Tags

, ,

Regeren is echt iets anders dan schreeuwen langs de zijlijn (Lex Oomkes, opinie/Trouw, 4 mei)

# De PVV kan momenteel in haar eentje op bijna evenveel zetels als de traditionele drie, CDA, PvdA en VVD samen, meldde Maurice de Hond onlangs.

# De partij zal desondanks geen regeringsverantwoordelijkheid dragen. Omdat de gevestigde partijen niet met Wilders samen te werken, maar ook omdat Wilders daar helemaal geen behoefte aan heeft. Schreeuwen langs de zijlijn is veel profijtelijker. In termen van groeiende achterban dan, want in termen van invloed op het beleid is het profijt nul komma nul. Maar goed, daar gaat het Wilders dan ook niet om.

# Al in 2010 was de gedoogconstructie de slechts mogelijke oplossing. Wilders had, zo dat tot de mogelijkheden had behoord, volledige regeringsverantwoordelijkheid moeten worden opgedrongen. Het beste bewijs dat regeren iets anders is dan schreeuwen langs de zijlijn, is regeren.

# Nu dat ook in 2017 vrijwel zeker niet zal gebeuren, zal er een politiek antwoord moeten komen op de vraag hoe om te gaan met de enorme woede in de samenleving, waar, onder meer, de enorme aanhang voor Wilders ook een gevolg van is. Dat plaatst de, ongetwijfeld vele, partijen die uiteindelijk wel tot een kabinet toetreden voor een speciale verantwoordelijkheid. Zij zullen antwoord moeten hebben. Nog een keer die woede negeren zal tot ongelukken leiden.

Dit zijn duidelijke woorden van Oomkes, die daarom ook zullen moeten doordringen tot de mannetjesmakers die komend najaar zullen optreden om de verkiezingen van maart 2017 voor te bereiden. Vanwege de analyse van Oomkes zullen die verkiezingen gaan worden van een geheel ander gehalte dan alle voorgaande Kamerverkiezingen, want niets meer kan volgens het oude patroon gaan verlopen. Iedere politieke partij zal zich in de huid van de ongebonden kiezers of (non)stemmer moeten verplaatsen, om daarmee die oude paden te blokkeren. Oude paden zijn immers niet geldig of niet meer begaanbaar. De auteur doet de volgende zinvolle suggesties:

# De verkiezingsprogramma’s die na de zomer zullen verschijnen, deinen eigenlijk een indicatie te geven van hoe partijen denken met deze vraag om te gaan.

# Een begin van een antwoord zou kunnen liggen in de constatering dat de tweedeling in de moderne westerse samenleving al te zeer op haar beloop gelaten is. Niet de wet zorgt voor tweedeling, maar de mogelijkheden om de wet te omzeilen, zoals de Panama Papers ons wellicht ten overvloede lieten zien. Die mogelijkheden hebben alles met inkomen en opleiding te maken. Het is maar een voorbeeld.

# Nog één. Als je kinderen structureel een lager schooladvies krijgen vanwege de lagere opleiding en het lagere inkomen thuis, dan is er inmiddels iets fundamenteel mis in de samenleving.

# Wij willen van de politiek antwoorden op deze ontwikkeling.

Volkomen juiste conclusies die ook duidelijk maken dat de politiek in de afgelopen parlementaire periode volledig gefaald heeft om die antwoorden aan te dragen. De oppositie heeft oppositie gevoerd om de oppositie en heeft de gelegenheid dus niet benut om te reflecteren over de consequenties van het gevoerde crisisbeleid, dat lang heeft geduurd, namelijk sinds de uitbraak van die opeenvolgende – krediet-, economische-, financiële – crises, die over ons heen zijn gewalst. De oppositie heeft met name uitgeblonken in een – pluriforme – stijl van oppositievoeren zonder de 3%-begrotingstekortnormen te benoemen, die we Europees hebben afgesproken. Die Europese regels zijn het nieuwe taboe geworden, die daarmee niet bespreekbaar werden gemaakt. Dat is dus het duidelijke voorbeeld van falen van de politiek, zowel van oppositie- (en coalitiefracties), als van regeringszijde. Het waren vier jaar van om de hete brei heen draaien.

Met deze analyse van Oomkes zullen we de verkiezingsconcepten van het komend najaar heel secuur gaan volgen en bezien of alle partijen hun lessen getrokken hebben. We moeten het ergste vrezen omdat de partijcultuur niet zomaar bijgesteld kan worden en de afgelopen jaren verspild zijn om een eigen evaluatie in gang te zetten.

Advertisements