Tags

,

Brexit is boeiend verhaal, het gevaar schuilt in China (Marcel de Boer, Beursweek/fd, 9 juli)

# Dankzij de Premier League, de Windsors en de BBC weet het Verenigd Koninkrijk zich dagelijks verzekerd van de aandacht van de wereld. Misschien dat dit ook de reden is dat mensen van Vancouver tot Tokio zo nerveus zijn geworden van de brexit. Maar hoe ingrijpend het besluit voor de Britten ook is, voor de wereldeconomie is het maar een schokje. Het land maakt iets meer dan 2% van de mondiale economie uit en is daarmee simpelweg te klein om echt wat teweeg te brengen.

# Aangezien het VK een belangrijke partner voor Nederland is, is het niet vreemd dat wij hier alle ontwikkelingen zo goed volgen. Maar uiteindelijk denk ik dat het voor het beleggingsklimaat veel wezenlijker is wat er in Washington en Peking gebeurt. Vooral de laatste ontwikkelingen in China maken mij onrustig en dat is nog niet eens zozeer omdat mensen van naam een spoedige financiële crisis voorspellen.

# Speculant George Soros, BlackRocks Larry Fink en afgelopen week ook Andy Xie, voormalig topeconoom van Wereldbank en Morgan Stanley, zien griezelige gelijkenissen met de situatie in de VS vóór 2008 of zelfs 1929. De schuldenlast is zo snel, zo hoog opgelopen dat een flink deel van het Chinese bedrijfsleven niet eens meer in staat is uit de winst de rentekosten te betalen. Ze moeten nu lenen om aan hun verplichtingen te kunnen voldoen. Zo’n kaartenhuis kan nooit lang blijven staan, klinkt het.

# Maar de kans dat een faillissement ergens in China een ‘Lehman-moment’ veroorzaakt, acht ik niet zo groot. De autoriteiten weten dat het systeem wankel is geworden. Ze staan klaar om banken met liquiditeitsproblemen terzijde te staan. Daarbij komt dat veruit het grootste deel van de schuld binnenlands gefinancierd is op basis van stabiele deposito’s van huishoudens. Valutarisico’s die vaak een grote rol spelen bij financiële crises, zijn er niet. Tenslotte hebben de banken genoeg bufferkapitaal om slechte leningen af te kunnen schrijven, wel tweeënhalf keer zoveel als nodig is in het somberste IMF-scenario.

# Het probleem van de schuldenlast is echter vooral dat nog meer krediet toedienen niets meer uithaalt. Zo heeft het geen zin cementfabrieken bij te bouwen als er sprake is van een overvloed aan cement. In een recente bijdrage aan economenwebsite MeJudice stellen Rabo-economen Hugo Erken en Jurriaan Kalf dat in de periode tot aan de kredietcrisis iedere twee yuan extra krediet aan het bedrijfsleven één yuan extra toegevoegde waarde opleverde. Na de crisis waren daar vijf yuans voor nodig, maar inmiddels lijkt de kredietverlening helemaal geen effect meer te sorteren. Het heeft er dan ook alle schijn van dat de laatste grote stimuleringsronde, die begin vorig jaar werd ingezet, uitgewerkt is. Niet voor niks neemt het aantal analisten dat de Chinese cijfers in twijfel trekt flink toe.

# China heeft decennia geprofiteerd van een vliegwiel. Krediet zwengelde de groei aan en omdat groei bestaande leningen veiliger maakt, stimuleerde dat het aangaan van nieuwe leningen. Nu schakelt het vliegwiel in zijn achteruit en zal het met de groei snel gedaan zijn. Zo verging het Japan aan het einde van de jaren tachtig ook. Dat land had overigens evenmin een financiële crisis nodig om door zijn hoeven te zakken. Voor een wereldeconomie die al jaren eigenlijk alleen in China een groeimotor had, zal het uitvallen daarvan tamelijk desastreus zijn.

Een boeiende analyse, waarvan afgewacht moet worden of dit scenario uitkomt. Dat kan de economische wetenschap daarop aangepast worden en is het verschijnsel 10 economen aan een tafel en er verschijnen 11 opinies en meningen niet meer mogelijk.

Advertisements