Tags

, ,

Dft, 12-12-16, 16:56 Jan Maarten Slagter

Jeroen Dijsselbloem kwam in 2000 in de Tweede Kamer – als tussentijds opvolger van een vertrekkend PvdA-Kamerlid.

# Bij de voor deze partij rampzalig verlopen verkiezingen van mei 2002 verdween hij alweer uit de Kamerbanken. Maar omdat het eerste kabinet-Balkenende het slechts drie maanden volhield, kreeg hij een herkansing in november van dat jaar. Toen lukte het wel en Dijsselbloem werd een gewaardeerd Kamerlid en in 2012 zelfs Minister van Financiën.

# Dijsselbloem is daarmee een Haagse oudgediende. De verkiezingen van 2002 waren de Fortuyn-verkiezingen, die na de moord op de naamgever de Lijst Pim Fortuyn een kortstondige plaats in het centrum van de macht gaven. Wie nu studeert weet het waarschijnlijk niet meer uit eigen herinnering. Voor scholieren is het boekenwijsheid. Maar Dijsselbloem was er bij – aanvankelijk zelfs als slachtoffer.

Boer Koekoek

# Was het de eerste oprisping van het populisme in de Nederlandse politiek? Zeker niet. In de jaren zestig wist “Boer” Koekoek met zijn Boerenpartij de onvrede over de maatschappelijke veranderingen en de kloof tussen burger en politiek om te zetten in 7 kamerzetels voordat zijn partij aan onderlinge ruzies ten onder ging (komt u dat bekend voor?).

# Er zijn nog volop eerdere voorbeelden te vinden (Hadjememaar!), maar het punt is duidelijk. Populistische partijen zijn van alle tijden – vooral op kantelmomenten in de geschiedenis. We leven nu in een dergelijke periode: het kapitalisme heeft nu ook de uithoeken van de wereld verovert en dat zorgt ervoor dat de economische aardplaten verschuiven, technologie zorgt voor nieuwe groepen economische verliezers (en winnaars), het internet biedt nieuwe platformen voor het ventileren van frustratie, radicaal Islamisme, klimaatverandering en vluchtelingenstromen stoken het vuur verder op.

Aanstichter populisme

# Maar volgens Dijsselbloem, in een interview in het FD, is van dat alles “primair de bankensector” de aanstichter van het Europese populisme: ,,Een totale ontwrichting van het vertrouwen van mensen, van pensioenen van mensen, van werkperspectief”. Wie de tijdlijn van de kredietcrisis bekijkt, komt met de beste wil van de wereld niet verder terug dan 2006 – het moment dat de Amerikaanse huizenmarkt begon te stagneren. De echte problemen werden pas in 2007 zichtbaar om in 2008 te ontploffen met het faillissement van Lehman Brothers en de ondergang van Fortis. Op dat moment was de Lijst Pim Fortuyn alweer opgeheven en bezette de PVV van Geert Wilders negen zetels in de Kamer.

Zou het kunnen zijn dat de uitdrukking ‘primair de bankensector’ betekent dat Dijsselbloem andere vormen van populisme niet over het hoofd heeft gezien, maar dat primair door hem bedoeld wordt om aan te geven dat Europa en de wereld pas via de bankencrisis wakker werd geschud vanwege een belangrijk onderdeel van de gevestigde orde (bedrijfsleven) die toen hardhandig onderuit werd gekegeld en wel door eigen toedoen, want een destructief monetair beleid. In dat kader zijn Boer Koekoek en zeker de moord op Fortuyn geen vergelijkbare historische feiten. Met de bankencrisis scheelde het maar een haar of de economische wereld werd letterlijk in de afgrond gestort, terwijl de waarde van Fortuyn was gelegen in de openbare ontmaskering van de Nederlandse politiek, die letterlijk met een mond vol tanden stond op basis van de ‘oppositie’ door de tornadoachtige opkomst van Fortuyn.

# Het is merkwaardig dat Dijsselbloem deze geschiedenis – voor een belangrijk deel dus ook zijn persoonlijke geschiedenis – lijkt te zijn vergeten. Het is ook schadelijk voor een goed begrip van de huidige maatschappelijke ontwikkelingen. Dat begint met het goed op een rij krijgen van de feiten.

Van ‘vergeten’ zal geen sprake zijn, maar wel van andere accentueringen. Daarom is de laatste zin in deze slotalinea ook voorbarig.

Jan Maarten Slagter is onder meer commissaris bij KPMG Nederland.

http://www.telegraaf.nl/dft/dftavond/27218063/__Column__Geschiedenisles_voor_Dijsselbloem__.html?utm_source=dft-nieuwsbrief&utm_medium=email&utm_campaign=20161212200004_dftavond&utm_content=dft_avond&utm_term=&EMAIL_SK=SK952730