Tags

, ,

Vroeg of laat is Noordpoololie goud waard (Paul Luttikhuis en Renée Postma, Katern Economie/NRC Handelsblad, 17 juni)

Vijf vragen over Shells olieboringen bij de Noordzee

De risico’s zijn kleiner geworden, en er is nog veel olie te halen. Maar als het misgaat, zijn de gevolgen niet te overzien.

‘Wat zoekt Shell in de Chukchi-zee?

‘Volgens de Amerikaanse geologische dienst (USGS) bevindt zich in het Noordpoolgebied naar schatting 13 procent van de onontdekte aardolievoorraad, ongeveer 90 miljard vaten (waarvan eenderde in het territorium van de VS) en 30 procent van de wereldwijde aardgasvoorraad, zo’n 47.000 miljard kubieke meter. Ook bevat het gebied zo’n 20 procent van de zogeheten condensaatvoorraad, 44 miljard vaten (een lichtere vorm van aardolie, die onder meer wordt gebruikt voor het vervaardigen van plastics). Het overgrote deel van deze olie- en gasvoorraden, 84 procent, ligt offshore, verspreid over ongeveer 25 geologisch gedefinieerde velden.

‘Wie zijn er nog meer actief in het Noordpoolgebied?

‘De race naar de Noordpool verloopt, door de lage olieprijs, moeizaam. Het gebied is verdeeld tussen Rusland, Canada, Groenland (Denemarken), Noorwegen, de Verenigde Staten, Zweden, Finland en IJsland. In het Noorse deel wordt deze zomer een enorm platform van het Italiaanse energiebedrijf ENI in positie gebracht in het Goliat-veld. Maar Chevron heeft zijn proefboringen in het Canadese deel opgeschort. Statoil (Noorwegen), Dong (Denemarken) en GDF Suez (Frankrijk) hebben zelfs hun concessies voor proefboringen voor de kust van Groenland teruggegeven, omdat ze er geen geld mee verwachten te verdienen. Een proefboring van het Britse Cairn voor de westkust van Groenland leverde niets op. Ook in de Barentszzee blijkt, volgens gegevens van de Financial Times, lang niet iedere proefboring succesvol.’

Ook tegen het boren op het Noorse deel moet geprotesteerd worden waar een enorm platform wordt aangebracht. Even milieumisdadig als Shell zelf.

‘Waarom wil Shell dit dan toch?

Na eerdere avonturen in de jaren tachtig en negentig, toen de olieprijs piekte, keerde Shell in 2012 terug naar de Noordpool. Het liep uit op een drama. De kustwacht ontdekte problemen met het systeem dat vervuiling moest voorkomen. De normen voor luchtkwaliteit werden overschreden en in een test faalden voorzorgsmaatregelen om een lekkend boorgat af te sluiten. In de oudjaarsnacht raakte een boorplatform op drift en dobberde lange tijd stuurloos rond in een zware storm.

‘Maar Shell wil ongetwijfeld iets terugzien van de zes miljard dollar die volgens The New York Times al in het project zijn geïnvesteerd. Bovendien wordt de technologie beter, kan de bodemgesteldheid gedetailleerder in kaart worden gebracht en zijn de modellen om de gevolgen van olieboringen voor het kwetsbare ecosysteem te controleren, preciezer – en daarmee de risico’s kleiner.

Het lijdt geen twijfel dat dezelfde risico’s worden genomen als destijds toen het op een drama uitliep. De techniek, zo wordt beweerd, is beter geworden, maar nimmer zo goed dat ieder risico wordt uitgesloten – wat ook bevestigd wordt – en daarmee luidt een volgende ramp het einde in van Shell. Altijd en koppig blijven volhouden op het ‘eigen’ oorspronkelijke olieproduct is ouderwets en niet innovatief want te riskant, ook al wordt het kwetsbare ecosysteem beter gecontroleerd. Maar zo gaat het altijd als het om veel geïnvesteerd geld gaat: botweg doorzetten tot het geld eruit is gekomen. Ten koste van alles, ook of zelfs als men zich niet realiseert dat er sprake is van een symbolisch het puntje van de ijsberg boven het water dat in dit geval het ecosysteem is, zonder dat het immense gedeelte onder water in de gaten wordt of kan worden gehouden. Een drogreden dus. Het bedrijf zal het zeker ook gaan ervaren. Dit soort fouten vragen om een zware afstraffing.

