Tags

,

Finland wil gratis geld geven aan burgers (NRC, Buitenland/NRC Handelsblad, 7 december)

# De Finse regering bereidt plannen voor om een basisinkomen in te voeren voor alle Finnen. Iedere volwassen Fin zou dan 800 euro per maand ontvangen van de overheid – andere sociale voorzieningen als een uitkering en alimentatie komen dan te vervallen. Juha Sipilä, de premier van het centrum-rechtse Finse Finse regering, is een voorstander van een basisinkomen. Volgens hem is het een versimpeling van de huidige organisatie van sociale vangnetten. De plannen voor een basisinkomen worden gesteund door alle grote partijen. Volgend jaar november zullen de plannen worden gepresenteerd. (NRC)

Dit wordt een gedurfde, gewaagde en riskante operatie van de Finse regering aangezien dit een noviteit betekent en de afgang des te groter zal zijn als de plannen worden afgewezen door het Finse parlement en het waarschijnlijk ook de grote vraag is of de EU hiermee akkoord kan gaan.

Voorlopig dienen we af te wachten hoe de voorstellen eruit gaan zien omdat het onduidelijk is in hoeverre het sociale vangnetstelsel van Finland wezenlijk verschillend is van bijvoorbeeld het onze. Iedere nationaal verschil in dat sociale verzekeringsstelsel ofwel de nationale verzorgingsstaat betekent ook ingrijpende verschillen in het basisinkomen. Aangezien in ons land een invoering van een basisinkomen betekent dat het een overheidsuitgave betekent, betekent dat de hele sociale vangnet op de schop gaat – lees: afschaffen -, want alleen door de hele ambtenarij af te schaffen kan het basisinkomen betaald worden. en laten we ook niet vergeten dat invoering van een basisinkomen in ons land ook betekent dat ons begrotingstekort niet mag uitkomen boven de 3%-norm (Verdrag van Maastricht).

Interessanter wordt de aanpassingsoperatie als Finland een gelijksoortig bruto-netto-inkomensstelsel kent, want de brutoinkomensfactor kan afgeschaft worden vanwege het wegvallen van het sociale stelsel. Dit betekent dus een radicale breuk met de huidige inkomenssystematiek alsmede belastingen, want die er blijft maar een klein deel van de overheid bestaan. Alles minus de sociale zekerheid. En aangezien er geen enkele ervaring bestaat met een basisinkomen in een hoogindustriële natiestaat, kan het niet anders dan dat in de plannen die nu in Finland geboren worden, denkfouten bevat.

Kortom, een erg boeiend experiment dat de hele economenwereld met veel spanning zal moeten afwachten. De Finse economen liggen dus het komend jaar onder het vergrootglas van de wereldwijde schare van vakeconomen en politici. Slaagt het in Finland, dan is de noviteit geboren: als het eerste schaap over de dam gaat, volgen er meer. Het grootste gevaar is dat de economie dit stelsel niet weet te incorporeren. Dit basisinkomen kan namelijk niet worden gelijkgesteld met de afschaffing van de verzorgingsstaat, want daarvoor is dat stelsel – althans in ons land – veel te complex. We zijn dus benieuwd naar de creativiteit van de Finse economen en denktanks.

 

Advertisements