Tags

, , , , ,

Essay door Shervin Nekuee in opinie/Trouw, 06/08/16

© Trouw.

Essay

# Er knakte iets in me, toen ik hoorde van de afslachting van de Franse priester Jacques Hamel, gekeeld op het altaar van zijn kerk in Rouen. Een stokoude dienaar van Christus en twee jonge strijders van Allah vervulden de hoofdrollen in dit scenario van botsende beschavingen, in een even gruwelijke als perfecte mise-en-scène, ongetwijfeld gekozen om een golf van woede in Europa los te maken.

# Hamels dood is even triest als die van al die andere IS-slachtoffers, daar zat het niet in. Maar wat tot dan toe een bang vermoeden was, veranderde door deze horror performance in een overtuiging: IS wil met terreur de Europese tolerantie voorgoed verbannen.

# Ik zie voor mezelf, en voor de hele islamitische intelligentsia in Europa, een bijzondere, ja historische taak weggelegd om een oorlog tussen dit continent en zijn moslims te voorkomen. Juist wij, moslims, kennen als geen ander de waarde van tolerantie: in onze landen van herkomst ontbrak en ontbreekt die vaak. Ik ben hierom Iran ontvlucht.

Haat en wanhoop

# In 1914 vermoordde de Serviër Gavrilo Princip de Oostenrijkse troonopvolger Franz Ferdinand. Met dat ene rake schot, dat de aanleiding vormde tot de Eerste Wereldoorlog, nestelden zich haat en wanhoop in de Europese ziel die een decennium later het fascisme zouden baren.

# Bloed van onschuldige medeburgers vergieten om je eigen gekrenkte ego te wreken, getuigt van een zwaar vervuilde geest en valt nooit goed te praten.

# Princip was een ouderwetse terrorist, hij wilde slechts laten zien dat ook koningszonen kunnen bloeden. Het moderne terrorisme is juist uit op massahysterie. Deze lafhartigheid kent zijn weerga niet, en dat is precies zo bedoeld. Adel Kermiche die Jacques Hamel (85) keelde, Mohamed Lahouaiej Bouhlel, de vrachtwagenmassamoordenaar van Nice en Muhammad Riyad, de bijltjesman in de Duitse trein: misschien zijn het allemaal verwarde loopjongens. Maar de terreurcampagne die zij tot uitvoering brengen, is bewust gericht op weerloze en willekeurige mannen, vrouwen en kinderen. En dat is wel degelijk een overwogen strategie.

Statement

# Wat de IS-jihadisten en Princip gemeen hebben, is hun intense verlangen naar een (politiek) statement. Ze zijn bevangen door een zieke, maar zinderende belofte: maak geschiedenis door bloed te laten vloeien en door martelaarschap te omarmen. Wellicht zijn de gemarginaliseerden nog gevoeliger voor deze duistere roep, en is het heroïne voor gekrenkte zielen. En ja, wellicht zijn ze gekwetst door een Europa dat soms zijn beloften niet waarmaakt om voor alle burgers, ongeacht naam, uiterlijk en geloof, een thuis te zijn. Maar bloed van onschuldige medeburgers vergieten om je eigen gekrenkte ego te wreken, getuigt van een zwaar vervuilde geest en valt nooit goed te praten.

# Het brein achter dit angstaanjagende schouwspel, Abu Bakr al-Baghdadi, is net als de andere IS-leiders immoreel en monsterlijk. Maar gek zijn ze niet. Ze weten donders goed dat het zootje ongeregelde wannabe ninja’s behalve angst zaaien niets voor elkaar krijgt. Maar meer hebben al-Baghdadi & co ook niet nodig. Het ultieme doel van IS is: zo vaak en zo gruwelijk mogelijk in de naam van Allah en de profeet Mohammed te moorden totdat Europa zijn vertrouwen in de moslims opzegt. De moordsoldaten van de ware islam beogen niets anders dan Europese moslims het stigma te bezorgen van een gewelddadige vijfde colonne. De exodus van Europese moslims is hun natte droom.

‘Het grootste te behalen politieke gewin is het naoorlogse Europese ideaal om zeep helpen.’

Europees ideaal

# Niet het veroveren van Europees grondgebied is het ultieme doel van hun terreurcampagne. Het is de op Europees grondgebied uitgevonden tolerantie die ze schade toe willen brengen. Het grootste te behalen politieke gewin is het naoorlogse Europese ideaal – het beschermen van de rechten van alle minderheden – om zeep helpen. De dag dat moskeeën hier massaal in brand worden gestoken, gesluierde moslima’s op straat worden uitgescholden en de etnisch-religieuze profilering door de politie de norm wordt, is de missie van IS in Europa geslaagd. Waarmee hun stelling dat de Islamitische Staat de enige plaats is waar je als praktiserende moslim een fatsoenlijk leven kunt leiden, kracht wordt bijgezet. En je zult zien: dan zwelt de uittocht van jonge gekrenkte Europese moslims naar het kalifaat van de duisternis enorm aan.

