Tags

, ,

Stelling: vier decennia struisvogelpolitiek met alle bijbehorende weeffouten maakt dat Michiel van Hulten, oud-Europarlementariër (PvdA) volledig gelijk heeft dat het anders moet in de EU dan tot heden gelopen is. Ook in verband met de huidige Griekse crisis.

Flinke stap vooruit nodig in Europa (Michiel van Hulten, het laatste woord/Het Parool, 29 juni)

Euro | Griekse crisis is gevolg van vier decennia struisvogelpolitiek

Een Grieks vertrek uit de euro is niet het begin van het einde. Maar de Europese samenwerking moet wel anders, stelt Michiel van Hulten.

Wat nodig is, is een omvangrijk economisch programma dat Griekenland in staat stelt de nodige structurele hervormingen door te voeren.’ Dat schreef de Europese Commissie op 29 januari 1976 in een rapport over het Griekse verzoek te mogen toetreden tot wat toen nog de Europese Economische Gemeenschap (EEG) heette. Officieel sprak de Commissie zich in haar rapport uit vóór toetreding. Maar zij stelde twee belangrijke voorwaarden: het land moest zijn Cyprus-conflict met Turkije oplossen, en de economie moest grondig gemoderniseerd worden. De kans dat de Grieken daarin zouden slagen werd dermate klein geacht, dat het oordeel van de Commissie feitelijk neerkwam op een negatief advies.

‘Nog geen twee weken later veegde de Europese Raad van Ministers, het kritische Commissierapport resoluut van tafel. Griekenland mocht zonder voorwaarden vooraf per 1 januari 1981 lid worden van de EEG. De lidstaten – waaronder Nederland – hechtten ,eer belang aan het verankeren van Griekenland in de westerse democratische familie dan aan de pietluttigheden van de Commissie. Deze impliciete uitruil tussen vrede en veiligheid aan de ene kant en economische en maatschappelijke ontwikkeling aan de andere zou 25 jaar later ook de toetreding van de voormalige Oostbloklanden kenmerken.

‘Ook toen Griekenland in 2001 de euro wou invoeren deden de andere lidstaten niet moeilijk. Al voldeed het land niet aan de criteria, het belang van de Europese samenwerking ging voor. Invoering van de euro zou een belangrijke bijdrage leveren aan de economische ontwikkeling van het land, ze redeneerde men. Later bleek dat de Grieken niet alleen volgens de officiële maatstaven niet klaar waren: ze hadden ook gefraudeerd met de economische statistieken waarop het toetredingsbesluit was gebaseerd. In werkelijkheid stond het land er nog veel slechter voor dan werd aangenomen. Het hoeft dus eigenlijk geen verbazing te wekken dat Europa nu de rekening krijgt gepresenteerd van vier decennia struisvogelpolitiek.

‘Volgens sommigen betekent een Grieks vertrek uit de euro (en daar lijkt het nu dus van te komen) het begin van het einde van de Europese eenheidsmunt. Zelfs het voortbestaan van de Europese Unie zou gevaar lopen. Dat is te kort door de bocht. Griekenland is in een aantal opzichten een geval apart. Andere eurolanden die de afgelopen jaren in de problemen kwamen – Spanje, Portugal, Ierland en Cyprus – zijn er bijvoorbeeld wél in geslaagd de weg naar economisch herstel in te slaan. Verder is Griekenland volgens Transparency International de meest corruptie lidstaat van de EU (samen met Bulgarije, Italië en Roemenië). Europese subsidies bedoeld voor economisch herstel verdwijnen voor een groot deel in de zakken van malafide politici en ondernemers. Bovendien wordt Griekenland al decennialang op lamentabele wijze geregeerd.

