Tags

, , ,

Theresa May wil ‘uniek’ EU-model voor Britten na brexit [Mathijs Schiffers • Economie & Politiek/fd, 1 september]

Bij het kabinetsoverleg heeft de Britse regering besloten dat voor vrij personenverkeer zoals dat nu geldt straks geen plaats is.

De Britse premier Theresa May zet in op een ‘uniek model’ voor de verhoudingen van het Verenigd Koninkrijk met de Europese Unie na de brexit. Daarin is voor onbeperkt vrij personenverkeer vanuit EU-lidstaten, zoals dat nu geldt, geen plaats.

Dat heeft een woordvoerder van May laten weten na het kabinetsoverleg dat woensdag plaatshad op een landgoed ten noorden van Londen. Tijdens dat overleg stond de vraag centraal hoe de Britten hun vertrek uit de EU, waarvoor gekozen is in een referendum in juni, gaan vormgeven. ‘Het model dat we willen is uniek en niet een dat al op de schappen ligt‘, aldus de woordvoerder.

Noorse model

Daarmee geeft de Britse regering impliciet aan niets te voelen voor het Noorse model, dat vaak als beste alternatief is geopperd. De Noren zijn geen lid van de EU, maar hebben wel toegang tot de interne markt. In ruil daarvoor moeten ze zich committeren aan het vrije personenverkeer.

Voor de Britten is dat geen optie. Hoge immigratiecijfers worden door velen gezien als de hoofdreden waarom de Britten voor brexit hebben gestemd en May — die zelf voor blijvend EU-lidmaatschap was, maar zich tijdens de referendumcampagne gedeisd hield — had eerder al aangegeven deze boodschap centraal te zullen zetten in haar vertrekgesprekken met de EU.

Voor veel EU-landen is onbeperkte toegang tot de interne markt alleen bespreekbaar bij eerbiediging van het vrije personenverkeer. De Britse premier lijkt die toegang ondergeschikt te maken aan de wens om de stroom immigranten naar haar land te kunnen controleren, hoewel ze dus hoopt op een deal waarin ze beide krijgt.

Voorstel

Zo’n speciale deal past overigens in het voorstel van een groep topadviseurs met vertegenwoordigers uit Duitsland, Frankrijk, België en het Verenigd Koninkrijk. Zij opperden deze week dat de Britten toegang tot enkele voor hen belangrijke delen van de interne markt moeten kunnen behouden, mits ze financieel blijven bijdragen aan de EU-begroting en bepaalde Europese wetgeving en jurisprudentie accepteren.

Onder dit plan, dat spreekt van een ‘continental partnership‘, krijgen de Britten op hun beurt het recht om quota’s te hanteren voor EU-burgers die in het Verenigd Koninkrijk willen werken. Daarnaast mogen ze deelnemen aan discussies over EU-regels die voor hen relevant zijn, zonder daarbij overigens stemrecht te hebben.

Geen tweede referendum

May liet tijdens het kabinetsoverleg nogmaals weten dat er geen tweede referendum over EU-lidmaatschap komt en dat haar regering het exit-traject zal initiëren zonder een parlementaire stem hierover. Dat laatste is een heikel punt. Onder meer het advocatenbureau Mishcon de Reya is, gesteund door niet nader genoemde zakenlieden, naar de rechter gestapt om af te dwingen dat de Britse regering goedkeuring vraagt aan het Britse Lagerhuis voordat de zogeheten artikel 50-procedure wordt opgestart. In het Britse parlement was een ruime meerderheid tegen een brexit.

Met het Britse kabinetsoverleg lijkt de tweede brexit-fase aangebroken. De eerste fase was de periode direct na het historische referendumbesluit. Die fase stond bol van politieke chaos, waarin premier David Cameron zijn vertrek aankondigde en de weg vrijkwam voor May.

Die verraste vervolgens met een kabinetsploeg waarin ze prominente posities toebedeelde aan de ‘brexiteers’ David Davies, Liam Fox en Boris Johnson. Tussen de laatste twee — respectievelijk minister van internationale handel en minister van buitenlandse zaken — botert het naar verluidt niet zo. Fox vindt dat hij moet gaan over buitenlandse diplomatie waar het economische belangen betreft, iets waar Johnson zich tegen verzet.

Brexit-onzekerheid over contracten

Net als hun cliënten zijn advocaten, accountants en consultants inmiddels van vakantie teruggekeerd. Zij verwachten dat na een kortdurende windstilte de vragen over de brexit, het vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de EU, weer voor extra werk zullen zorgen.

De onderwerpen zijn waarschijnlijk in grote lijnen dezelfde als voor de vakantie, maar één vraag springt eruit, zo melden diverse advocaten. Bedrijven maken zich zorgen over hun contracten die vaak naar Brits recht zijn opgesteld. Als het Britse rechtsstelsel straks niet meer onder invloed staat van Europese richtlijnen kan het gaan afwijken van het continentale recht. Kunnen nieuwe contracten daarom niet beter naar continentaal recht worden afgesloten?

Daar komt nog bij dat vonnissen van de Britse rechter in het geval van een brexit straks niet meer automatisch erkend zullen worden door rechters in EU-landen. Daarmee wordt het ten uitvoer leggen van Britse vonnissen lastiger.

Arnold Croiset van Uchelen, advocaat bij Allen & Overy in Amsterdam, denkt zijn cliënten wel gerust te kunnen stellen. In de eerste plaats omdat de invloed van Europese richtlijnen op commerciële contracten niet groot is. Europese wetgeving gaat over mededinging en consumentenrecht, niet over contracten die betrekking hebben op kredieten, overnames en joint ventures.

Wat betreft de vonnissen van Britse rechters verwacht Croiset van Uchelen dat ten uitvoer legging misschien wel wat meer tijd gaat vergen, maar toch relatief eenvoudig zal blijven.

En zo zien we concluderen dat de brexit juridisch nog heel wat onzekerheden kent en ons nog voor veel verrassingen kan plaatsen. De rust tijdens dit zomerreces zou nog wel eens erg bedrieglijk kunnen zijn en komen we nu stampend de grote brexitcrisis binnen. De EU kan niet zonder de inmiddels beruchte crises.

Jeroen Ouwehand, managing partner bij het Amsterdamse kantoor van Clifford Chance, denkt dat partijen vanwege een brexit in internationale contracten wellicht vaker voor een andere Europese‎ rechter of voor arbitrage zullen kiezen. Hij ziet wat dat betreft ook kansen voor de Netherlands Commercial Court die in 2017 van start zal gaan en waar in het Engels kan worden geprocedeerd.

Croisset van Uchelen verwacht geen massale verhuizing van contracten naar continentaal recht. Het Britse recht behoudt een aantal voordelen. Zo zijn partijen strikter gebonden aan de letter van het contract. Dat geeft zekerheid. En de Britse rechter heeft veel meer ervaring met rechtspraak over dit soort contracten. Hij heeft tientallen jaren ervaring en wijsheid in de aanbieding.

http://fd.nl/economie-politiek/1165594/theresa-may-wil-uniek-eu-model-voor-britten-na-brexit

Advertisements