# Wij, Europese moslimintellectuelen, moeten tegen de horrorbeeldtaal van IS luidkeels protesteren. Als er één groep is die de IS-horrorshow voorgoed kan verstoren en zijn terreurstrategie doen mislukken, dan zijn wij het wel, bestuurders, intellectuelen en publieke figuren met een islamitische achtergrond. Wij zijn het levende bewijs tegen het stigma dat IS met zijn terreurcampagne over moslims wil afroepen. Wij laten dagelijks zien hoe Europese moslims met succes bijdragen aan vrede en geluk op dit continent en hoe Europa ruimte weet te scheppen, óók voor moslims, om onbevreesd de hoogste toppen te bereiken.

Tolerantie beschermen

# Natuurlijk, de emancipatie van moslims is in Europa nog in volle gang. Natuurlijk, de islam is nog niet volledig ingeburgerd in het Europese huis. Jawel, moslims kampen met vooroordelen en islamofobie. Maar we mogen niet uit het oog verliezen dat de tolerant geordende politieke en sociale arena van Europa een in de historie van de mensheid ongekend grote, vreedzame ruimte biedt aan minderheden – dus ook voor de emancipatiestrijd van moslims. De moslimintelligentsia is Europa daarom schatplichtig. We dienen de Europese tolerantie in bescherming te nemen en ervoor op te komen, op ieder denkbaar podium. Dat is het sterkst denkbare tegenverhaal, de counter narrative tegen de IS-haatcampagne.

# Aboutaleb als kandidaat-premier zou een opsteker zijn voor moslims die bereid zijn om de bereid zijn om de handschoen tegen de IS-terreurcampagne op te pakken.

Het is jammer dat Aboutaleb in dit betoog erbij wordt gehaald en zeker als het om de oude kandidaatstellingsprocedures gaat, aangezien er dan maar één overwinnaar uit de strijd treedt. Aboutaleb is een gedegen en goed bestuurder, maar of hij zich staande kan houden in de harde politieke arena is een heel andere vraag waarop nog geen antwoord kan worden gegeven. Eigenlijk zou een nieuwe formule moeten worden mogelijk gemaakt, te weten een duo-leiderschap van de PvdA, zoals ook destijds Rottenberg/Vreeman een duovoorzitterschap vormden. Want één ding is duidelijk dat Diederik Samsom een ongenaakbare debater is, waar Aboutaleb niet tegenop gewassen is, want wie wel (behalve Rutte dan?).

# Europa heeft meer dan ooit de waakzaamheid van zijn islamitische intellectuelen nodig. De tekenen zijn gunstig. Neem de twee migrantenzonen Sadiq Khan en Ahmed Aboutaleb, die nu, Londen burgervader zijn van twee iconische wereldsteden en Rotterdam. Zij kunnen een niet te overschatten rol vervullen bij het bewaren van vrede en verdraagzaamheid in Europa. Zij – en de hele Europese moslimelite met hen – kunnen geschiedenis schrijven, maar dan ten goede, dwars tegen het IS-scenario in.

# Ik hoop dat de PvdA Aboutaleb alsnog naar voren schuift als kandidaat-premier; het zou een extra bewijs zijn van Europa’s tolerantie én een opsteker voor moslims die bereid zijn om de handschoen tegen de IS-terreurcampagne op te pakken.

Onderschatten

# Voor West-Europeanen is tolerantie na zeventig jaar vrede en democratie vanzelfsprekend geworden. Het risico is dat ze de waarde ervan daardoor onderschatten. Voor een politiek vluchteling zoals ik ligt dat anders, en dat geldt voor veel hoogopgeleide moslims die banden onderhouden met hun land van herkomst. Voor ons is verdraagzaamheid nooit en te nimmer een vanzelfsprekendheid. Wij leven dagelijks mee met vrienden, collega’s en familie in islamitische landen waar tolerantie van minderheden en andersdenkenden nooit vanzelf spreekt.

# Noem het de vrucht van tegenspoed of van diasporisch inzicht, maar ik zie dat wij, de islamitische elite, als weinig anderen de in Europa ontwikkelde tolerantie op waarde kunnen schatten. Daarom zíjn we hier. En dat wij door onze eigen levensloop sterker dan wie ook doordrongen zijn van het besef dat dergelijke humanistische waarden weerloos zijn, wanneer het ontbreekt aan waakzame behoeders en uitgesproken verdedigers ervan.

Ja, wij, de moslimintelligentsia, hebben in Europa een historische taak te vervullen. .

Shervin Nekuee © TR Beeld.

Shervin Nekuee (Teheran, 1968) is socioloog, publicist en curator bij Writers Unlimited internationaal literatuurfestival in Den Haag. Hij is verbonden aan Het Grote Midden-Oosten Platform.

Advertisements