‘Dat neemt niet weg dat de Europese samenwerking nu zwaar onder druk staat. Warme pleidooien voor Europese samenwerking en solidariteit hebben plaatsgemaakt voor soms felle anti-Europaretoriek. Landen als Nederland en Duitsland zullen zich voortaan wel twee keer bedenken voor ze akkoord gaan met de toetreding van nieuwe lidstaten tot de Unie of tot de euro. (…)

‘Stopzetten van de Europese samenwerking is geen serieuze optie. Maar er zal wel flink aan moeten worden gesleuteld. De economische en monetaire unie moet worden opgetuigd tot een echt politiek bestel waarin ieder lid van de eurozone volwaardig meepraat en waarin beleidsmakers rechtstreeks verantwoording afleggen aan gekozen volksvertegenwoordigers. Belangrijke voorstellen moeten niet incidenteel, zoals Griekenland, maar systematisch per referendum aan de burger worden voorgelegd. (…)

Of de unie opgetuigd moet worden tot een echt politiek bestel is maar zeer de vraag. De meerderheid van de bevolking in de lidstaten denkt er niet over om een politieke unie op te tuigen, al komt die politieke unie volgens Angela Merkel alleen neer op een hechte economische coördinatie, en daar is op zichzelf niets op tegen.

Maar geen politieke unie in de zin dat er een Europese regering komt en alle lidstaten hun eigen soevereiniteit verloren zien gaan. Daarvan kan geen sprake zijn. Het huidige crisismanagement (Trojka) sinds de Amerikaanse huizencrisis (2007), kredietcrisis (2008) en verder overgegaan in de mondiale economische en financiële crisis en uiteindelijk de euroschuldencrisis, heeft goed gefunctioneerd. Maar nu de Griekenlandcrisis, dat rechtstreeks voortvloeit uit het gedrag van enerzijds een incompetentie premier, geassisteerd door een apolitieke minister van Financiën (waarover de volgende alinea) én het verleden met als kenmerk een typerend struisvogelgedrag van achtereenvolgende Commissies (andere generatie politici die geen idee konden hebben wat hun gedrag anno 2015 zou veroorzaken), maken duidelijk dat het geen enkele zin heeft verder na te denken dan de afwikkeling van de huidige eurocrisis, die in de nieuwe Griekse bankencrisis is uitgemond, nog een lange nageschiedenis kan krijgen.

En deze laatste heeft niet alleen een duidelijke link met zoals al gezegd de struisvogelpolitiek, maar ook het onbehouwen en ondiplomatieke gedrag van een stel marxistische en maoïstische proleten uit Griekenland die toevalliger wijze via Syriza aan het roer zijn komen te staan. In mijn vorige blog schreef ik dat er een Marshallinjectie onder curatele moet worden ingezet om van Griekenland een volwaardige economie te maken. Europa is er rijk genoeg voor, en anders komt dat geld toch alleen maar in zakken van corrupte politici terecht. Alleen onder curatele kan de corruptie en clièntelisme in dat land worden aangepakt. In feite zou de EU zelf een referendum in Griekenland moeten houden nadat de huidige regering is vervangen door een zakenkabinet of door de Centrale Bank van Griekenland zelf, om orde op zaken te stellen.

‘De populistische oplossing is om de rol van Brussel drastisch in te perken. Het is goed dat de Europese Commissie inmiddels bezig is bestaande wetgeving nog eens tegen het licht te houden. Maar als de lidstaten in 1976 beter naar de Commissie hadden geluisterd, voltrok zich voor onze ogen nu geen Grieks drama.’

En als Duitsland en Frankrijk zich in 2003 en 2004 beter aan de EMU-normen hadden gehouden, was ook daaruit niet de eindeloze reeks van ruzies in het tweede decennium van de kredietcrisis ontstaan. Kortom, de conclusie luidt dat de EU zichzelf heel erg veel mag verwijten. Maar we hebben de toekomst nu in eigen hand en kunnen we als burgers zelf voorstellen toen. Ook al gaan die voorstellen niet in procedure in het Brussels machtscentrum, want dat zal worden tegengehouden door de gevestigde machten aldaar, maar wij hebben als burgers de macht om alle volkeren in alle lidstaten op te roepen om een eigen geluid te laten horen en wij zijn daarmee machtiger dan het Brusselse bestuurscentrum. We roepen een nieuwe ‘Franse’ revolutie uit, maar dan in België. Het kan verkeren!

