Tags

,

Water, wijn en ranja (Column Wouter Bos, Opinie & Debat/de Volkskrant, 26 november)

# Kom dus straks als er na ‘gesteggel’ een pragmatisch compromis ligt niet aan met het verwijt dat het grote verhaal ontbreekt bij politici. Grote verhalen te over, maar geen enkel verhaal met een meerderheid in het parlement. Ook is voor geen enkel verhaal een links of rechts compromis te organiseren; altijd zijn er partijen van links en rechts nodig om de meerderheid te halen. Het houtje-touwtjecompromis dat daar ongetwijfeld uit rilt zal dus in hoge mate pragmatisch zijn – in de wijde omtrek geen groot verhaal te ontwaren waarschijnlijk. Behalve dat ene, dat het in een democratie misschien per saldo geen gek idee is als iedereen een beetje water bij de wijn doet.

In beginsel een heel goed geformuleerde column en analyse van oud PvdA-leider Wouter Bos. ‘In beginsel’ omdat het maar de vraag is of wat Bos ‘het grote verhaal dat ontbreekt’ wel als groot verhaal mag worden gekwalificeerd. Die grote verhalen die in ieder verkiezingsprogramma staan zijn eerder ideologische dogma’s die nauwelijks nog als het grote verhaal door het leven mogen gaan omdat die echte visies (per partij) simpelweg ontbreken. Ontbreken omdat het grote verhaal alleen geassocieerd kan worden met visionaire opvattingen en die gaan altijd tegen de grote stroom in. En dat kan geen enkele politieke partij zich veroorloven, want het electoraat is eigenlijk heel trouw geworden aan het beginsel van ‘de eigen meningsvorming’ en daarmee samenhangende noodzakelijke ‘wisselingen van de wacht’. Iedere politieke partij beweert immers standaard dat de ‘concullega’ niet deugt en dat alleen de eigen standpunten de toets der kritiek kunnen doorstaan. En van die poppenkast is het electoraat inmiddels doodziek geworden en keert zich daarom steeds meer van dat politieke circus af. Zo is het en niet anders.

In het verlengde hiervan is het natuurlijk in ons sterk gefragmenteerde politieke bestel niet anders dan plicht en noodzaak geworden om politieke compromissen te sluiten omdat ons land anders niet geregeerd kan worden. Maar dat durft geen enkele partij uit te dragen, want dan gaat het eigen geluid verloren. De conclusie is dus dat zowel het politieke bestel als het bijbehorende electoraat zichzelf gek hebben gemaakt en dat het hooguit nog tien jaar zal duren dat dit bestel zichzelf in stand kan houden en daarna zal het electoraat nooit meer naar dat oude prehistorische stemlokaal stappen want je bent wel gek als je aan die poppenkast blijft meedoen. Het bestel heeft zichzelf onmogelijk gemaakt en zal dus plaats gaan ruimen voor een nieuw bestel dat nog uitgevonden moet worden.

 

Advertisements