Tags

, ,

Britten tegenover de rest van Europa (Hans Buddingh’ en Mark Kranenburg, Buitenland/NRC Handelsblad, 14 december 2005)

Lidstaten voeren beslissend gevecht om de Europese miljarden

De Europese regeringsleiders maken zich op voor het beslissende gevecht om de Europese begrotingsmiljarden. Oftewel: Groot-Brittannië tegen de rest van Europa

Brussel, 14 DEC. Advies aan Tony Blair: zet morgen in Brussel aan het begin van de onderhandelingen over de Europese begroting demonstratief een wekker op tafel. Begin vervolgens een donderspeech en maak duidelijk dat de hypocrisie en absurditeit die de begrotingsbesprekingen vergezellen al veel te lang hebben geduurd. Zeg tegen de Franse president Jacques Chirac dat het de rijke Franse grootgrondbezitters zijn die het meest profiteren van de Europese landbouwpolitiek, het meest stomme en immorele subsidiebeleid uit de wereldgeschiedenis, en vertel de Poolse premier dat Groot-Brittannië het afgelopen jaar meer banen voor migranten uit Polen heeft gecreëerd dan Polen zelf. Deel mee dat de wekker over een uur afgaat en dat iedereen dan ja of nee tegen het jongste Britse begrotingsvoorstel kan zeggen.

‘De sarcastisch getoonzette e-mail met dit (nog veel verder uitgewerkte) script die de Britse ambassadeur in Polen, Charles Crawford, vorige weel vanuit Warschau naar twee politieke vrienden in Londen stuurde had natuurlijk niet mogen uitlekken, zoals zondag via The Sunday Times gebeurde. Of misschien toch wel, zo vroeg een nauw bij de Europese begrotingsbesprekingen betrokken diplomaat zich deze week af. want de visie uit de e-mail spreekt, weerspiegelt wel heel erg het Britse denken. Een zienswijze die mijlenver afstaat van de meeste lidstaten van de Europese Unie. Deze Britse visie op Europa was een half jaar geleden al dé complicatie in het streven om binnen de EU een akkoord te bereiken over de gemeenschappelijke meerjarenbegroting. En zij is wederom de complicerende factor nu de EU regeringsleiders morgen en overmorgen, dit keer zelfs onder leiding van diezelfde Britten, een nieuwe poging gaan ondernemen het eens te worden.

‘Sinds de mislukte top van juni, onder Luxemburgse voorzitterschap, zijn de partijen ogenschijnlijk geen stap dichter tot elkaar gekomen. De malaisestemming in Europa was er al na het ‘nee’ tegen Europese grondwet in Frankrijk en Nederland. Het Europa dat zo graag als dynamisch blok de strijd met de rest van de wereld zou willen aangaan, blijft een Europa dat vooral met zichzelf bezig is.

‘Verbaal zijn de standpunten alleen maar verhard. Nog altijd vinden de overige 24 lidstaten dat Groot-Brittannië de in 1984 door Maggie (‘I-want-my-money-back’) Thatcher bedongen kortingsregeling op de EU-afdrachten moet opgeven. En nog altijd zijn de Britten niet van plan hieraan toe te geven, zolang niet gesleuteld wordt aan het in hun ogen achterlijke landbouwsubsidiesysteem.[1]

‘Sinds de Britten vorige week hun eerste compromisvoorstel presenteerden hebben ze ook met nieuwe lidstaten in Midden- en Oost Europa een probleem. Deze kregen in een EU-budget van in totaal 847 miljard euro (2007-2013) 14 miljard euro minder om hun economie te moderniseren dan een half jaar geleden in het Luxemburgse voorstel, dat uitkwam op 871 miljard euro ofwel 1,06 procent van het bruto nationaal inkomen in de EU. “Onacceptabel”, aldus de Poolse Kazimierz Marcinkiewicz.

Ook de relatie tussen voorzitter José Manuel Barroso van de Europese Commissie en premier Blair is bekoeld. Barroso schreef hem deze week een uiterst kritische brief, die hij demonstratief voor de verzamelde pers in Brussel voorlas. “Dit is een beslissende week voor een modern, ambitieus en eerlijk Europa zoals we dat willen en nodig hebben”, zei hij. De totale uitgaven moeten volgens Barroso omhoog, er moet meer geld worden vrijgemaakt voor de nieuwe lidstaten en Groot-Brittannië zal een groter deel van de kosten moeten afdragen. Een hoger EU-budget kan ook het Europarlement, dat de meerjarenbegroting eveneens moet goedkeuren, tevreden stellen.[2]

‘Het vertrekpunt ligt nu voor iedereen bij het Luxemburgse compromisvoorstel (871 miljard euro) van afgelopen juni dat door vijf lidstaten, Groot-Brittannië, Nederland, Spanje, Zweden en Finland werd getorpedeerd. Puur in geld uitgedrukt gaat de begrotingsruzie over nog ‘slechts’ 24 miljard euro die de Britten daarop willen bezuinigen.[3] Die bezuinigingen willen ze voor een belangrijk deel weghalen bij de steunfondsen voor de nieuwe lidstaten. Maar deze landen vormen geen gesloten afwijzingsfront. Voor hen is ‘geen akkoord’ nauwelijks een optie, omdat zij dan door de korte voorbereidingstijd voor projecten in het eerste jaar van de nieuwe budgetperiode, miljarden mislopen.[4]

