Tags

, , ,

Een beetje visie is geen luxe (Ria Cats, Economie & Politiek/fd, 23 september)

# Door de bezuinigingen zijn intussen veel banen voor laagopgeleiden verdwenen. Voormalige thuiszorgmedewerkers en straatvegers zijn in de bijstand beland en moeten een ‘tegenprestatie’ leveren, waaronder straten vegen. Verdere verdringing van regulier werk ligt op de loer, stelt de inspectie. De rechter heeft al gemeenten teruggefloten die bijstandsgerechtigden 32 uur per week onbetaald lieten werken.

# Om werklozen te helpen, heeft uitkeringsinstantie UWV voorts een naar eigen zeggen ‘prachtige regeling’ bedacht om vanuit de WW als zzp’er te starten. Diezelfde zzp’ers leek het kabinet vorig jaar te willen afstraffen door te snijden in hun belastingvoordelen, ooit opgetuigd om ondernemerschap te stimuleren. Gehandicapten moeten juist zoveel mogelijk bij gewone bedrijven aan de slag, maar op hun begeleiding is gekort. Ze moeten wel concurreren met 600.000 ‘gezonde’ werkzoekenden én robots. Dit vraagt om een beleidsvisie.’

Deze twee passages zijn een ideaal uitgangspunt om de door mij bepleite evaluatie van het crisisbeleid na afronding van de euroschuldencrisis – als Griekenland een ‘afronding’ mogelijk maakt – op te starten, vanwege de superzware bezuinigingen die eurozone breed en in ons land zijn doorgevoerd. Dan moet per lidstaat – vanwege alle culturele en politieke verschillen en tradities – worden nagetrokken waar ‘onbehoorlijke’ scheefgroei is ontstaan vanwege die bezuinigingen; waardoor de scheefgroei dient te worden rechtgetrokken.

Welnu, deze analyse van Cats maakt de volgende hypotheses mogelijk. Zoals zij terecht opmerkt zijn veel banen voor laagopgeleiden verdwenen: voormalige thuiszorgmedewerkers en straatvegers (in gemeentelijke dienst vermoedelijk) in de bijstand beland.

Wat dient er met deze feiten worden gedaan, of worden hersteld? Want deze kaalslag kan niet als permanente situatie worden beschouwd omdat er dan letterlijk sprake is van kaalslag en dat betekent een aanslag op ‘onze beschaving’. Maar het dilemma blijft vanwege de EMU-regels overeind staan, aangezien iedere lidstaat blijft gebonden aan de 3%-begrotingstekortnorm (en aan het eind van dit decennium 0%, als ik dat goed heb begrepen). Welke relatie heeft deze Brusselse regel met de thuiszorgmedewerker en de straatveger? Het zijn functies die allebei in (semi)overheidsdienst waren vanwege de gezondheidszorg en gemeentelijke overheid en op de rijksbegroting drukten. Kortom, algemeen gesteld hebben alle de (semi-)overheidssectoren zwaar ingeleverd, waarschijnlijk even zwaar vergeleken bij het bedrijfsleven door de economische crisis, maar wel alleen in die sectoren die vanwege concurrentieverhoudingen in zwaar weer kwamen te verkeren, en als gevolg eveneens in de bijstand terechtkwamen, omdat ondernemers alleen failliet kunnen gaan.

Waar ondernemers die failliet raken weer opnieuw als beginnend ondernemer beginnen, daar geldt dat niet voor genoemde thuiszorgmedewerkers en gemeentelijke vuilophalers en straatvegers. Die zijn verplicht om in een andere bedrijfssector aan een nieuw leven te beginnen omdat de betrokken beroepsgroepen in het huidige tijdsgewricht geen hoop meer kunnen koesteren op terugkeer in de oude functie vanwege die 3%-norm. En mijn standpunt dat die norm willekeurig en onlogisch is, is helaas niet praktisch relevant aangezien een mogelijke toekomstige wijziging in de EMU-regels veel tijd zal vergen, omdat juist de ‘neoliberalen’ zich met hand en tand zullen verzetten tegen een verruiming van de norm naar 4% bijvoorbeeld. Het dogma van die neoliberalen is immers dat de overheidsuitgaven onder alle – onder welke dan ook – omstandigheden moeten worden teruggedrongen. Dat is dus dogmatisch omdat dit economisch niet verdedigd of staande kan worden gehouden.

Die norm van 4% is beter toegesneden op het huidige tijdsgewicht en daarom blijft het definitieve herstel van de euro-economie zo lang uit. En via de analyse van Ria Cats weten we nu waarom: noodzakelijke functies in de quartaire sectoren (onderwijs, gezondheidszorg, cultuur en overheid) die door de 3%-norm worden geblokkeerd door of vanwege misvattingen in de economische theorie. Die kunnen vooralsnog niet meer hersteld worden, tenzij de economische wetenschap tot de ontdekking komt dat de EMU-regels niet kloppen. Daarop valt een Nobelprijs in de toekomst te verdienen! Kortom, denkstof genoeg.

Ondertussen mogen we Ria Cats heel dankbaar zijn dat zij een column heeft geschreven waardoor een nieuw debat kan worden (op)gestart; nu of in de nabije toekomst. In haar voorbeeld: is onze beschaving en cultuur gediend en beter geworden met het verdwijnen van de meeste thuiszorgmedewerkers en straatvegers? Of is onze beschaving nu op achterstand gezet? Vragen die in de toekomst beantwoord zullen moeten worden, publiekelijk en in de beide Kamers der Staten-Generaal.

Ter afsluiting: waarom kies ik voor een beleidsantwoord in plaats van een beleidsvisie of nog mooier regeringsvisie? De jongere generatie van veertigers en vijftigers hebben niets met een ‘visie’, al proberen met uitzondering van Rutte de overige partijleiders wel iets als een partijvisie te m ontwikkelen. Maar zoals ik in mijn reactie heb aangetoond is het in dit evaluatiedebat geen kwestie van ideologische partijvisies, maar eerder een kwestie van sociologische beleidsontwikkeling. Het gaat om een veranderend arbeidsmarktveranderingen, al dan niet gestimuleerd door EMU-normen. Daarop moet worden ingehaakt door de beleidsmakers, aangezien de huidige veranderende arbeidsmarktontwikkelingen anders te lang aanhouden met als gevolg een te grote arbeidsreserve, die onoplosbaar wordt. En dan zijn we helemaal ver van huis geraakt. Vandaar dat die crisisevaluatie onvermijdelijk is geworden.

Advertisements