Tags

, ,

Knallhart (Juurd Eijsvoogel, Weekend/NRC Handelsblad, 25 juli)

Wolfgang Schäuble: De Duitse minister van Financiën wordt in eigen land geprezen en daarbuiten verguisd. Bondskanselier Angela Merkel kan hem niet missen, niet in Berlijn en niet in Brussel. Biograaf Heinz Peter Schulz: “Hij is geen charmeur.”

# Schäuble was minister van Binnenlandse Zaken en hoofdrolspeler bij de Duitse hereniging, die zich net had voltrokken. Het was tijd van grote historische veranderingen. De Berlijnse Muur was gevallen. (…) Nu de Koude Oorlog voorbij was, begon in Europa een nieuwe toekomst. En juist op dat moment schoot een labiele man met een pistool twee kogels af op één van de sleutelfiguren in het nieuwe Duitsland, dat onder bondskanselier Helmut Kohl zijn evenwicht én zijn plaats in Europa moest gaan vinden. Eén kogel trof Schäuble in zijn kaak, een tweede in zijn ruggengraat. (…) Maar Schäuble, destijds 48 jaar oud, kon nog uitbrengen: “Ik voel mijn benen niet meer.”

# “Het bijzondere is dat die aanslag hem niet wezenlijk heeft veranderd”, zegt Schütz [biograaf Schäuble] een kwart eeuw later op de redactie van Stern in Berlijn. “De crisis rond Griekenland en de euro bewijst dat hij nog steeds precies dezelfde is als voor die dramatische dag. Ein knallharter Mensch [de stoere mens in jezelf]. De verhalen dat hij milder [?] is geworden sinds hij in een rolstoel zit kloppen niet. Als hij ergens van overtuigd is, dan bindt hij niet in. En hij vindt altijd dat hij alles het beste weet – wat meestal ook zo is. Hij is loyaal, maar aan kwesties, niet aan mensen.”

# De twee politieke levens van Schäuble onderscheiden zich niet zozeer door de aanslag en de rolstoel waartoe hij sinds 1990 is veroordeeld, maar door de twee bondskanseliers voor wie hij zich onmisbaar heeft gemaakt, Kohl en Angela Merkel.

# Op dit moment is er geen Duitse politicus die zó wordt geprezen in eigen land, en zó wordt verguisd en beschimpt in het buitenland. Volgens de voormalige Griekse minister van Financiën Yanis Varoufakis stuurt Schäuble er allang op aan om Griekenland uit de eurozone te werken [pure onzin, tactische opmerkingen waren noodzakelijk om het onderhandelingssucces te bereiken]. (…)

# Maar in Duitsland is Wolfgang Schäuble dezer dagen meer dan ooit een held. Hij wordt gezien als de man die eigenhandig de geloofwaardigheid van de euro overeind houdt. De economische krant Handelsblatt heeft hem deze vrijdag op de cover gezet met de kop: Kanzler der Vernunft – kanselier van het verstand. Niet omdat de inmiddels 72-jarige politieke veteraan getipt wordt als kroonprins van Merkel. Maar wel omdat hij als minister van Financiën door velen wordt gezien als de macht achter de troon, de man die in Duitsland én Europa de doorslag geeft bij de aanpak van de Griekse crisis. Zonder Schäuble, zegt zijn biograaf, hadden vorige week in de Bondsdag nog veel méér eden van de regeringspartijen CDU en CSU gestemd tegen het voortzetten van de onderhandelingen over en nieuw hulppakket voor Griekenland. Dankzij Schäuble, zegt hij, bleef hun aantal beperkt tot 65.

# Had Merkel ermee ingestemd dat haar minister in Brussel te elfder ure op de proppen kwam met zijn voorstel voor een tijdelijke Grexit? Of ging Schäuble daarmee welbewust in tegen de wens van de kanselier om het zaakje bij elkaar te houden – zoals veel commentatoren in Berlijn geloven? [beide opties zijn tegelijkertijd mogelijk: instemming om tactische redenen van Merkel en tegelijkertijd om de partijen, het zaakje bij elkaar te houden]. Spelen ze in de Europese politiek samen een vernuftig ‘goog cop bad cop’ spelletje [natuurlijk, vanzelfsprekend], of zijn ze nog altijd rivalen [onzin natuurlijk, alleen al vanuit de leeftijd van Schäuble geredeneerd].

# Schäuble is een van de interessantste politici van dit moment”, zegt Jakob Augstein, hoofdredacteur van het opinieblad der Freidag. “Maar hij is ook raadselachtig. Hij is altijd erg voor de Europese integratie geweest. Maar misschien is hij nu wel tot de conclusie gekomen dat het met zo’n groot aantal sterk verschillende landen niet werkt. En dat we naar een kleiner Europa toe moeten, een Duits Europa. Dat zou een historische fout zijn. Veel Europeanen zullen dat niet willen meemaken.”

(…)

Conclusie is dat het beeld dat uit deze analyse naar bovenkomt, Schäuble niet alleen de meest doorgewinterde politicus op dit moment in de EU is, maar vanwege zijn politieke intelligentie ook een missie heeft te vervullen. Vanwege zijn ‘verborgen’ politieke visie heeft hij ook een scherpe intuïtie kunnen ontwikkelen, van een man die precies weet wat hij doet en die zich nergens door laat weerhouden, zelfs na aanslag op zijn leven niet. Schäuble moest zich onheus bejegend hebben gevoeld bij het aantreden van Yanis Varoufakis in de Eurogroep, aangezien hier twee persoonlijkheden tegenover elkaar kwamen te staan die beiden stonden voor hun zaak en die geen duimbreed wensten toe te geven. En dan verkeert Schäuble vanwege zijn superieure kennis en ervaring natuurlijk in het voordeel. Zeker, zoals de Volkskrant in ‘Bezuinigen met kans op fascisme erger dan Grexit’ als openingszin op 11 februari 2015 schrijft: ‘De nieuwe Griekse regering ligt nog altijd op ramkoers met de ‘trojka’, de vertegenwoordigers van de Europese Commissie, de Europese Centrale Bank en het Internationaal Monetair Fonds.’ Dit kon niet anders dan op een hanengevecht uitlopen, waarin Schäuble zijn onderhandelingstechniek – zijn ervaringen opgedaan met de wederopbouw van Oost-Duitsland na de val van de Muur – moet inzetten om Varoufakis schaakmat te zetten. De laatste mocht dat gevecht niet winnen omdat de euro met de staart tussen de benen was afgedropen en de EU een opgesplitste constructie was geworden, en dus de slag met de financiële markten had verloren (om misschien op termijn als triomfator uit de hoek tevoorschijn te komen omdat een kleinere EU heilzamer werkt dan het collectief van alle Europese landen. Dat werkt in dit tijdsgewricht niet. Schäuble heeft de Grieken op een fatsoenlijke manier laten zien en laten merken dat levenservaring nog steeds meetelt en dat verstandig gebruik daarvan de jongere generaties zonder politieke ervaring moeiteloos verslaat. Zelfs naar karakter communistische idealisten zijn machteloos in deze tijden van de financiële markten, maar door Tsipras en Varoufakis vertaald als het aloude kapitalisme. Ook de jeugd heeft nog wat te leren.

Advertisements