Tags

,

De waanzin van menigten (Gerben van der Marel, Beurs.fd, Katern Ondernemen/fd, 3 augustus)

# Nieuwe technologie wordt vaak in een adem genoemd met ‘hype’ en dan moet je als belegger op je tellen passen. Neem Nintendo. De Japanners hebben sinds vorige maand een onverwachte hit met hun populaire Pokémon Go, een toegevoegderealiteit(TR)spel voor smartphones.

Ik vermoed dat nieuwe technologie maar voor 5% of minder uit ‘hypes’ bestaan, aangezien mijn omschrijving van hype een ‘zeer kortstondig’ nieuwsfactor is, en dus een kort aanhoudende trendbreuk. Waarom: deze technologische wereld vindt de ene uitvinding na de andere uit en dat levert een maalstroom aan nieuwe ontdekkingen op, maar die worden op hun beurt weer – de volgende dag – voorbijgestreefd worden door opvolgers die zelf weer het ‘nieuws’ halen.

# Overal ter wereld jagen gamers op Pokémon. Hier in New York staan aan het begin van elke avond honderden mensen bij de ingang van Central Park op zoek naar Pokémon. In de avond marcheren ze, niet zonder risico, als zombies door het park. In Californië vielen twee mannen al tientallen meters van een klif. Ze overleefden het overigens en gingen door met hun spel.

Hier wordt met zoveel woorden beschreven wat voor vreemde realiteit Virtual Reality (VR) is, ofwel de nieuwste rage van Pokémon Go die is ontstaan als een voor het oog op het computerscherm bestaand wezen, dat gevolgd kan worden. Maar waar iets op het computerscherm zichtbaar is, bestaat dat ook in het echt? Uit dit citaat blijkt dat het niet in het echt bestaat en dat de volgers eigenlijk zombies zijn die zelf verblind worden door die ‘schermwerkelijkheid’ – geen drukfout, maar dus een nieuw woord en geen ‘schijnwerkelijkheid’, hoewel dat zeker ook het geval is. Maar het accent ligt hier op een werkelijkheid die alleen door computerprogrammeurs is ontworpen en uitgevonden, wezentjes die alleen bestaan in wat we inmiddels als virtuele werkelijkheid hebben leren kennen, en die ons dus ook letterlijk in de afgrond kunnen laten springen als we die wezens echt fysiek gaan volgen.

Dat is in mijn ogen de schijnwerkelijkheid die alleen virtueel of digitaal bestaat en dus niet buiten het computerscherm. Dit ‘spel’ kan dus klaarblijkelijk iets op het scherm projecteren, waar mensen jacht op gaan maken, en die de mens ook blind maakt dat het ravijn waar het wezentje overheen springt, voor de fysieke mens een dodensprong zal blijken te zijn, als ie dat niet stomtoevallig weet te overleven. De computerschermrealiteit blijkt dan niet de fysieke realiteit te zijn. Als je dat niet weet, ben je kortom de klos. Ik ben dus benieuwd welke volgende ongelukken er nog zullen plaatsvinden.

# Op de beurs beleefden beleggers een vrije val. Door het plotselinge succes van Pokémon Go verdubbelde het aandeel Nintendo. Maar toen het besef doordrong dat er onder aan de streep weinig overblijft voor Nintendo, stortte de beurskoers weer in. Het spelletje wordt niet in Japan ontwikkeld, maar bij het Amerikaanse Niantic, een start-up die vorig jaar is afgesplitst van Google-moeder Alphabet.

# Pokémon is de eerste stap in de richting van virtual reality. Volgens toekomstvoorspellers als Kevin Kelly en ceo’s als Mark Zuckerberg zijn we op weg naar een wereld waar mensen fictie en realiteit met elkaar vermengen. Google verdient net als Apple aan de verkoop van de app. Ceo Sundar Pichai noemde Pokémon Go in zijn cijferpresentatie en ook Tim Cook deed dat. Maar de hype was zo vers voor de Apple-topman dat hij het woord Pokémon volgens de New York Times niet correct wist uit te spreken.

‘Zijn we op weg naar een wereld waar mensen fictie en realiteit met elkaar vermengen’ of zijn we op weg naar een wereld waarin wij als mensen geen onderscheid meer kunnen maken wat schermrealiteit is, en wat dus in de fysieke werkelijkheid helemaal niet bestaat of kan bestaan? That’s the question.

# Waar moet je als belegger zijn? Probeer net als ik gewoon een virtual- realitybril en je ziet meteen de potentie van de nieuwe technologie. Facebook werd al voor $ 2 mrd eigenaar van Oculus, producent van headsets. Andere namen: cameramaker GoPro, designbedrijf Nvidia, Samsung en Sony. Apps, brillen en software verkopen is leuk. Maar op internet wordt vooral geld verdiend met advertenties. Het is de winstmotor van Google en Facebook. Reken erop dat zij een deel van de taart opeisen door virtuele advertenties te verkopen. Maar kijk verder: ook de detailhandel, de reiswereld en de makelaardij kunnen overhoop gegooid worden.

Volgens mij – als niet-techneut – wordt hier iets heel anders, namelijk een nieuw thema, ingebracht, namelijk het businessmodel van VR. ‘Verkopen is leuk’, en zeker als het veel geld oplevert, maar de VR als techniek blijft een geprogrammeerde computerrealiteit en dus geen fysieke (realiteit). Het bestaat kortom in het echt helemaal niet. En dat de onbewuste mens dat onderscheid niet meer kan maken, dan is logisch als je het thema van de VR niet voldoende hebt overdacht (vraagje wat is VR eigenlijk?)

# In de Verenigde Staten wordt nu met spanning gewacht op de toegevoegderealiteitbril van start-up Magic Leap, waarmee gebruikers virtuele objecten zien in de echte wereld. Het durfkapitaal stort zich op virtual reality en dat betekent dat de beursgekte vanzelf komt, als hij er niet al is. Het geheimzinnige bedrijf haalde zonder product $ 1,4 mrd aan financiering op bij Alibaba en Google, dat zijn eigen futuristische bril compleet zag mislukken. Dat laatste is een belangrijke waarschuwing voor beleggers die worden meegesleept. Wie niet oplet, stapt zo een ravijn in.

En hier komt de aap uit de mouw: ‘gebruikers virtuele objecten zien in de echte wereld’, want wat hier staat, kan volgens mij helemaal niet. Zoals hierboven al uitgelegd is de VR iets anders dan de fysieke, werkelijk bestaande  realiteit en daarom kunnen die twee verschillende werelden nooit samenvallen of samengaan. VR (en eventueel die ‘toegevoegderealiteitbril’) bestaat alleen – ALLEEN – op het scherm en nergens anders. Dus ook niet in de fysieke werkelijkheid, waar je dus ook niet op jacht naar kunt gaan. Het komt neer op gezichtsbedrog omdat we iets zien dat in werkelijkheid niet bestaat. Het is te vergelijken met een cinematografische film die de oude of een nieuwe werkelijkheid geromantiseerd weergeeft, maar de doorleefde werkelijkheid zat en ziet er anders uit. Maar omdat je er een film van kunt maken, krijgt het op dat moment een geromantiseerde beeldwerkelijkheid, zoals VR in de digitale wereld, die geen werkelijke wereld is.

[Gerben van der Marel is correspondent van het FD in New York.]

Advertisements