Tags

, ,

De Britten leveren het gereedschap voor een betere EU-begroting (Peter van Dalen, Opinie & Dialoog/fd, 6 december)

# Wat klinkt als een vervelende aandoening, is in werkelijkheid ambtelijk jargon voor de Europese financiën: MFK. De afkorting MFK staat voor Meerjarig Financieel Kader, het zevenjarenplan voor de Europese begroting. Het huidige MFK loopt van 2014 tot 2020 en legt in grote lijnen vast wat de EU waaraan mag uitgeven. Bij de onderhandelingen hierover in 2013 werd al bepaald dat het kader in 2016 herzien zou worden. Deze weken wordt hier dan ook stevig over onderhandeld in Brussel. De recente onderhandelingen over het MFK worden echter flink opgeschud door de brexit. In dit geval biedt dat een uitstekende gelegenheid om broodnodige veranderingen door te voeren: breekijzer brexit.

Inderdaad ‘een uitstekende gelegenheid om broodnodige veranderingen door te voeren’: gebruik brexit als breekijzer, om ook hier weer weeffouten uit het Europese Huis weg te werken.

# Naar verwachting in de lente van 2017 zal het Verenigd Koninkrijk een aanvraag tot uittreding uit de Europese Unie doen. Dan volgen er twee jaar van onderhandelingen. Daarna zal het Verenigd Koninkrijk waarschijnlijk uit de EU stappen en moet de Europese koek opnieuw worden verdeeld. Het Verenigd Koninkrijk is nog altijd nettobetaler aan Europa, de Britten leggen elk jaar ongeveer 10 miljard euro meer in dan ze ontvangen. Dat geld gaat vooral naar de armere regio’s van de EU en naar de boeren. Als de Britten straks de Unie verlaten, slaat dat een gapend gat in de begroting.

Dat ‘nettobetalerschap’ van de Britten op dit moment, dat dus voor Duitsland nog veel hoger ligt, hadden de Europese Commissies in het verleden, en vooral die van de jaren ’90 toen het Verdrag van Maastricht en Amsterdam werden ondertekend, nooit kunnen vermoeden of invoelen, dat de ‘idealistische hulpverschaffing’ aan armere regio’s en boeren zulke zware lasten aan de rijkere lidstaten zouden opleggen, en dat had in die jaren ook al als onhaalbaar moeten worden voorzien. Toen bestond de Commissie kortom ook al uit idealistische dromers en de huidige Commissie wordt in dat proces nu gruwelijk wakker geschud. Dáár ligt dus de grondoorzaak van het anti-EU-klimaat dat boven dat Europese Huis is komen hangen.

# De beslissing die we dan moeten nemen, werd mooi verwoord in deze krant (FD, 16 november 2016) door de Duitse staatssecretaris van financiën Jens Spahn. Hij stelde dat er na de brexit drie opties zijn: de Europese uitgaven worden verlaagd, de overige lidstaten leggen het verschil bij, of ze doen dat alleen op voorwaarde van een verschuiving op de begroting. Optie twee, het zonder voorwaarden bijleggen van het brexit-gat zou Nederland honderden miljoenen per jaar kosten. Dat is zeer onwenselijk. Een combinatie van de opties één en drie is de beste oplossing. Maak een strakkere EU begroting, meer gericht op de uitdagingen en kansen van deze tijd.

Dit klinkt als een uitstekend voorstel om de boel in praktische zin op te schudden en van de Unie een gezonde organisatie te maken. dit voorstel is dus ook een voortreffelijke aanleiding om eindelijk aan een evaluatie van de EU zelf toe te komen, en dat ter compensatie van een evaluatie die nimmer heeft plaatsgevonden en dringend noodzakelijk is om de hordes van nationalisten en sceptici van de ‘tegenbeweging’ een halt toe te roepen.

# Hervorm daarom de subsidies voor achtergebleven regio’s zodat geen onzinnige projecten meer worden gefinancierd. Denk bijvoorbeeld aan lege vliegvelden in Spanje. Voor honderden miljoenen euro’s Europees geld zijn Spaanse regionale vliegvelden verbouwd en uitgebreid. Veel van deze vliegvelden zijn verliesgevend en vervoeren maar weinig passagiers.

Klaarblijkelijk bestond de infrastructuur om die projecten adequaat te controleren niet binnen de EU, zelfs niet bij de Europese Rekenkamer. Anders was er al veel eerder serieus aan de bel getrokken. Want dat die Rekenkamer niet aan de bel getrokken zou hebben is een volkomen onjuiste indruk, want dat hebben ze jaar na jaar gedaan. Er is alleen vanuit het Europees Parlement en nationale parlementen nooit serieus aandacht aan besteed. Eigen schuld, dikke bult dus. Rekenkamers zijn alleen maar lastige bureaucraten…

#In Polen zijn het niet de vliegvelden, maar met EU-geld gesubsidieerde snelwegen waar enorme bedragen zijn verspild. Rijdend over de Poolse A2, van Duitsland naar Warschau, is er van het landschap vaak niet veel te zien. Met EU subsidies zijn kilometers geluidsschermen voor weilanden gebouwd.

