Tags

, ,

‘De enige echte leider is Merkel’ (Stéphane Alonso en Caroline de Gruyter, Buitenland/NRC Handelsblad, 15 oktober)

EU en vluchtelingencrisis | Oud-president van Europa staat vierkant achter ‘Wir Schaffen das’

Interview Herman Van Rompuy

Zonder EU had de vluchtelingencrisis tot oorlog kunnen leiden, zegt de oud-president van Europa vlak voor de top van vandaag. “Ik beklaag mijn opvolger wel eens.”

# Leiders moeten er wat aan doen. Politiek is daden én woorden. Angst leidt tot ‘vijanddenken’. Als je zegt dat terroristen onder de vluchtelingen zitten, versterk je ’t gevoel van wantrouwen bij burgers.”

# “EU moet maatregelen nemen, zeker. Nodig zijn betere bewaakte buitengrenzen, opvang en registratie bij binnenkomst, geharmoniseerde asielvoorzieningen, evenredige distributie van vluchtelingen. Het sluiten van de grenzen hoort hierin niet thuis. Zonder Schengen zou het in Europa veel gevaarlijker zijn geweest. Ik ben blij dat Merkel dit volhoudt.

# „Wat Merkel zegt is verfrissend voor een samenleving vol cynisme, waarin sommigen alleen christenen willen en anderen zeggen: wij zitten vol. Je kunt betogen dat zij naïef is. Dat Oost-Europese leiders die tegen quota stemden, realistisch zijn. De Poolse minister stemde niet tegen, terwijl veel Poolse burgers dat wel wilden. Leadership. Velen zien een democratisch deficiet. Ik zie ook een leiderschaps-deficiet. Leiderschap is dat je op cruciale momenten tegen een stemming in durft te gaan. Ondemocratisch? In veel landen zijn binnenkort verkiezingen. Dan kunnen burgers hun leiders naar huis sturen.”

# „Aan tafel in Brussel is de dynamiek anders. Regeringsleiders hebben meer het gevoel: ‘We zitten in één boot’. Ze weten dat er een nationaal én Europees belang is. De peer pressure is groot. Sommigen slikken alles wat ze voorheen zeiden in. Sommigen waren buiten tegen vluchtelingenquota en stemden binnen vóór. Hoe leiders tegen hun volk spreken, is belangrijk. Laatst hoorde ik de Italiaanse premier zeggen: ‘Wat denken ze in Brussel wel, die zijn niet gekozen!’.”

# „We vragen het Nederland bijna permanent! Mensen beseffen soms amper dat we in gedeelde soevereiniteit leven. [De Griekse premier] Tsipras deed in januari allerlei beloftes om te worden gekozen. Er zijn achttien andere democratieën in de eurozone. Tsipras kan hun zijn wil niet zomaar opleggen.”

# Is besluiteloosheid hét probleem?

# „Niet bij voorbaat. Wie had gedacht dat het in de eurocrisis 18 tegen 1 zou worden? Iedereen was bezorgd over noord tegen zuid, links tegen rechts. Maar nee, het was 18 tegen 1, mede dankzij de fratsen van minister Varoufakis. Chapeau voor Dijsselbloem. Ik wil maar zeggen: iedereen heeft hypothesen maar er komt altijd een besluit. Ook in de vluchtelingencrisis, al is het moeilijk. Is dat een harmonische wereld? Nee. Maar we leven niet in een harmonische wereld. Kijk naar de VS. Daar is de voorzitter van het Huis van Afgevaardigden net afgetreden omdat hij de polarisering niet meer aankon in zijn partij en in het land. Ik ben te nuchter om trots te zijn, maar heb vertrouwen dat Europa hier ook wel doorheen komt.”

Wat heerlijk om deze oud-voorzitter, maar vooral als de wijze/wijsgeer van Europa te horen spreken of te lezen over zijn wijsheden en lessen uit zijn periode.