Tags

, ,

Zelfverzekerde toon Merkel in migranten verdient lof (Commentaar, In het nieuws/NRC Handelsblad, 2 september)

# Angela Merkel laat Europa en de wereld dezer dagen een ander Duitsland zien. Niet alleen een land dat in een grote crisis de leiding neemt – dat gebeurde ook al in de confrontatie met Rusland over Oekraïne en bij de Griekse schuldencrisis. Maar een land dat bovendien op de bres staat voor mensen die op de vlucht zijn voor oorlogsgeweld, terwijl het daarbij een toon van zelfverzekerd optimisme weer te treffen die in Europa nog maar zelden gehoord wordt.

# “Duitsland is een sterk land. We gaan dit voor elkaar krijgen”, zei de bondskanselier deze week over de opvang van mogelijk honderdduizenden vluchtelingen en migranten. “En als we obstakels op onze weg vinden, dan zullen we daar overheen stappen. ”Duitse Gründlichkeit is prachtig, aldus de kanselier, maar nu is er behoefte aan Duitse flexibiliteit. Eerder al had ze ondubbelzinnig het geweld tegen asielzoekerscentra veroordeeld en ook de meelopers die dat soort acties ondersteunen.

# Merkel verdient lof voor deze benadering van de migrantencrisis, die Europa zoveel hoofdbrekens bezorgt. Duitsland is inderdaad een sterk land, met een stevige economie, een brede coalitie en een politieke leider die na tien jaar nog steeds grote steun geniet onder de bevolking. Terecht heeft ze vastgesteld dat dit een hele grote crisis is, die het waard is om er haar politieke kapitaal voor in te zetten. Ze heeft de goede woorden gevonden, nu komt het aan op de daden.

Merkel heeft niet alleen goede woorden gevonden, maar als het commentaar vervolgens rept van dat het nu op ‘daden aankomt’, dan zijn het niet Merkels daden, maar die van de lidstaten, die het schromelijk laten afweten. Merkels Duitsland heeft het grootste aantal vluchtelingen welkom geheten en dat is niet niks. In feite heeft Merkel in deze maar ook tijdens de voorgaande crises getoond de enige ware president van de EU te zijn en geen voorzitter van de Europese Commissie noch van de Europese Raad kan het beter dan zij dat doet en aanpakt. Hiermee is dus feitelijk een precedent geschapen waarin de Europese wetgeving niet voorzag: een staatshoofd van een der lidstaten die over het ware charisma beschikt om haar automatisch tot het enige leider van de EU maakt. Hulde aan Angela.

# De bondskanselier riep niet alleen haar landgenoten op tot solidariteit, maar ook de andere lidstaten van de Europese Unie. Duitsland mag voor veel van de vluchtelingen en migranten nu het beloofde land zijn, de crisis is een Europees probleem dat vraagt om gezamenlijke, Europese antwoorden. Van andere lidstaten mag gevraagd worden dat ook zij hun verantwoordelijkheid nemen. Maar niet alle landen willen, of kunnen, het Duitse voorbeeld volgen. Waar de economische problemen groot zijn en de werkloosheid hoog is, wordt de komst van grote aantallen vluchtelingen en migranten eerder als bedreiging gezien. Waar de politieke leiders minder stevig in het zadel zitten dan Merkel, kunnen zij ook op minder gastvrijheid rekenen. Europa, kortom, is ook over deze kwestie diep verdeeld.

Dat is inderdaad het grote probleem van de EU, dat de Unie opgezadeld is met staatshoofden en regeringsleiders die niet het niveau van Merkel hebben, want weliswaar is de bondskanselier niet altijd even snel een daadkrachtig in de voorbereidingsfase naar een besluit, maar als zij eenmaal een koers of beleid heeft uitgezet, dan is ze daar sprankelend helder over. Geen collega van Merkel doet haar dat na. De rest bestaat gewoon uit provincialen die ook nog eens visieloos zijn en een bijna aangeboren aanleg hebben om alleen de peilingen angstig te blijven volgen. De EU is kortom onder een slecht gesternte geboren, maar ook niet alle Amerikaanse presidenten waren even groots en visionair en dus bestaat er nog een beetje hoop voor de EU.

De tweede opmerking is dat er klaarblijkelijk een verband bestaat tussen een krachtig staatshoofd en een sterk (economische) natie of lidstaat; de kracht van politieke leiders leiden tot politiek leiderschap die algemeen gerespecteerd worden. Dat gaat in Duitsland hand in hand. Misschien laat Duitsland zien dat alleen en krachtig politiek leiderschap voert naar een sterke economie en een gezond concurrerend vermogen. Het is dus geen toeval geweest dat Duitsland ook de hereniging tot een economisch succes heeft gemaakt, al is dat proces nog niet voltooid want anders waren die protestbewegingen achterwege gebleven. De rest van de lidstaten moet eerst nog wakker worden gemaakt. Dat mag Den Haag zich dus ook aantrekken.

P.S. Zelfs als hater van christendemocratische politiek kun je een fan van Merkel zijn. Zo blijkt dat in de praktijk mogelijk te zijn. Ware het mogelijk geweest dan had ik bij de Europese verkiezingen op haar gestemd.