Tags

‘Europa zal de vluchtelingencrisis overwinnen’ (Marcel de Boer, Economie & Politiek/fd, 20 november)

Morgan Stanley-econoom overtuigd van politieke veerkracht EU

# De schuldencrisis was voor de Europese samenwerking een veel existentiëlere bedreiging dan het vluchtelingenprobleem. De toestroom van enkele miljoenen mensen uit het Midden-Oosten en Afrika vormt een geweldige uitdaging, maar uiteindelijk slaagt Europa erin de vluchtelingen op te nemen en er bovendien beter van te worden.

# Dat zegt de Brits-Iraanse econoom Reza Moghadam, woensdagavond de hoofdspreker tijdens het door Het Financieele Dagblad georganiseerde Financieel Diner in het Van Gogh Museum. ‘De geschiedenis leert dat Europese landen in staat zijn vreemdelingen succesvol te integreren, ook in de omvang die we nu zien.’

# Hij benadrukt daarbij dat het niet zo heel veel verschil maakt of de vluchtelingen andere Europeanen zijn, of mensen van ver weg. ‘Toen ik eind jaren zeventig in Engeland aankwam, waren de mensen er ernstig bezorgd over de enorme aantallen Indiërs, Pakistani en Jamaicanen die het land binnenstroomden. Nu hoor je daar niks meer over. Ze zijn geïntegreerd en vormen nu een succesvol deel van de samenleving.’

# Moghadam werd in 1962 geboren in Borujerd in westelijk Iran en groeide op in Teheran. Toen de Islamitische revolutie uitbrak, stuurden zijn ouders hem en zijn broer naar Londen zodat ze daar hun opleiding konden afmaken. Hij slaagde erin op Oxford te komen en later op de London School of Economics en de universiteit van Warwick, waarna hij na een korte carrière bij een adviesbureau bij het Internationaal Monetair Fonds belandde. Daar ontwikkelde hij zich min of meer toevallig tot een van ‘s werelds grootste crisisexperts.

# Telkens wanneer hij naar een andere positie binnen het fonds verhuisde, kwam hij in een grote crisis terecht. In 1992 kreeg hij als econoom op de Europa-afdeling te maken met George Soros die het Britse pond uit het Europese Wisselkoers Mechanisme speculeerde. Vijf jaar later verhuisde hij naar Bangkok om er IMF-vertegenwoordiger te worden en prompt brak de Azië-crisis uit. In 2003 werd hij chef Turkije op het moment dat dat land financieel kapseisde en in 2011 kon hij als directeur van de Europa-afdeling aan de bak als manager van de Europese schuldencrisis.

# Op de vraag wat er momenteel broeit bij Morgan Stanley moet hij hard lachen. ‘Het was allemaal toeval’, bezweert hij. Dat hebben ze bij de zakenbank wel begrepen toen ze hem vorig jaar aanstelden als vicevoorzitter van de afdeling kapitaalmarkten.

# Onmiddellijk weer serieus zegt Moghadam over het vluchtelingenprobleem dat de televisiebeelden hem raken. ‘Het komt heel dichtbij.’ Maar de moeite die het Europa kost om er een antwoord op te vinden, maakt hem niet pessimistisch. De zorgen van Frans Timmermans, vicevoorzitter van de Europese Commissie, deelt hij dan ook niet. Die gaf een paar weken geleden tijdens de Huis van Europa-lezing in Amsterdam aan dat de samenwerking tussen de verschillende Europese landen momenteel zo slecht is dat hij begint te vrezen dat de Europese Unie uiteen zal vallen.

# Dat laatste had wel degelijk kunnen gebeuren tijdens de Europese schuldencrisis, maar niet nu. ‘Er zijn periodes geweest dat ik erg pessimistisch was, zelfs wanhopig.’ Er zijn een aantal momenten geweest dat het echt mis had kunnen gaan. Toen Cyprus opspeelde bijvoorbeeld, en een paar keer rondom de kwestie-Griekenland. ‘Maar telkens wist Europa toch een manier te vinden om consensus te bereiken en weer vooruit te komen.’ Dat gaat nu ook weer lukken, denkt Moghadam. ‘Let wel, het probleem van Europa was dat de financieel-economische architectuur zwak was, maar dat geldt zeker niet voor de politieke.’

# De Brits-Iraanse econoom nam met een ‘optimistisch gevoel’ afscheid van het IMF. Hij vermoedt evenwel dat de financiële problemen in Europa nog niet voorbij zijn. De schuldenlast is in een aantal landen en sectoren te hoog. Daar zal uiteindelijk gesaneerd moeten worden. Niet dat bijvoorbeeld de Griekse staatsschuld kwijtgescholden zal worden. ‘Nee, dat gaat op z’n Europees, dus met een verlenging van de looptijden en een verlaging van de rente.’

De nieuwe Morgan Stanley-econoom Reza Moghadam heeft natuurlijk gelijk dat de financiële problemen binnen de EU nog niet voorbij zijn omdat de schuldenlast in een aantal landen en sectoren nog veel te hoog is en dat remt nu ook het economisch herstel van de eurozone, omdat de noodzaak van sanering blijft bestaan. En blijft dus geen kapitaal over voor investeringen.

En ook heeft Moghadam gelijk met zijn centrale stelling dat de EU het vluchtelingenprobleem en de dito crisis zal weten te overwinnen. Het zijn immers alleen de populistische standaardkreten die iedere bevolking binnen een lidstaat genoeg angst weten in te boezemen. Angst regeert in de EU en dat is niet onlogisch in de omstandigheden sinds 2008 met de economisch-financiële crisis die de EU trof. Dat heeft het Europese Huis in opbouw lam geslagen en in een identiteitscrisis gestort. Maar zelfs die crisis zal worden overwonnen door visionairs en niet door populisten.

 

Advertisements