# Dichter bij huis zijn er ook tal van voorbeelden, niet van misbruik van Europese subsidies, maar wel van nodeloze complexiteit. Waarom vragen Drentse gemeenten Europese subsidie voor fietspaden? Waarom vragen Zeeuwse dorpen Europese subsidie voor het opknappen van jachthavens? Is het niet veel simpeler om dat geld om te beginnen niet aan Brussel af te dragen en Nederlandse ambtenaren de ingewikkelde Europese subsidieaanvraag te besparen? Europa en haar lidstaten moeten stoppen met het rondpompen van geld.

De laatste twee zinnen zijn natuurlijk ook niet helemaal waar, want het wordt er niet simpeler op: geen afdracht aan Brussel levert nog veel meer andere controle op. Maar wat destijds wel had moeten gebeuren is parlementaire delegaties vanuit EP naar die regionen te sturen – zoals de rapporteur van Turkije! -, zodat hun getuigenissen konden worden gerapporteerd aan de Commissie en EP, die adequate maatregelen hadden kunnen treffen. Dan was de mogelijkheid van een economische subsidie-uitbuiting – hoofdoorzaak van de stroom aan nieuwe lidstaten – niet ontstaan.

Maar nee, de Commissie heeft altijd de ‘verborgen agenda’ uitgevoerd: hoe groter de EU in aantallen lidstaten (en inwoners), hoe groter de economische en dus ook de politiek macht. Alleen zo konden de VS overtroffen worden. Daar was het altijd alleen om te doen en dat hebben de bevolkingen dus geweten ook in het verloop van de eurocrisis. De wrede praktijk van een onevenwichtige want geforceerde economische unie, die niet zou gaan werken vanwege de verschillen in economische snelheden, zo waarschuwden de sceptici terecht. Die fouten zullen door de huidige generaties bestuurders hersteld moeten worden opdat die bestuurders niet per volgend referendum of verkiezing naar huis worden gestuurd. De bevolking(en) van lidstaten zijn nu wakker geschud en ieder nieuw en komend referendum of verkiezing ergens binnen de EU levert alleen nachtmerries voor Brussel op. Daar wordt de EU niet gezonder van en dus is het nu de juiste tijd om deze wanorde aan te pakken. ‘Als we maar constructief blijven is er niets aan de hand’, dient het nieuwe motto te worden, in plaats van alle simplismen van de populisten. Wie de schoen past – ‘the day after’, de ochtend na sinterklaas’ – trekke hem aan.

# Europees geld moet niet alleen volgens de regels worden besteed, het moet ook rendement opleveren: economisch, of maatschappelijk. En projecten moeten een duidelijke Europese meerwaarde hebben. Dit alles kan prima van tevoren door een onafhankelijke autoriteit worden gecheckt. Dat is veel beter dan een groeiend leger van EU bureaucraten, die slechts bezig zijn met het verschuiven van geld van de ene lidstaat naar de andere, en weer terug.

‘Prima van tevoren’ kan ook alleen worden geschreven met de wijsheid achteraf, omdat dat, zoals ik hierboven aangaf, toen al had moeten gebeuren, maar dat was allemaal ‘abstractie’. Nu is het zichtbaar en nu kan er pas actie worden ondernomen. Laten we van deze historische lessen leren!

# Voorbeelden van nieuwe uitdagingen met een internationale, Europese dimensie zijn vluchtelingen, grensoverschrijdende (digitale) infrastructuur en onze gezamenlijke veiligheid. Ook milieu en energiezekerheid zijn bijna per definitie grensoverschrijdend. De Europese begroting moet onze gezamenlijke prioriteiten gaan weerspiegelen.

Volkomen juist geformuleerd!

# De brexit is de Europese wake-up call, en dat geldt ook voor de Europese financiën. Grijp de discussies van dit jaar dan ook aan voor een fundamentele herziening van het MFK. De EU-financiën moeten slanker, effectiever en gerichter. Dat punt maken de Britten al jaren. Het is wrang, maar de Britten leveren met breekijzer brexit het gereedschap om deze boodschap waar te maken.

Laat de Commissie deze CU/SGP-tekst als aanknopingspunt nemen om een eigen evaluatie van het EU-project aan te slingeren en een Europese evaluatieronde van te maken dat komend jaar kan worden gehouden (en uitgevoerd). Als dat niet gebeurt is de ramp niet te overzien en dus gaat het hier om een noodzakelijke evaluatie.

[Peter van Dalen is Europarlementariër voor ChristenUnie-SGP]

https://fd.nl/opinie/1178359/de-britten-leveren-het-gereedschap-voor-een-betere-eu-begroting

Advertisements