Tags

, ,

Overheid schrapt ‘allochtoon’ per direct uit vocabulaire (Remco Meijer en Martin Sommer, Politiek/de Volkskrant, 1 november 2016)

Begrip is niet precies genoeg en stigmatiserend

De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) zien met onmiddellijke ingang af van het woordgebruik allochtoon en autochtoon. Daarmee zetten zij een nieuwe norm voor de overheid.

# Het gebruik van het begrippenpaar, in 1989 bepleit in het spraakmakende WRR-rapport Allochtonenbeleid en de laatste jaren al minder gangbaar, is niet langer precies genoeg en te stigmatiserend voor specifieke bevolkingsgroepen.

Voor het bijna dertig jaar gehanteerde jargon komt geen alternatief in de plaats

# Dat schrijft de Raad in Migratie en classificatie: naar een meervoudig migratie-idioom, een zogenoemde WRR-verkenning die vandaag verschijnt. De publicatie is formeel nog geen advies aan het kabinet, maar bepaalt wel de lijn in het woordgebruik. De vandaag verschijnende publicatie is de opmaat naar een eindrapport over de grote diversiteit in migratie dat volgend jaar herfst afgerond moet zijn. Voor het bijna dertig jaar gehanteerde jargon komt geen alternatief in de plaats.

# ‘Als dat toch nodig is’, schrijft de WRR, ‘bijvoorbeeld bij bevolkingsstatistieken, dan spreken we over inwoners met een migratieachtergrond en inwoners met een Nederlandse achtergrond. Ook kinderen van migranten kunnen vallen onder inwoners met een migratieachtergrond.’

Uit het gebruik van het werkwoord ‘kunnen vallen’ valt al direct op te maken dat een migrantenachtergrond alleen wordt gebruikt en toegepast bij hen die zich nog niet 100% hebben geïntegreerd en zodoende vernederlandst zijn. Het gebruik van het koppelwerkwoord ‘kunnen’ betekent hier dus een nieuw onderscheid: volledig geïntegreerd zijn of niet. En of het zelfstandig naamwoord ‘de allochtoon’ al dan niet stigmatiserend is, verandert niets aan de gegeven feiten.

De diversiteit en beweeglijkheid onder migranten is zo groot, dat het geen zin heeft over hen in generieke termen te spreken

— WRR-lid Mark Bovens, hoogleraar bestuurskunde in Utrecht  

# Die formulering is overlegd met het CBS om continuïteit in de statistieken te waarborgen, zegt WRR-lid Mark Bovens, hoogleraar bestuurskunde in Utrecht. Ook het CBS zal in zijn binnenkort te verschijnen Jaarrapport Integratie de woorden allochtoon (in het buitenland geboren, of met minstens één in het buitenland geboren ouder) en autochtoon niet meer gebruiken.

# Bovens: ‘In de publieke sector worden allochtoon en autochtoon steeds minder gebruikt. De diversiteit en beweeglijkheid onder migranten is zo groot, dat het geen zin heeft over hen in generieke termen te spreken. In de top-10 van geboortelanden van immigranten over 2015 staan Polen op 1, Syriërs op 2 en Duitsers op 3. Die hebben onderling weinig gemeenschappelijks, dus in de praktijk heb je er niets aan die allemaal allochtoon te noemen.’

Dit laatste is overduidelijk een gezocht en dus geen zinvol argument. Duitsers die hier wonen zij Europeaan en of zij wel of niet de Nederlandse taal perfect beheersen, is een kwestie van aanleg en niet van de mate van geïntegreerd zijn. Hier wordt dus door de WRR een puur academische discussie gevoerd die geheel langs de bevolking heen gaat. Het gaat er in de toekomst om dat er multiculturele wereldburgers ontstaan die zich overal thuis voelen en die met name de taalbeheersing van het nieuwe woonland zodanig goed hebben ontwikkeld dat zij ook de mentale gedachtenlogica van het betreffende land begrijpen en kunnen toepassen. Dan mag het niet meer voorkomen dat moslims blijven uitgaan van de eenheid tussen ‘geloof en staat’, zoals binnen de islam dominerend is, en niet wensen over te stappen in de scheiding tussen geloof en staat. Dat is het kernpunt van de integratiekwestie en dus de allochtonenkwestie. En blijkens dit verslag wordt dat punt in de WRR-rapportage niet aangeroerd.

#  Verder speelt de negatieve klank van het woord allochtoon een rol. Het was ooit bedacht door de socioloog Hilda Verwey-Jonker als een neutraal begrip, om de woorden buitenlander of etnische minderheid te vermijden. Maar die beoogd objectieve werking is verloren gegaan – allochtoon werd zelf een beladen kwalificatie.

‘Negatieve klanken’ bestaan alleen maar als mensen er zelf iets negatiefs van maken en in dat geval is het ook bewust als negatief bedoeld. In deze context is het om bepaalde buurten in de grote steden niet onlogisch om van ‘klein Marokko. Resp. Turkije’ te spreken.

‘Niet versluieren, maar verhelderen’

Wij zijn niet van de taalpolitie

— WRR-lid Mark Bovens, hoogleraar bestuurskunde in Utrecht

Godfried Engbersen, ook WRR-lid en hoogleraar sociologie in Rotterdam: ‘We bepleiten niet dat je een achtergrond nooit mag noemen, zoals in Frankrijk gebruik is. Maar doe het heel nauwkeurig. Spreek over Turkse-Nederlanders, of kennismigranten, asielmigranten of economische migranten. Niet versluieren, maar verhelderen.’

Wetenschappelijk wordt het nu pas interessant om te analyseren welke verschillen er ontstaan onder de migranten van diverse herkomstlanden bij permanent verblijf in ons land.

# De Tweede Kamer nam in maart een motie aan van de leden Ahmed Marcouch (PvdA) en Sadet Karabulut (SP), die minister Lodewijk Asscher (Integratie, PvdA) opriep de woorden allochtoon en autochtoon onder de loep te nemen. De WRR-onderzoekers zeggen nog geen contact met Asscher te hebben gehad. Bovens: ‘Wij zijn niet van de taalpolitie. Vaak zijn sociaal-economische factoren veel belangrijker bij criminaliteits- of werkloosheidscijfers, maar soms kan herkomst relevant zijn.’

De WRR wil ook af van de begrippen westers en niet-westers. Nu nog zijn Japanners en Indonesiërs westers, en Surinamers en Antillianen niet-westers. Engbersen: ‘Zo nu en dan moet je grote opruiming houden.’

Ook hier is sprake van een wonderlijke redenering. Waarom zouden Japanners en Indonesiërs westers genoemd kunnen worden? Alleen vanuit hun nationale status als economische groeipotentieel ofwel BBP (zg. ‘Aziatische tijgers’) en hun technologische status als economie: hoogontwikkelde industriële capaciteit en bevolking vanwege hun ultramoderne schoolsystemen.

http://www.volkskrant.nl/4406224?utm_source=VK+avond+20161101&utm_medium=email&utm_campaign=Overheid%20schrapt%20’allochtoon’%20per%20direct%20uit%20vocabulaire&utm_userid=c4e15096-5da2-4cc7-ac79-6f9a61c6f2a4

Advertisements