Tags

,

Het Binnenhof kan volgens Jozias van Aartsen nog wat leren van zíjn Den Haag (Bart Dirks, Ten eerste/de Volkskrant, 17 februari)

# ‘Populisme vind ik een vreemde term, want een raadslid of Kamerlid is toch per definitie een vertegenwoordiger van de populus, het volk? Alles beweegt zich in de politiek naar de flanken, de extremen. Nationalisme biedt simplistische, panklare oplossingen voor grote en ingewikkelde uitdagingen, zoals de Brexit en de komst van vluchtelingen. Maar achter de radicale uitspraken gaapt een enorme leegte.

Het is waar dat een populist ‘toch per definitie een vertegenwoordiger van de populus, het volk is’, maar … een populist is in tegenstelling tot een professioneel politicus – in de juiste zin van het woord, te weten een ervaren en ‘doorleefde’ politicus in de betekenis van het doorleven van alle standpunten die een politicus tegenkomt in zijn werk – iemand die zwart-wit-oplossingen aanbiedt voor problemen in een complexe samenleving, waar je met simplisme niet mee uit de voeten kan.  Daarom is te allen tijde een uitgebalanceerde visie nodig, die een populist niet kan opbrengen. De populus, om in Van Aartsens termen te blijven, heeft slechts een eigen mening, standpunt of opvatting, die niet getoetst is aan feiten die proefondervindelijk geldig zijn gebleken.

De visionaire politicus heeft in de loop van zijn carrière een visie ontwikkeld, die iedere dag kan worden uitgebreid met nieuwe detailpunten, maar die gekenmerkt wordt door logica, consistentie en coherentie. Eenvoudiger uitgelegd: een visie is een samenhangend beleidsvisie die intern van wat totale tekst betreft niet op tegenstrijdigheden te betrappen is en die een overtuigende samenhang van alle factoren toont.

Daarom moet populus ook gekoppeld worden aan het eveneens Latijnse begrip ‘populist’ dat volksmenner betekent, dat wil zeggen dat een politicus die het volk stuurt met uitgekookte doelgroepen-strategieën, datgene wat het volk wil horen. In het oude Rome waren dat ambachtslieden en landbouwers, maar in de huidige tijd is het een veelvoud aan diverse beroepscategorieën, die nauwelijks of niet aan een verbindende beleid te koppelen zijn. Daarom bestaat er in de praktijk van alledag geen ‘algemeen belang’ meer, maar zijn alle partijen gericht op de eigen achterban, die een beperkt aantal categorieën telt, waarbij alleen een deelbelang geldt.

Met de verdediging van die deelbelangen is ook de basis ontstaan van populisme, omdat de oude term volkspartij een dappere poging was om alle bevolkingsgroepen – hoog/laagopgeleiden, hoge/lage-inkomens, specialisten/ambachtslieden etc.- te binden in een algemeen plaatje. Dat is eigenlijk niet meer haalbaar en niet voor niets is de oorspronkelijke volkspartij ook verdwenen, en zijn die oude volkspartijen nieuwe thematische en one-issuepartijen geworden.

Zo staan VVD, CDA en D66 voor neoliberalisme (waarbij CDA met een christelijk sausje), en SP voor antikapitalisme, maar dat is logisch voor een oorspronkelijke socialistische of marxistische partij. Alle overige partijen zijn neoconservatief en neoprogressief; traditioneel of vooruitstrevend. Met onderscheid en ‘mixages’ tussen links en rechts. Zo wordt PVV door de VVD gezien als extreem rechts waar migrantenhaat samengaat met extreem links waar de SP voorbij geschoten wordt.[1]

Kortom, Van Aartsen heeft gelijk dat de populist overal leegte achterlaat en leegte vaak en zelfs structureel onbeantwoord laat. Maar de populist is daarmee gelijk aan de woonkamerbewoner, die alleen het nieuws via beeldscherm en media op zich af laat komen, zonder tot een gedegen afweging te komen. Daarom blijven het individuele standpunten, terwijl een goed politicus tot een breed draagvlak probeert te komen. Dat verschil is wat iemand tot een populist maakt.

http://www.volkskrant.nl/4463513?utm_source=VK+ochtend+20170217&utm_medium=email&utm_campaign=Het%20Binnenhof%20kan%20volgens%20Jozias%20van%20Aartsen%20nog%20wat%20leren%20van%20zíjn%20Den%20Haag&utm_userid=c4e15096-5da2-4cc7-ac79-6f9a61c6f2a4

[1] http://stukroodvlees.nl/de-pvv-is-links-en-rechts-tegelijk-en-dat-is-best-logisch/

Advertisements