‘Daar komt bij dat de vraag naar olie blijft stijgen, verwacht Ann Pickard van Shell Alaska, terwijl de productie in bestaande olievelden jaarlijks met gemiddeld 5 procent daalt. „Zonder investeringen in olieproductie kan er rond 2040 een kloof van 70 miljoen vaten olie per dag zitten tussen vraag en aanbod”, zei Shell-topman Ben van Beurden onlangs op de aandeelhoudersvergadering. Gelet op de lange aanlooptijd (van misschien wel tien jaar) voor exploratie, zou het volgens Pickard onverstandig zijn om nu een stap terug te doen.’

Shell gaat er automatisch, én als automatisme vanuit dat de vraag naar olie gaat stijgen, terwijl met gezond regeringsbeleid wel degelijk binnen tien jaar een omslag kan worden bereikt naar duurzame energie. Dus wederom een drogreden waarop het bedrijf blijft hameren. Dogmatisme met het doel de oude achterhaalde techniek in leven te blijven houden terwijl het een sterfhuisconstructie is. Hoe dom kun je zijn. Dus het omgekeerde van de uitspraak ‘onverstandig om nu een stap terug te doen’. Een eerstejaars student wordt met een dergelijke conclusie in een werkstuk teruggestuurd.

‘Wat zijn de financiële risico’s?

‘Investeerders, zoals de Nederlandse pensioenbeheerder APG, vrezen voor ernstige gevolgen als er iets fout gaat. Shell is voldoende gewaarschuwd, de markt zal het bedrijf een olieramp niet snel vergeven. De waarde van BP-aandelen halveerde na de ramp met platform Deepwater Horizon, in de Golf van Mexico in 2010.’

Terecht hebben aandeelhouders als pensioenverzekeraars gewaarschuwd maar de oren blijven Oost-Indisch doof. Het is ook geen kwestie meer dat een ramp ‘niet snel’ vergeven wordt, het tegendeel is het geval. Een ramp betekent het einde van het bedrijf omdat hier een misdrijf wordt gepleegd dat nooit wordt vergeven. Shell heeft de wereldgemeenschap voor een fait accompli gesteld en dat is misdadig, een milieumisdaad en misdaad tegen de menselijkheid.

‘Maar ook zonder een milieuramp groeit het financiële risico voor investeringen in fossiele energie. Eind dit jaar wordt in Parijs onderhandeld over een nieuw klimaatakkoord. De druk groeit om klimaatschade van fossiele brandstoffen bij de vervuiler in rekening te brengen. Daardoor zullen de kosten van oliewinning stijgen.

Klimaatverandering kan op termijn ook de oliewinning zelf in gevaar brengen. Zo pleitten de leiders van de G7, de rijkste westerse landen, deze maand voor een ‘decarbonisering’ van de economie – zorgen dat er geen broeikasgassen meer vrijkomen. Het Internationaal Energie Agentschap (IEA) gaat ervan uit dat ernstige klimaatverandering alleen voorkomen kan worden als een groot deel van de kolen-, olie- en gasvoorraad nooit wordt opgestookt. Dat vergroot het risico van investeren in nieuwe olievelden.’

Shell is blind geworden voor de ontwikkelingen binnen de publieke opinie en transformaties in het algemeen menselijk denken. De brutalen en dommen hebben nog steeds door hun macht de halve wereld in hun bezit, maar nu is dat tijdperk teneinde gekomen door deze blunders. Eigen schuld dikke bult.

Conclusie:

Hoe komt de koppenmaker van NRC er nu bij dat Noordpoololie goud waard zal worden? Dat kan niet anders verklaard worden als een individuele ‘creatie’ van iemand die dacht er een pr-stunt voor Shell te kunnen maken. Daar trapt de lezer dus niet in.

Advertisements