4-tal doelen valt een ‘sociaal’ Europa nu buiten de boot. Dat ‘sociale’ heeft zich hoogstens in het noorden enigszins waargemaakt – hoe vaak heb ik aangegeven dat met de 3% EMU-norm geen sociaal beleid kan worden gevoerd binnen de lidstaten? – in de zuidelijke eurozone is geen sprake van een sociale EU. Daar moeten enorme veranderingen op gang worden gebracht voordat dat predicaat kan worden verleend. Dat sociale is volledig kopje ondergaan aan een EU die zich alleen op de economie heeft gestort en de winst- en afzetmarges heeft willen veiligstellen. Blame on you, Europe!

Wereldspeler is de EU alleen binnen het verband van de G20 of G7, maar in de praktijk van alle dag is de EU geen wereldspeler vanwege alle interne ruzies en conflicten. Geen vergelijkbare macht t.o.v. de VS, Japan en dictatoriale grootwachten (alleen op militaire basis) zoals Rusland. Zo wordt ook in de opvolgende zin beaamd:

# Daar is de tijd nog niet rijp voor, de verdeeldheid tussen de lidstaten is te groot. Ook het gezamenlijke bezoek van de leiders aan de paus op vrijdag zal daarin geen verandering brengen.

Sic!

# Pas na de Duitse verkiezingen (september) en na een discussie in de lidstaten over de vijf toekomstscenario’s voor de EU die Juncker onlangs presenteerde – afbouwen tot de interne markt; voortmodderen als nu; kopgroepen voor landen die meer Europa willen; minder kerntaken maar meer Europees; meer Europa op alle vlakken – moeten de leiders eind 2017 kleur bekennen. Dwingt een veiliger Europa tot een uniform asielbeleid? Vraagt meer welvaart om een Europese minister van Financiën? Noopt een sociaal Europa tot een Europese WW? En kan de EU een wereldspeler zijn zonder Europees leger?

Dat de leiders eind 2017 kleur moeten bekennen is natuurlijk volstrekt onhaalbaar, want in feite wordt hier gevraagd aan de leiders om parlementaire debatten te houden en dat worden onvermijdelijk sluitstukken van nationaal gevoerde debatten – vroeger heette dat Brede Maatschappelijke Discussies – en dat breekt ook de pleuris uit tussen nexit-aanhangers tegenover  de positivo’s die de afbouw van de interne markt als haalbaar eindstation zien.

http://www.volkskrant.nl/buitenland/-vernietigende-storm-is-een-briesje-in-verklaring-van-eu-leiders~a4476374/

Advertisements