Tags

,

Lof voor Merkels eenzame klasse (Caroline de Gruyter, Column In Europa, In het niueuws/NRC Handelsblad, 12 december)

“Je hoeft maar te kijken naar de nummers twee en drie op de Time-lijst om te weten wat het alternatief is”

# „Ik wil u eraan herinneren dat er tot voor kort Britse soldaten op Duits grondgebied waren. Het Verenigd Koninkrijk hoort in de Europese Unie thuis.”

# Dit is Angela Merkel, die deze week door Time tot ‘Persoon van het jaar’ werd uitgeroepen, ten voeten uit. Ze is niet van plan Cameron het soort Europa te geven dat hij het liefst wil. Toch wil Merkel alles doen om de Britten binnenboord te houden. Ze kan niet vergeten dat Duitsland mede door de Britten bevrijd is van het nazisme. Het Verenigd Koninkrijk vertegenwoordigt voor haar de bevrijding. Daarmee zijn de Britten voor haar ook founding fathers van het naoorlogse Europese vredesproject – al werden ze pas laat lid en maken ze nu iedereen het leven zuur met hun hysterische gedoe.

# Je kunt van Merkel zeggen wat je wilt. Je kunt het eens zijn of oneens met haar vluchtelingenpolitiek, haar koers tijdens de eurocrisis of haar coulance met de Britten. Maar één ding staat vast: zij is iemand van de long view, meer dan welke Europese regeringsleider ook.

# Dit zijn onzekere tijden. De ene crisis volgt de andere op. Burgers zijn bang. Begrijpelijk: ze hebben veel te verliezen. Europa heeft zeventig jaar geen oorlog gehad en is het meest welvarende continent ter wereld. Bange mensen hebben de neiging ramen en deuren te sluiten, vreemdelingen buiten te houden, zich terug te trekken in wat vertrouwd is: land, dorp, familie. Duitsers hebben die neiging ook. Nergens branden zoveel asielcentra af als in Duitsland. Toch is Merkel vrijwel de enige Europese leider die probeert geen angstpolitiek te bedrijven.

# Ze weigert hekken te bouwen, verdedigt Schengen, blijft zeggen dat Europa een waardengemeenschap is. Merkel is de enige die kiezers tegenspreekt, door uit te leggen dat de beste politiek niet op emoties berust maar ook op rationeel denken. Waarom?

Hier wordt perfect beschreven dat Angela Merkel niet is verworden tot een populistische politica die aan het pluche gekleefd is en het electoraat naar de mond praat en daarmee de enige politica in Europa die een duidelijke visie tentoonspreidt en zich niet laat afleiden door dagelijks gezeur. Zonder Merkel zou de EU het niet gered hebben in de afgelopen crisisjaren, gekenmerkt door opeenvolgende afzonderlijke crises.

# Europa heeft veel oorlogen gehad tussen de twee grootste en meest ambitieuze landen: Frankrijk en Duitsland. Kleine landjes werden vermalen. De Europese Unie is een poging om die twee landen in te kapselen in een systeem van regels op allerlei gebied. Dat moet zorgen dat ze niet meer met wapens twisten, maar met woorden. Dat doen ze met verve, elke dag – vraag het onderhandelaars in Brussel maar. Dit systeem heeft decennialang gewerkt. Velen zien het nu als bemoeizuchtig keurslijf, maar oorlog hebben we sinds 1945 niet meer gehad.

Deze laatste zin in deze alinea verraadt een kleine denkfout of hapering in een verder voorbeeldige beschrijving van de grootsheid van Merkel, want het is ronduit conservatief om weer eens te herinneren aan de afwezigheid van een oorlog sinds 1945. Zelfs als de Unie bij de opbouw gezien moest worden als een poging om die twee landen in te kapselen in een systeem van regels op allerlei gebied; maar dat speelde direct na de wederopbouw van Europa en zeker sinds de eerste resultaten binnen het eerste decennium, niet meer. Ook zonder de EU en haar voorgangers, zou het nooit tot een oorlog zijn gekomen. In dat en dit tijdsgewricht volslagen onmogelijk. Dit aangezien de economische belangen veel te groot zijn geworden, en dus was het in niemand belang om een oorlog uit te laten breken. Lariekoek. Kom dus niet of nooit meer aanzetten met dat ‘mirakel’ van geen oorlog. Oorlogen of halve oorlogen, zoals in Oost-Oekraïne of de Krim komen in hooggeïndustrialiseerde staten niet meer voor. Rusland kan dan ook niet tot die categorie gerekend worden en bovendien huist er een oud-geheimagent in het Kremlin; wat wil je nog meer? Dat had in een volwaardige democratie nooit kunnen gebeuren en dat dus ook in Rusland moeten worden tegengehouden. Zo iemand als Poetin is politiek ten eeuwigen dage – in dit tijdelijke bestaan op aarde – besmet voor zo’n functie. Maar de Russische bevolking kent zijn eigen trauma’s. Vandaar dus.

 

Advertisements