Tags

, , , ,

Eerlijk debat over dubbele moraal nodig (Gied ten Berge (socioloog en theoloog), opinie/Trouw, 14 oktober)

Imams hadden beter kunnen zeggen niets te zien in polygame huwelijken

# Vijf moskeeën in Nederland verbieden conform de Nederlandse wet dat er rituele huwelijken in gebedshuizen plaatsvinden voordat een paar naar de burgerlijke stand is geweest. Het was de reactie van een aantal imams nadat met name VVD, CDA en SP zich opgewonden hebben over illegale polygame huwelijkssluitingen in een moskee in Almere. De trigger daarvoor was een ranzige candid camera-reportage van SBS 6 waar de politiek kennelijk meteen op moest aanslaan.

# Een weinig adequate reactie ook van de imams. Waarom je nu ineens aanpassen aan een uit de Franse Revolutie stammend verbod dat er ooit voor bedoeld was de rk kerk een kopje kleiner te maken? moet de staat vandaag zo nog steeds de vrijheid van godsdienst inperken? Een vreemde zaak, want hoeveel mensen zijn er niet die ongehuwd samenwonen of een partnerrelatie hebben, én die daaraan voorafgaand een al dan niet zelf bedacht ritueel ‘stiekem’ hebben voltrokken?

Deze opmerkingen zijn typerend voor moslims die als migranten naar ons land zijn gekomen, omdat ze de logica van het Nederlandse (en Europese) taalgebruik niet kennen, laat staan beheersen. In dit citaat wordt gerefereerd aan de Franse Revolutie, dan geheel irrelevant is, maar waaruit blijkt dat deze imams goed op dergelijke thema’s zijn voorbereid opdat zij Nederlandse vragenstellers gemakkelijk kunnen afbluffen. Hiervan is immers sprake als je met dit argument een weerwoord geeft, dat bij de gemiddelde Nederlander onbekend is. We hebben op school geleerd dat de Franse inval van Napoleon in de Noordelijke Nederlanden geresulteerd heeft in een modern wetboek en moderne burgerlijke administratie van bevolking. Maar dat polygame huwelijken toen ook verboden werden – daarvóór wel mogelijk? – is nooit verteld, laat staan een kwestie van algemene ontwikkeling die op school wordt aangeleerd.

En dat de bedoeling van dat polygame verbod was om de rk kerk een kopje kleiner te maken is een volslagen onbekend fenomeen, als dat waar is tenminste. Maar waarmee ik wil stellen dat er door moslims argumenten worden gehanteerd waarop een inwoner van het land geen woord terug heeft en het maar laat zitten. En imams zijn in de regel nog iets beter opgeleid dan de gewone medelander en daarmee wordt een gewoon gesprek al snel onmogelijk gemaakt omdat je met nieuwe ‘feiten’ (of beweringen?) geconfronteerd wordt. Dan wordt een gesprekvoeren lastig.

De tweede kanttekening bij het citaat is natuurlijk dat een verbod van polygamie niets te maken heeft met ongehuwd samenwonen en partnerschapsrelaties. Wij kennen het ongehuwd samenwonen als uiting van woon- en bewegingsvrijheid en de vrije keuze in samenwoningsrelaties zonder huwelijkse dwang. Partnerschapsrelaties zijn overigens wel notarieel vastgelegd, en dus vervangend voor een bezoek aan het stadhuis, buiten de burgerlijke stand om, waar je je dient in te schrijven als inwoner (verhuizer binnen) van de gemeente. Er is dus geen sprake van een ‘ongehuwd samenwonen of een partnerrelatie, én die daaraan voorafgaand een al dan niet zelf bedacht ritueel ‘stiekem’ hebben voltrokken. Dat laatste aspect kan als een mentale projectie van de betrokken imams gekwalificeerd worden. Iets uit hun oude, vroegere cultuur- of woonomgeving projecteren naar de huidige situatie, maar op een foutieve basis. De gemiddelde migrant zal nooit de finesses van het Nederlandse taalgebruik (en dito spraaklogica) beheersen, wat alleen aan de tweede en derde (en nog latere) generaties gegeven is vanwege het feit dat zij vanaf de allereerste start van het onderwijsstelsel in ons land hebben gevolgd en geparticipeerd.

Op deze wijze geredeneerd is de kop van dit opiniestuk niet helemaal juist gekozen: een ‘eerlijk’ debat is onmogelijk vanwege een gebrek aan voldoende taal- en spreekvaardigheid van de imams, en van een ‘dubbele’ moraal is ook geen sprake omdat vanwege die andere achtergrond(en) migranten geen idee hebben hoe onze samenleving in elkaar zit. ‘Ze kwamen op een nieuwe planeet binnenwaaien.’ Mijn indruk is dat er geen sprake is van een ‘dubbele moraal’, omdat zij vanuit hun eigen tradities en cultuur spreken en de oosterse verschilt nu eenmaal radicaal van de westerse. Een dubbele moraal is in ons spraakgebruik immers met ‘eten van twee walletjes’ (het levert voordeel op om van twee groepen deel uit te maken) en dus bewust misbruik maken en misleiding in de hand werken. Daarvan is zoals gezegd geen sprake. Zij leefden in of zijn afkomstig uit een geheel agrarische, plattelandsomgeving van onze 19e-eeuw, en hier zijn zij terecht gekomen in een hoogontwikkelde industriële welvaartsstaat, die niet meer – lees: geheel niet – te vergelijken is met onze voormoderne wereld (om het bij onszelf te houden) van twee eeuw geleden. Het betreft eeuwen van cultuurverschil en dus lichtwaren afstand tot onze wereld.

Advertisements