P.S. Deze structurele financiële achterstand van Griekenland had ook ter sprake moeten komen tijdens de vorige leningen aan Griekenland. En aangezien het zich nu laat aanzien dat de toenmalige regering(en) zich niet bewust was/waren van het onvermogen van de Grieken om hun schulden te betalen, is het de vraag of de ambtelijke staf heeft zitten slapen. Daarover kunnen dus Kamervragen worden gesteld, die Dijsselbloem dan zelf als minister van Financien mag beantwoorden! In beginsel was iedere Nederlandse regering bekend met de zwakke financiële basis van Griekenland en in dit geval is het het rijke noorden (adel) dat verplichtingen heeft (‘noblesse oblige’).

Jaap van Duijn: Ik zou IMF niet betalen, door Jarco de Swart in DFT van vandaag.

‘Griekenland moet dinsdag €1,6 miljard terugbetalen aan het IMF. Maar een woordvoerder van de regering heeft al laten weten dat het land niet gaat betalen. Dat zou weleens de opmaat kunnen zijn voor een terugkeer naar de drachme.

Wat is volgens u de kern van het probleem van Griekenland?

„De onderliggende structuur is fout, die verdraagt zich niet met de euro. Het land heeft al zestig jaar een tekort op de betalingsbalans en moet af en toe z’n munt kunnen devalueren om een reset te doen. Maar die weg is afgesneden door de euro. Het hele schuldenprobleem is een afgeleide daarvan. Dat is de kern van het probleem. Als je geen economisch verdienmodel hebt, dan heb je iets anders nodig en voor veel landen is dat een eigen munt. Je ziet ook dat sinds de Grieken de euro kregen, het tekort meteen enorm opliep.”

Hoe taxeert u de politieke situatie nu?

Die is totaal onvoorspelbaar. Ik verwacht dat de eurolanden wel weer een lijmpoging zullen doen. Want als Griekenland dinsdag niet betaalt, dan ’default’ het wel, maar het land kan niet failliet gaan. Althans, niet zoals een bedrijf failliet gaat. Dat verdwijnt dan, maar Griekenland is er de volgende dag gewoon nog steeds. En daar zullen dan nieuwe afspraken mee moeten worden gemaakt over het terugbetalen van de schulden. De oplossing zie ik in het herinvoeren van de drachme en het afschrijven van de schulden. Het een gaat niet zonder het ander, want kwijtschelden zal hoe dan ook moeten gebeuren. In het huidige verdienmodel kunnen de Grieken hun schulden nooit betalen. De maatregelen en de hervormingen die ze van de schuldeisers moeten doorvoeren, leiden aantoonbaar tot krimp van de economie. Wat dat betreft sta ik aan de kant van de Grieken.”

Hoe lang denkt u dat het nog duurt voordat er een oplossing is?

„We blijven met zijn allen in een staat van ontkenning. De oplossing die ik in sommige kranten lees is ’meer Europa, naar een politieke unie’. Maar niemand in Europa wíl die politieke unie. We gaan hier dus niet uitkomen. Zolang je het probleem niet wilt onderkennen, kan je het ook niet oplossen.”

En de betaling aan het IMF van dinsdag?

„Als ik de Grieken was zou ik niet betalen. Want het verandert toch niks aan het probleem. Als je het echte probleem niet wilt zien, dan blijft het pappen en nathouden. Dan zijn we zo weer maanden verder voor weer een akkoord dat de zaken doorschuift. En de Grieken zelf zijn ook verdeeld. Een deel denkt dat ze in de euro willen blijven, maar dat is geen houdbare situatie. De Grieken en Europa zijn dus allebei in een staat van ontkenning. En zolang blijft het kwakkelen.”