Tags

, , , ,

Wat ‘Ons Geld’ wil gebeurt al (Edin Mujagic, Opinie & Debat/de Vollskrant, 19 oktober)

Geldschepping

Hervorming van ons geldstelsel is hard nodig. Het probleem ligt echter niet bij de commerciële, maar bij de centrale banken.

# De kern van het probleem met ons moderne geldstelsel is volgens Ons Geld dat commerciële banken uit eigen belang en zonder dat ze te stoppen zijn te veel kredieten verlenen en dat dat privilege er dus voor de overheid moet zijn. Dat de banken uit eigen belang handelen, dat klopt. Met de rest van de beweringen slaat Ons Geld echter de monetaire plank behoorlijk mis.

# Ons Geld is er volledig van overtuigd dat de overheid de verleiding zal weerstaan het geldstelsel waarin ze de geldhoeveelheid bepaalt, te misbruiken. Bijna alle westerse overheden laten sinds 1971 juist het tegendeel zien. Daarmee ben ik op een ander bezwaar tegen het initiatief gekomen, namelijk dat geldschepping allang in overheidshanden ís.

Dat alle westerse overheden sinds 1971 het tegendeel laten zien is geen geldig argument, aangezien diezelfde overheden sinds 2008 met de krediet- en vervolgens de schuldencrisis weet welke risico’s er verbonden zijn aan je niet houden aan de huidige regelgeving. De praktijk van het geldwezen is sinds de crisisjaren voor een ieder zichtbaar geworden en dat was het voor deze periode niet en al helemaal niet in het laatste kwart van de 20ste eeuw.

# Dat de commerciële banken de afgelopen decennia te veel kredieten hebben verleend, is een kwestie van vraag en aanbod. Het aanbod was enorm maar dat had een reden: de commerciële banken kregen alle ruimte van de centrale banken. Die konden die uitbundige kredietverlening van de commerciële banken stoppen, vrij makkelijk zelfs. Hoe? Door die te verplichten minder krediet te verlenen – dat kúnnen de centrale banken doen! – maar ook door de vraag naar kredieten te verlagen door middel van hogere rente.

# Dat hebben ze echter te vaak niet of veel te weinig gedaan, voor een groot deel omdat de politici dat niet leuk hadden gevonden. De rente die de overheden betalen op staatsleningen was dan vaak ook hoger geweest. Bovendien zorgen de centrale banken met structureel te lage rentes voor aanhoudende inflatie en die snoept een deel van de schuldenberg van de overheden weg.

Dat de structureel te lage rentes tot gevolg hebben dat er een aanhoudende inflatie optreedt, dat is de afgelopen jaren niet gebleken en vermoedelijk begrijpen ook economen niet hoe dat kan gebeuren. Waarschijnlijk is hier nu sinds de kredietcrisis een leemte ontstaan in de economische theorie.

# Het aanbod van kredieten was dus zeer groot, maar die uitbundige kredietverlening van de commerciële banken was onmogelijk geweest zonder de vraag. En die ontbrak niet.

# Als Ons Geld schrijft dat door de geldpers te vergeven aan commerciële banken de overheid structureel schuldenaar is geworden, doen de initiatiefnemers alsof de banken de overheden gedwongen hebben die torenhoge schulden op te bouwen. De waarheid is dat de overheden er zelf

Alles ook al moet je geld lenen en dat laatste konden ze sinds 1971 structureel doen. Sterker nog, de overheden moedigden de vraag naar kredieten van anderen ook aan. Denk bijvoorbeeld aan het feit dat het in Nederland een lange tijd mogelijk was rente op álle leningen, niet alleen de hypotheeklening, af te trekken van de inkomstenbelasting.

# Ons geldstelsel wordt al decennialang gekenmerkt door de alom vertegenwoordigde overheid. Het belastingstelsel moedigt schuldopbouw aan. De prijs van het geld, de rente, wordt door de centrale banken bepaald op dezelfde manier als dat in de voormalige Sovjet-Unie bepaald werd hoeveel schoenen en in welke kleur er per jaar geproduceerd moest worden, namelijk door een handjevol mensen, per decreet.

# Sinds de centrale banken voor het eerst in de historie op mondiaal niveau volledig verantwoordelijk werden voor het monetaire beleid, hebben ze het monetaire beleid in dienst van de overheden gesteld. Dat is niet verwonderlijk aangezien de centrale banken een onderdeel van diezelfde overheden zijn. Dáár, bij de centrale banken ligt het probleem, veel eerder dan bij de commerciële banken. Een grondige hervorming van ons moderne geldstelsel is broodnodig. Wat Ons Geld wil, is echter geen hervorming.

Alles bijeen is deze redenering voor een niet geschoold econoom alleszins te volgen en te begrijpen. Dit zijn dus argumenten die toegevoegd kunnen worden aan de rondetafelgesprekken in de Kamer binnen de Commissie Economische Zaken. Alleen door een dergelijk publieke uitwisseling van meningen kan het publiek zelf tot een eigen keuze en meningsvorming komen en daarmee is de politiek gediend.

Advertisements