Tags

, , , , , ,

Verkiezingsbeloften (Willem Vermeend en Rick van der Ploeg, rubriek Financieel, De Telegraaf, 30 oktober)

Volgens de economen Willem Vermeend en Rick van der Ploeg moeten de beloften en beweringen kloppen die de politieke partijen tijdens hun verkiezingscampagnes doen. Ook moeten ze eerlijk zijn over de gevolgen en kosten. Vermeend en Van der Ploeg stellen bijvoorbeeld vast dat de SP en GroenLinks ten onrechte beweren dat het kabinet Rutte 2 ons zorg- en sociale stelsel heeft afgebroken. De uitgaven zijn onder Rutte 2 juist gestegen, benadrukken de economen.

Het klopt dat politieke partijen zich in principe bewust moeten zijn over de gevolgen én kosten van voorstellen uit hun verkiezingsprogramma’s, maar gevolgen zijn nooit volledig zijn te ‘over’zien, terwijl ze wel ‘voorzien’ en dus gewenst waren. De werkelijkheid van gewenste voornemens, vernieuwingen of veranderingen willen niet altijd geheel sporen met de werkelijkheid van de uitkomsten van die plannenmakerij en daarmee worden die plannen vaak gaandeweg aangepast, gewijzigd en vallen ze bijna altijd duurder uit dan oorspronkelijk beraamd. Zowel gevolgen van de uitvoering en kosten zijn dus nooit exact te bepalen. Dat is het risico van schattingen.

# In de media zien we dat de meeste politieke partijen nu al zijn gestart met hun campagnes voor de verkiezingen van de Tweede Kamer die pas op 15 maart 2017 zullen plaatsvinden. Uit deze start wordt duidelijk welke onderwerpen straks in de campagnes en politieke debatten centraal komen te staan.

# De politieke tegenstanders van het kabinet Rutte 2, waarbij een hoofdrol is weggelegd voor de SP en GroenLinks, zullen er op hameren dat de coalitie van VVD en PvdA een asociaal beleid heeft gevoerd. Ze beweren dat deze coalitie ons zorg- en sociale stelsel met bezuinigingsoperaties heeft afgebroken en de inkomensongelijkheid fors heeft vergroot.

Sociale uitgaven

# Met deze bewering zullen de tegenstanders van het kabinet pijnlijk door de mand vallen. Harde cijfers wijzen namelijk op het tegendeel. Sinds het aantreden van Rutte 2 zijn de uitgaven voor zorg en sociale zekerheid juist toegenomen.

Weliswaar is het juist dat de feitelijke zorgkosten (en sociale zekerheid) inderdaad zijn toegenomen, maar minder dan ze voorheen toenamen. Maar door de onderlinge wisselwerking van de veranderingen binnen de collectieve uitgaven die nauwelijks (tot niet) het nieuws in de krantrubrieken hebben gehaald, valt een ander beeld vast te stellen dan de huidige ‘algemene’ indrukken nu worden rondgebazuind, zoals uit de onderstaande vaststelling valt te destilleren. Waarmee duidelijk wordt dat SP en GroenLinks zich schuldig maken aan linkspopulisme, de variant op rechtspopulisme. Uitersten op het politieke toneel maken zich daaraan altijd schuldig.

# Cijfers van het CPB laten zien dat Rutte 2 vooral heeft bezuinigd op de collectieve uitgaven voor openbaar bestuur, infrastructuur en het bedrijfsleven (minder subsidies). De uitgaven voor sociale zekerheid zijn in de periode 2012-2017 met bijna 9 miljard euro toegenomen. Bij de collectieve zorguitgaven zien we dat deze als aandeel in het BBP zijn gedaald van 9,8% naar 9,5%. Deze daling komt voor rekening van bezuinigingen op de AWBZ/Wlz. Maar ondanks deze bezuiniging liggen de totale zorguitgaven in 2017 ruim 4 miljard euro hoger dan in 2012.

# Zonder ingrijpende maatregelen zullen de uitgaven voor zorg de komende decennia blijven toenemen. Niet alleen door vergrijzing, maar in iedere levensfase nemen de kosten toe; meer en betere zorg (o.m. door het gebruik van innovatieve technologie).

De eisen die binnen de zorg en medische sector worden gesteld door patiënten om hun herstel te garanderen, nemen in dezelfde mate toe als in andere sectoren die van innovaties leven, zoals ook in de ICT en internetbedrijven. Op die manier wordt het leven ook schreeuwend door en dat maakt het des te wranger dat de begrotingsnormen van de EMU-regels hierop niet zijn afgestemd. Dat is ook een thema die Vermeend en Van der Ploeg onbenoemd laten en dat is jammer, om niet van misser te spreken. Het benoemd van die begrotingsnormen en staatsschulden blijven nog steeds een taboe, een bewust taboe omdat anders gedacht wordt dat het electoraat er anders helemaal niets meer van begrijpt. De angst voor wijzigingen van die protocollen is immens groot. Terwijl dat de redding voor de EU zou zijn. Daarom wordt hieronder doorgeredeneerd op de oude, onjuiste zienswijze en wordt geen nieuwe weg ingeslagen om die oude patronen te doorbreken.

Kiezersbedrog

# Door deze ontwikkeling zullen modale inkomens in 2030 meer dan 30% van hun inkomen kwijt zijn aan zorgpremies (nu is dat ruim 20%). Deze toename leidt tot hogere loonkosten bij bedrijven en dat kost banen.

