Tags

, ,

Waarom de topsalarissen van topvoetballers wel geaccepteerd worden (Tom Nierop  • Opinie/fd, 7 september)

[Foto: Christiano Ronaldo, ster-speler van Real Madrid en Portugal, is de meest verdienende voetballer ter wereld. foto: HH ]

# Als het gaat om de verontwaardiging over de topinkomens van bankiers en andere topmanagers duurt het nooit lang of ook de extreme verdiensten van topvoetballers worden genoemd. Ook topvoetballers verdienen extreem veel. ‘Is hier geen sprake van een dubbele moraal?’ Ook in het interview met ‘beloningsexpert’ Jon Terry in het FD van 24 augustus werd de vergelijking weer gemaakt.

# Toch is dat onterecht en zelfs wat onnozel. Natuurlijk zijn de voor topvoetballers neergelegde bedragen buitensporig hoog. Ook binnen het voetbal zelf vinden velen dat inmiddels. Voetbalsalarissen wekken vaak publieke verbazing, maar zelden bijtende en blijvende verontwaardiging. Met een dubbele moraal heeft dat echter helemaal niets te maken. Er zijn namelijk fundamentele verschillen met de bank- en beursgenoteerde wereld.

Het is maar helemaal de vraag of het waar is wat hier staat. Met name de opmerking: ‘Voetbalsalarissen wekken vaak publieke verbazing, maar zelden bijtende en blijvende verontwaardiging’ zou eens onderzocht moeten worden op geldigheid van deze stelling. Vaststaat dat veel topvoetballers regelmatig een offday hebben of zelfs een heel seizoen slecht acteren, zonder dat dat consequenties heeft voor hun inkomen, dat toch – contractueel-juridisch – vastligt, maar het verschil met multinationals is dat waar de markten helemaal losgezongen van de maatschappelijke werkelijkheid opereren en aldus beschermd worden tegen een vijandige buitenwereld, binnen de voetbalwereld andere psychologische wetten bestaan. Het voetbalpubliek (hetzij in het station, hetzij via de media) kunnen tijdens een slechte prestatie van ‘hun’ team direct met woede afreageren, maar hopen weer tijdens een volgende wedstrijd op herstel.

Er ontstaat een soort van machteloosheidsgevoel, vanwege een soort verslavingsgevoel. Want wat is de voetbalfan tegenwoordig zonder zijn wekelijkse portie sportconsumptie? Waar buitensporige of exorbitante inkomens binnen het bedrijfsleven bevochten kunnen worden door consumentenboycots, daar is dat niet mogelijk in de voetballerij of andere sporten, zoals in basketbal in het NBA (VS), waar dezelfde spelerssalarissen gebruikelijk zijn. Kortom, geef het volk zijn vermaak en het is tevreden, omdat ze toch – goed of slecht – hun ontspanning krijgen, en deze wordt verspreid onder een miljoenen- of miljardenpubliek.

Bij topmanagers in hun ivoren torens is dat onzichtbaar(der) en niemand kan controleren of dat welverdiend geld is, want salarissen worden marktconform betaald en dus is er een ambtelijk mechanisme binnengeslopen. Maar met rechtvaardige inkomensverhoudingen heeft het niets te maken, laat staan met fiscale rechtvaardigheid. Economische toppers zien altijd mogelijkheden om zich te onttrekken door ‘voordelige’ belastingconstructies.

# Allereerst verkoopt een voetballer puur zichzelf, op grond van zichtbare, meetbare en overduidelijk aan hem alleen toe te rekenen prestaties. ‘What you see is what you get.’ Het is een echte markt. Bij slecht presteren is een voetballer weg of daalt zijn marktwaarde. In die zin zijn voetballers te vergelijken met ondernemers, die hun eigen geld investeren en bij slecht presteren failliet kunnen gaan. Net als een voetballer ontmoet een ondernemer die zijn zelf opgerichte bedrijf voor miljoenen verkoopt, eerder bewondering dan afkeuring. Bankiers en bestuurders van beursgenoteerde ondernemingen noemen zich weliswaar graag ondernemer, maar zijn gewoon (financieel zeer goed beschermde) werknemers. Dat verklaart het verschil in publieke verontwaardiging.

Zoals uit mijn bovenstaande commentaar is deze typering te idealistisch voorgesteld.

# Daarnaast betalen Messi, Ronaldo en andere stervoetballers zichzelf terug. Ze trekken mensen naar de stadions, winnen prijzen voor hun clubs, en dus geld. Vertrekken ze, dan daalt het clubinkomen. Dat directe effect is bij bankiers en ondernemingsbestuurders allerminst zeker. Daarom klaagt de terreinknecht van Barcelona niet over salarisverschillen en de portier van de bank wel.

‘Dat directe effect is bij bankiers en ondernemingsbestuurders allerminst zeker’: in de praktijk valt dat dus zwaar tegen.

# Ten derde is niemand verplicht om naar het voetbalstadion te gaan (op het ‘afhaakrisico’ als gevolg van de beloningsexcessen wordt in de voetballerij serieus gewezen), maar heeft iedereen wel een bank nodig, en andere producten. Anders dan de voetbalsupporter draagt de consument dus noodgedwongen bij aan een situatie die hij niet wil. In theorie is een boycot van een individueel bedrijf denkbaar, en misschien komt dat er ooit van (Ahold is dat kortstondig overkomen na de benoeming van Anders Moberg in 2003), maar de alternatieven liggen doorgaans niet hoog opgestapeld.

Het argument van ‘verplichting’ staat hier tegenover mijn inschatting van ‘sportverslaving’ van de consument; het is de vraag welke verschillen beide verschijnselen in de praktijk veroorzaken.

# Ten vierde is er het scherpe en niet uit te leggen contrast tussen de excessieve, en vaak jarenlang stijgende, beloningen van topmanagers en de gelijktijdige bezuinigingen of ontslagen die diezelfde managers opleggen aan het overige personeel. De bekende ‘noodzakelijke’ broekriem wordt selectief aangehaald en dat wekt begrijpelijke wrevel.

# De vergelijking met topvoetballers gaat dus volledig mank. Let wel, deze verschillen gelden puur voor de topmanagers, de bestuurders. Bij getalenteerde (effecten)handelaars en technici met zeldzame en meetbare persoonlijke kwaliteiten ligt het anders, die zijn veel meer vergelijkbaar met voetballers. Ook daar kun je van alles over zeggen. Maar laten we de discussie wel zuiver houden en geen appels met peren vergelijken.

Dat ‘de vergelijking met topvoetballers dus volledig mank gaat’ is dus voor rekening van de auteur. Hij praat naar zijn conclusie toe op basis van verkeerde argumenten of waarnemingen.

https://fd.nl/opinie/1166319/waarom-de-topsalarissen-van-topvoetballers-wel-geaccepteerd-worden

Advertisements