Tags

, , , , ,

Fundament euro nog onvoltooid (Commentaar, In het nieuws/fd, 4 juni)

Een falende staat als Griekenland hoort niet thuis in een monetair bestel dat gebaseerd is op discipline

# Een groep verontruste en verontwaardigde Nederlanders wil dat de Tweede Kamer een parlementaire enquête houdt over de invoering van de euro. Dat is te laat. Het verdrag van Maastricht werd 22 jaar geleden goedgekeurd door het parlement en de euro werd in 1999 ingevoerd. De facto bestaat hij sinds 1986, toen de Franse franc voor het laatst devalueerde ten opzichte van de D-mark.

# Daarmee is ook meteen een van de vragen in het burgerinitiatief beantwoord: lag er aan de basis van het besluit een politieke agenda in plaats van een economische ratio? Natuurlijk. Europa is een politiek project dat al sinds de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal met economische middelen wordt uitgevoerd en bij elkaar gehouden. De euro was de kroon op de interne markt én de verankering van een geheeld Duitsland in een unie gericht op vrede en voorspoed.

Niet alleen deze terechte opmerkingen van de krant zelf, maar ook omdat gisteren via de Volkskrant bekend werd gemaakt dat de Europese praktijk veel weerbarstiger is dan iedereen had gedacht – de financiële markten blijken een nog veel grotere invloed te hebben op het reilen en zeilen van nationale economieën, zoals zichtbaar werd gemaakt aan de hand van Zwitserland – is het ook duidelijk geworden dat geen land uit de eurozone en dus uit de EU kan stappen.[1] Daarmee moet het burgerinitiatief ook worden aangepast.

# De bange vraag die niet alleen burgers en parlementariërs, maar in de eerste plaats ministers en leiders nu moet bezighouden luidt: is en blijft Griekenland de uitzondering? Later deze maand spreekt de Europese Raad over nieuwe aanbevelingen om de schokbestendigheid van de euro te vergroten. Iedereen weet dat het daarbij gaat om een uitruil van soevereiniteit met solidariteit zoals die de facto ook heeft plaatsgevonden in de crisis. Maar de enigen die dat hardop zeggen zijn bondskanselier Angela Merkel en ECB-president Mario Draghi.

# Zolang politici daarover verstoppertje blijven spelen, geven ze vrij spel aan maatschappelijk wantrouwen. Het zou hun eigen geloofwaardigheid en die van de euro sterk vergroten als de onvermijdelijkheid van de krachtenbundeling in het economisch bestuur van de eurozone wordt erkend. Want het ontstaan van de euro is voltooid verleden tijd, maar het fundament voor zijn voortbestaan is onvoltooid. [Dit is het dagelijkse commentaar van de hoofdredactie van het FD.]

De grote vraag die nu is ontstaan, is het raadsel van de verwevenheden van maatschappelijke instituties (wereldwijd waarschijnlijk), dat maakt dat er zich processen afspelen waarvan niemand het bestaan kent en waarop niemand controle heeft, zelfs regeringsleiders en topfunctionarissen niet, zoals de leiding van de Zwitserse centrale bank aantoont. Wat is er aan de hand? We weten dat de wereld erg complex is, maar hier is voor het eerst sprake van een ongrijpbare complexiteit, die zelfs iedere vorm van democratie volledig uitschakelt. Misschien is dat een volgend thema voor Joris Luyendijk om een volgend boek over te schrijven. Het ligt immers op zijn terrein: financiële markten. Wat gebeurt daar precies en welke invloed bestaat er op staatkundige processen, zoals nu gebleken is.

De tweede vraag is waarom de auteur Marnix Amand uit de Volkskrant van gisteren. Universitair docent economie aan de Universiteit van Lausanne in Zwitserland, iets weet dat andere wetenschappers op dat terrein, niet weten. Of ligt er een linkje naar deze universiteit van Lausanne: Zwitserland. Dat land heeft klaarblijkelijk misgegokt met zijn valutamaatregel, maar is van de koude kermis thuisgekomen. Wie kent de waarheid uit dit hoogst merkwaardige maar ook democratisch gezien kwalijke proces van onbekende omstandigheden? Wie het weet mag het zeggen.

[1] https://aquariuspolitiek.wordpress.com/2015/06/03/zwitserland-heeft-ons-de-weg-gewezen-waar-het-om-eigen-soevereiniteit-gaat-eu-euregelgeving-zwitserlanddeklos/

Advertisements