‘Onder diplomaten in Brussel klinkt daarom toch voorzichtig optimisme, ondanks de openlijke tegenstellingen en retoriek. Mogelijk kan de nieuwe Duitse bondskanselier, Angela Merkel, een rol spelen om verschillen te overbruggen. Zij liet zich deze week al gematigd positief uit. “Het is een goede zaak dat het Britse voorstel voor iedereen elementen bevat”, zo zei Merkel

‘Het belangrijkste geschilpunt blijft de eis van alle andere lidstaten dat Groot-Brittannië meer inlevert dan van z’n korting[5], die zonder maatregelen zou oplopen van 5,6 miljard naar ruim 7 miljard euro per jaar in 2013. In het eerste Britse compromisvoorstel geeft Londen 8 miljard euro van z’n korting prijs, waardoor het meer bijdraagt aan de kosten van de EU-uitbreiding. Volgens de Franse president Chirac, die met Blair telefoneerde, moet de Britse ‘rebate’[6] met 14 miljard omlaag.

‘Voor netto betalers als Nederland en Duitsland – behorend tot de club van zes lidstaten die twee jaar geleden om een zuinige begroting (niet meer dan 1 procent van het nationaal inkomen) vroeg – is belangrijk dat de omvang van het totale budget bij die 1 procent in de buurt komt en dat daarnaast hun jaarlijkse afdracht aan Brussel daalt. Aan deze eisen is al een heel eind tegemoetgekomen. Nederland kreeg in het eerste Britse compromisvoorstel 700 miljoen euro, wat 100 miljoen meer was dan het in juni afgewezen Luxemburgse voorstel. Ook een voorgestelde herzieningsclausule om het EU-budget in 2008 tussentijds onder de loep te nemen, kan een compromis voor een aantal lidstaten beter verteerbaar maken.

“De sleutel voor een oplossing ligt in handen van de Britten”, zo onderstreepte Commissievoorzitter Barroso onlangs in het Europarlement. Volgens hem ligt het aan de Britten zelf of hun voorzitterschap een succes wordt of niet. De aanwezige Britse minister van Buitenlandse Zaken toonde zich van Barroso’s aansporing niet erg onder de indruk. “Als historici over tien á twintig jaar ons voorzitterschap beschouwen zullen wij hun oordeel niet baseren op het al dan niet bereiken van een budgetakkoord, maar op het feit dat wij overeenstemming bereiken over toetredingsonderhandelingen met Turkije[7] en Kroatië[8]”, luidde Straws koele reactie.’ [Slot]

Conclusie na deze uitvoerige beschouwing in NRC Handelsblad luidt dat eigenlijk de hele organisatiestructuur van de EU op de schop moet, inclusief alle structuurfondsen. De Britten hadden in 2005 volkomen gelijk dat het landbouwsubsidiebeleid totaal niet meer van deze tijd is en met de overcapaciteit aan landbouwproducten afgeschaft dient te worden. De vraag is wat er sinds 2005 aan deze Britse wensen is gedaan? Indien niets, dan is er alle reden om dit tien jaar oude Britse voorstel nieuw leven in te blazen.

[1] Deze kritiek speelde ook in ons land, maar mogelijk heeft de toenmalige regering het niet hoog opgespeeld vanwege de eigen Landbouwcommissaris Sicco Mansholt tijdens een drietal Commissies van (1958 – 1973). Pikant detail is volgens Wikipedia dat Mansholt in de periode na zijn pensionering sterk werd beïnvloed door de Club van Rome. Mansholt kreeg spijt van de invoering van de landbouwsubsidies en schaalvergroting [sic!]. Maar zijn pogingen om deze ongedaan te maken mislukten, onder andere door verzet van de boeren die inmiddels in groten getale afhankelijk waren geworden van subsidie uit Brussel.

[2] Is het Europarlement eens met een groter meerjarenbegroting?

[3] Als we dit bedrag transporteren naar tien jaar later, dus nu in 2015, dan zal de bereidheid om te bezuinigen nu veel groter zijn dan destijds.

[4] Deze constructie is in tijden van (langdurige) crisis, zoals we die nu hebben meegemaakt, onhoudbaar.

[5] Dit is natuurlijk een redelijke wens, mits hun oorspronkelijke aversie tegen het Europese landbouwbeleid bespreekbaar wordt gemaakt.

[6] Een korting door middel van een reductie, terugkeer, of terugbetaling op wat er al is betaald of bijgedragen betalingen.

[7] Sinds 2005 onderhandelen Turkije en de Europese Unie over toetreding van Turkije tot de EU, maar de publieke opinie heeft zich tegen toetreding gekeerd. Door interne politieke ontwikkelingen – journalisten gecensureerd en in de gevangenis beland) is er geen schijn van kans dat Turkije zal kunnen toetreden.

[8] Op 1 juli 2013 toegetreden.

Advertisements