Tags

,

‘De keuze van de Britse kiezer betekent een nederlaag voor het gezond verstand’

Ifo-president betreurt brexit-uitslag (redacteur, Katern Ondernemen/fd, 24 juni)

# Clemes Fuest, president van economisch instituut Ifo, betreurt de uitslag van het brexit-referendum. ‘De keuze van de Britse kiezer betekent een nederlaag voor het gezond verstand‘, aldus Fuest in een verklaring op vrijdag. In het Duitse Handelsblatt wees Fuest er donderdag nog op dat het Verenigd Koninkrijk de derde exportmarkt voor Duitsland is. En die is goed voor 3% van het totaal.

Emoties versus gezond verstand dus als kenmerk van de kloof tussen bestuurders en burgers. Als antwoord op de oplossing van deze kloof kan de wisselwerking tussen beide begrippen dienstbaar zijn: de bestuurders dienen zich meer in te leven in de emoties onder de bevolking en anderzijds dient het gezonde verstand terug te keren in hun beoordeling van die bestuurders die worden gedwongen om zich minder technocratisch te opereren of te functioneren.

Een bewijs van de verdwijning van het verstand onder het electoraat was te lezen de krant van gisteren:

Je kunt de Brit wel uit Europa halen, maar Europa niet uit de Brit (redactie van The Economist, Opinie/NRCHANDELSBLAD, 23 juni)

Het is een eeuwenoude les dat de gebeurtenissen in Europa het Verenigd Koninkrijk raken en dat het daar dus invloed nodig heeft, schrijft de redactie van The Economist. „Een vertrek zou Europa verzwakken en het VK verarmen.”

# Als het VK eruit stapt, zal het vermoedelijk armer, minder open en minder innovatief worden. In plaats van zijn mondiale perspectief terug te winnen, wordt het provincialer. En zonder VK is Europa slechter af.

Dit is wel waarschijnlijk, want bijna een communis opinio onder de economen, maar empirisch of feitelijk moet deze verwachting eerst werkelijkheid worden.

# Maar om die toegang te behouden, moet het VK de EU-regelgeving in acht nemen, aan de begroting bijdragen en het vrije verkeer van personen onderschrijven – juist alles waar het volgens de Vertrekkers van af moet. Het is misleidend om te doen of dit anders is.

The Economist beschuldigt hier de Brexit-campaigner’s letterlijk van misleiding en voor de betrokken politici ernstig. Dat druist tegen hun taak in. In ons land geldt immers dat de Kamer verkeerd informeren, en daartoe hoort ook misleiding, als een doodzonde.

# De voorstanders van een vertrek geven hoog op van de kans om gemakkelijker handel te drijven met de rest van de wereld. Ook dat is onzeker. Europa heeft nu tientallen handelsverdragen met het VK. Die zouden allemaal vervangen moeten worden. Het Verenigd Koninkrijk zou een kleinere, zwakkere onderhandelingspartner zijn. De langzaam malende geschiedenis van de handelsliberalisering laat zien dat de mercantilisten meestal de overhand hebben.

# Ook zal de bevrijding van het VK uit de EU vermoedelijk geen golf van binnenlandse liberale hervormingen losmaken. Naarmate de campagne zijn beloop had, heeft het Brexit-kamp de vooroordelen van de kiezers aangewakkerd en ingespeeld op een Little England-mentaliteit. Ondanks de vrije markt-retoriek van de Brexiteers, eisten ze toen een verlieslijdende staalfabriek in Wales dreigde te sluiten, overheidssteun en tariefbescherming. Dat zou zelfs de zogenaamd protectionistische EU nooit toestaan.

# De stemmingmakerij was nog schaamtelozer bij het onderwerp immigratie. De Vertrekkers waarschuwden dat straks miljoenen Turken het VK zullen binnenvallen, iets wat flagrant onjuist is. Ze hebben de druk op openbare voorzieningen als de gezondheidszorg en het onderwijs aan de immigratie toegeschreven, terwijl de immigranten, die nettobetalers aan de schatkist zijn, het VK juist uit de brand helpen. Ze doen voorkomen dat het VK geen moordenaars, verkrachters en terroristen kan weren, terwijl het dat wel degelijk kan.

# De Britten zien zichzelf graag als vrije markt-kampioenen. Ze schuiven hun narigheid maar al te gauw af op de Brusselse bureaucratie. Maar in werkelijkheid zijn ze net zo verslaafd aan regelgeving als ieder ander. Veel van de grootste obstakels voor groei – te weinig nieuwbouw, slechte infrastructuur, tekort aan vaardigheden – komen voort uit Britse regelgeving. In zes jaar regeren hebben de Tories deze niet weten te ontmantelen. Een vertrek uit de EU zou dit er niet gemakkelijker op maken.