# Een nieuw kabinet zal dan ook met een ingrijpend maatregelenpakket deze kostenstijging moeten afremmen. Bij de start van het kabinet zou daarvoor een staatscommissie kunnen worden ingesteld die snel met voorstellen komt. Daarbij zal ook een nieuwe financieringswijze aan de orde moeten komen, zoals (mede)bekostiging uit de BTW en accijnzen. Politieke partijen die kiezers lagere kosten en een betere zorg beloven, maken zich schuldig aan kiezersbedrog.

Deze laatste zin is natuurlijk volkomen juist, omdat het helemaal past in de verkeerde redeneringen die op dit moment zo vast als een huis staan ofwel vastgeroest zijn in verkeerde politieke veronderstellingen. We leven inmiddels in een andere tijd, waarop niemand greep heeft en politici al helemaal niet omdat het veranderingsproces zich volkomen onzichtbaar heeft voltrokken. En daar komen we dus collectief te laat achter.

Inkomensongelijkheid

# Wereldwijd behoort Nederland tot de landen met de kleinste inkomensongelijkheid. Deze ongelijkheid is onder Rutte 2 niet toegenomen. Volgens cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) is onze inkomensongelijkheid al bijna vijftien jaar stabiel. Uit kiezersonderzoek blijkt ook dat dit thema bij de meeste kiezers niet in de top vijf staat van onderwerpen die politiek Den Haag moet aanpakken.

# Partijen die dat wel willen doen, gebruiken bovendien een verkeerde methode. Ze komen met belastingverhogingen die slecht uitpakken voor onze werkgelegenheid en bovendien niet leiden tot minder ongelijkheid.

Hierbij dient te worden opgemerkt dat alle politiek-economische scholen – die aanvullend zijn op de bekende economische scholen die onderling haaks op elkaar staan, maar dat is gebruikelijk ;en normaal in de wetenschappelijke wereld – met volkomen andere voorstellen komen, maar dat is logisch vanuit de denkwereld – wetenschappelijke ‘methode’ – waaruit zij redeneren. Het denkmodel van Vermeend en Van der Ploeg is de sociaaldemocratische of keynesiaans denken binnen de economische wetenschap.

Banen

# Alle partijen willen extra banen scheppen, waarbij de voorkeur uitgaat naar vaste arbeidscontracten. Verreweg de beste methode om (vast) werk te creëren is een combinatie van de volgende maatregelen: een forse verlaging van werkgeverslasten, het beperken van de doorbetaling bij ziekte, het intrekken van de Wet Werk en Zekerheid en de zogenoemde Wiebes-maatregelen (terug naar de simpele VAR-verklaring, met een goede controle). Daarnaast moet volop worden ingezet op digitalisering en innovatieve technologie.

# Ook is het nodig dat ouderwetse, bureaucratische en dure cao’s die vast werk in de weg staan en flexwerk juist bevorderen, worden tegengegaan. Politieke partijen die met voorstellen komen voor belastingverhogingen voor bedrijven en burgers moeten er eerlijk bij vertellen dat ze met deze lastenverzwaringen geen banen scheppen maar vernietigen.

# In het PvdA-verkiezingsprogramma wordt voorgesteld 100.000 (gesubsidieerde) banen te scheppen bij overheden, scholen en (sport)verenigingen. Op basis van onze eigen politieke ervaring met deze zogenoemde ‘kunstbanen’, adviseren wij daaraan niet te beginnen. Ze zijn duur, bieden de deelnemers geen echt toekomstperspectief en leiden tot teleurstelling. Met om- en bijscholing en praktijkervaringsplaatsen die gericht zijn op de nieuwe arbeidsmarkt waarbij het kunnen omgaan met nieuwe technologie op alle niveaus centraal staat, wordt dat perspectief wel geboden.

Dit zijn erg zinvolle voorstellen die hier gedaan worden.

Minder Brussel

# De wens van veel politieke partijen om de bemoeienis van Brussel met nationaal beleid af te remmen, kan alleen worden gerealiseerd als een nieuw kabinet vanaf de start op de trommel slaat en de Europese Commissie duidelijk maakt dat Nederland waar mogelijk meer Brussel zal blokkeren en met andere landen het voortouw zal nemen tot minder Brussel. Daarnaast moet een nieuw kabinet laten zien dat dit menens is door gebruik te maken van het vetorecht.

Deze hervormingsweg naar Brussel is inderdaad de Gulden Middenweg om de ingeslopen routines van de EU te Brussel te wijzigen en verbeteren. Die noodzaak moet eerst aan de Europese Commissie en Europese Raad worden duidelijk gemaakt en dan kan geen hindernis vormen voor de lidstaten, die allemaal achter deze hervormingen staan en erop staan deze te verwezenlijken. Het Nederlandse vetorecht zal dus helemaal niet gebruikt hoeven te worden.

# Rutte 2 kan daarmee nu al beginnen door Brussel te melden dat Nederland geen maatregelen zal accepteren die inbreuk maken op onze fiscale soevereiniteit. Afgelopen zomer maakte mededingingscommissaris Vestager al gebruik van omstreden staatssteunregels om Nederland fiscaal onder curatele te stellen en afgelopen week kwam Eurocommissaris Pierre Moscovici van belastingzaken met voorstellen die er toe leiden dat Brussel de baas wordt over onze winstbelasting. Rutte zou Pierre nu al moeten laten weten dat deze voorstellen door een Nederlands veto getroffen zullen worden.

Dat Rutte 2 dat nu al aan Brussel zou moeten melden is voortijdig, want vooruit regeren boven het eigen graf uit en dat is zinloos want de huidige oppositiepartijen zouden dat als  verwerpelijk van de hand wijzen.

https://www.telegraaf.nl/telegraaf-i/7TS/8vTY2

Advertisements