Tags

,

Trump de mercantilist (Column Mathijs Bouman, Opinie & Dialoog/fd, 18 januari)

# Bedrijven die in het buitenland produceren zijn fout en moeten worden gestraft, binnenlandse productie zorgt voor banen en import vernietigt Amerikaanse welvaart. Protectionisme zal Amerika weer groot maken.

Dit protectionistische en mercantilistische standpunt mag de burger en zakenman Trump natuurlijk huldigen, want er bestaat een vrijheid van gedachte en van vrije meningsvorming. Maar wanneer het gaat om president Trump liggen de kaarten toch wel wat anders. Dan behoort die persoon de geldige en formele economische theorie te volgen, die zijn goede adviseurs en raadgevers die hij om zich heen verzameld heeft, hem zullen aanreiken. Omdat de geldende economisch opvattingen, die door Bouman in zijn column goed verwoord heeft, dwars ingaan tegen de persoonlijke mening van Trump, zal hij die niet tot beleid mogen maken, want anders handelt hij in strijd met het algemeen belang. Tenzij de Amerikaanse vakeconomen een andere opvatting/mening zijn toegedaan dan aan de Europese universiteiten, maar dan hebben onze papieren media ons daarover niet bericht, en als niet-econoom ben ik van de pers afhankelijk.

Maar zelfs op de middelbare school kreeg ik lessen in de economie waarin duidelijk werd uitgelegd dat mercantilisme een voor-moderne theorie was en de ontwikkeling van de moderne volkshuishouding heeft tegengehouden of geen ruimte heeft gegeven. Ik herinner me ook iets als het gildenwezen, dat daarmee te maken had: besloten economische productiesectoren, waar geen concurrentie bestond, want alle vaklui waren verzameld binnen zo’n gilde. Iedere stad had voor elk ambacht een gilde, waar ook aan opleiding voor dat ‘maatschap’ werd gezorgd.

Vandaar mijn stelling dat president Trump als eerste een niet-wetenschappelijke benadering van economische vraagstukken als rugzak meedraagt en dus geheel van zijn adviseurs afhankelijk is, als hij daarnaar wil luisteren tenminste. Dat zit er bij hem niet in want hij is zijn hele werkzame leven al zijn eigen weg gegaan en hij wil altijd gelijk hebben. Kortom, met Trump wordt de economische theorie van het protectionisme in de moderne geschiedenis getoetst met als waarschijnlijke uitkomst, dat het in de praktijk inderdaad niet blijkt te werken, want als het wel zou werken, dan staat de economische wetenschap in zijn hemd. Kan dan worden afgeschaft, als ik het wat kort door de bocht formuleer.

# Met dat standpunt zet Trump de klok een paar eeuwen terug. Hij redeneert als een achttiende-eeuwse mercantilist. Het mercantilisme was lange tijd leidraad voor het economische beleid in Europese landen. Het gaat er daarbij om zoveel mogelijk in eigen land te produceren en naar de rest van de wereld te exporteren. Zo stroomt er per saldo geld (vroeger in de vorm van goud) naar jouw land toe, en daarmee groeit je economische en politieke macht. In de kern is het mercantilisme gebaseerd op het misverstand dat de wereldeconomie een ‘zero sum’ is. Wat jij pakt, krijgt een ander niet en omgekeerd.

# Voor een zakenman als Trump is dat een logische gedachtegang. Waar Trump zijn zoveelste gouden hotel bouwt, kan een andere projectontwikkelaar dat niet meer doen. Maar op macroschaal werkt de economie heel anders. Bijvoorbeeld omdat twee hotels meer toerisme naar de stad trekken dan een. Of omdat een BMW geproduceerd in Mexico goedkoper is voor Amerikaanse autokopers, die dan geld overhouden voor andere zaken. Specialisatie, vrije markten en open grenzen zorgen voor welvaart. Ouderwets mercantilisme niet. Maar dat zal Trump niet willen horen.

https://fd.nl/opinie/1183404/trump-de-mercantilist

Als inderdaad Trump niet wil luisteren, en als de huidige dominante – ondersteund door de gehele academische economische gemeenschap – economische theorie klopt, dan helpt deze president de wereld naar de gallemiezen. Dan heeft hij toch nog een wereldschokkende prestatie op zijn naam staan. Want miljardair zijn was nog niet voldoende. Tja, in deze wereld is alles mogelijk geworden, nu het gezond verstand is uitgeschakeld en nepnieuws de hoofdrol speelt.

Advertisements