# Dit alles zou tot een overwinning van de Blijvers moeten leiden. Ook economen, ondernemers en politici uit de hele wereld hebben in de rij gestaan om het Verenigd Koninkrijk te waarschuwen dat het verkeerd zou zijn om te vertrekken (hoewel Trump voorstander is). Maar in de feitenvrije politiek die de westerse democratieën uit het lood slaat, zijn illusies aanlokkelijker dan gezag.

# En de Blijvers worden weggezet als elite (alsof Vertrekkers-boegbeeld Boris Johnson, opgeleid in Eton en Oxford, de gewone man belichaamt).

# De schadelijkste van deze illusies is dat de EU wordt bestuurd door onverantwoordelijke ambtenaren die de soevereiniteit van het VK met voeten treden en uit zijn op een superstaat. De EU wordt te vaak gezien door het prisma van een korte tijd van intense integratie in de jaren tachtig – waarin onder meer de plannen voor de interne markt en de euro werden vastgelegd. In werkelijkheid wordt Brussel beheerst door regeringen die angstvallig hun macht bewaken. Wie wil dat ze meer rekenschap afleggen, heeft het over democratie, niet over soevereiniteit. Het antwoord is niet om weg te hollen, maar om te blijven en te werken aan de vorming van het Europa dat het VK wil.

Onnodig te zeggen dat ik dit in deze serie ook geschreven heb.

# Sommige Britten geloven niet in het vermogen van hun land om invloed op de gebeurtenissen in Brussel te hebben. Maar het Verenigd Koninkrijk speelde in Europa een beslissende rol – vraag maar aan de Fransen, die in de jaren zestig alles in het werk stelden om het buiten de club te houden. Het mededingingsbeleid, de interne markt en de uitbreiding naar het oosten werden allemaal door het Verenigd Koninkrijk toegejuicht en zijn ook verregaand in zijn belang. Zolang het VK niet wegloopt en zich verschuilt, heeft het alle reden om te geloven dat het een krachtige invloed zal behouden, ook over het netelige onderwerp van de immigratie.

# Natuurlijk, premier David Cameron heeft voor het referendum geen verregaande hervorming van de Britse betrekkingen met de EU weten af te dwingen. Maar hij had zichzelf in een zwakke positie geplaatst door op het laatste moment om hulp te vragen, toen de regeringen met elkaar overhoop lagen over de eenheidsmunt en de vluchtelingen.

# Sommige Britten zien dit als een reden om te vertrekken voordat het gedoemde bouwwerk instort. Maar het idee dat een vertrek het VK niet zou raken is de grootste illusie van allemaal. Ook al kan het VK weg uit de EU, het kan niet weg uit Europa. De les die al eeuwenlang teruggaat, is dat de gebeurtenissen in Europa het VK raken en dat het daar dus invloed nodig heeft. Als Duitsland te machtig is, moet het VK samenwerken met Frankrijk om een tegenwicht te bieden. Als Frankrijk wil dat de EU minder liberaal is, moet het VK samenwerken met de Nederlanders en de Scandinaviërs om dit tegen te houden. Als de EU welvarend is, moet het VK in de goede tijden delen. Als de EU mislukt, heeft het er belang bij dat de brokstukken op de juiste plaats terechtkomen.

# Ja, de Europese Unie is een onvolmaakte club, soms om gek van te worden. Maar ze is beter dan het alternatief. Een vertrek zou een vreselijke vergissing zijn. Het zou Europa verzwakken en het Verenigd Koninkrijk verarmen en achteruitwerpen.

Op de radio was gisteren te beluisteren (Joris Luyendijk) dat de grote kranten in het VK in handen zijn van (4) multimiljardairs die bepalen wat er geschreven wordt. Maar dat geldt klaarblijkelijk niet voor The Economist, aangezien deze tekst dan niet geschreven was. Deze toonzetting is immers alleen als feitelijk en zakelijk te kwalificeren, en duidelijk anders van karakter dan de overige Britse kranten die veel onzin hebben zitten uitkramen. Anders was de brexit niet uit de bus komen rollen. En dat is waarschijnlijk de grootste waarschuwing die uit dit referendum valt af te leiden, te weten dat een onafhankelijk pers van levensbelang is. Dit artikel biedt bewijzen van onzinnigheden die in andere kranten wel zijn geschreven.

Advertisements