Tags

, , ,

De senaat, gek genoeg steeds machtiger (Maartje Bakker, Ten eerste/de Volkskrant, 27 mei)

Met de nieuw samengestelde Eerste Kamer valt op de vertrouwde manier haast geen politiek meer te bedrijven. Paradoxaal genoeg stijgt daardoor de invloed van de senaat.

‘Hoe verbrokkelder de senaat, des te machtiger de senatoren. De kans is groot dat ze straks met één tegenstem een wetsvoorstel van hun eigen coalitie kunnen torpederen. De grote partijen – VVD, PvdA, CDA – hielden daarmee rekening bij het zoeken van nieuwe Eerste Kamerleden. Ze kozen mensen die ze door en door kunnen vertrouwen.’

Twee opvallende opmerkingen in deze passage. De eerste: ‘Hoe verbrokkelder de senaat, des te machtiger de senatoren’ omdat een enkeling in staat is de eigen coalitie te ‘torpederen’. En Guusje ter Horst laat vandaag in Trouw weten dat haar partij de maatregel ‘van twee jaar geleden dat de leden van de Eerste Kamer het regeerakkoord dienen te onderschrijven’, dient terug te trekken. Als je echt Italiaanse toestanden hier wilt hebben, dan moet je inderdaad deze maatregelen tegengaan. Het is daarom de vraag wat Ter Horst in vredesnaam bezielt. Maar dat is een bijzaak.

Het is logisch dat een parlementair verslaggever het mooi vindt dat senatoren des te meer macht krijgen naarmate het hen makkelijker wordt gemaakt een wetsvoorstel af te stemmen, dan wel het kabinet naar huis te sturen. Want dat betekent sensatie en extra spanning, met liefst nog dichtgeslagen deuren. Wij kunnen vandaag niet meer zonder die zinderende spanning, al bestaat met dat gefragmenteerde toneel het risico dat burgers, de kiezers het vervelend gaan vinden als ieder jaar opnieuw verkiezingen moeten worden gehouden. Laat dat dus voorkomen door ook deze ‘toegenomen macht’ van de aantredende senatoren op te vangen door het ‘terugzendrecht’ formeel te bevestigen om daarmee ongelukken te voorkomen.

Dat is ook des te verstandiger aangezien dat gefragmenteerde karakter, dat niet alleen in ons land voorkomt maar in vele EU-landen, alleen maar het aanstaande faillissement van ons politieke bestel betekent. Waar de senatoren geen politiek mogen bedrijven maar alleen de wetgeving op deugdelijkheid controleren – waar in de Tweede Kamer geen ruimte voor bestaat – is er dus een duidelijk onderscheid tussen beide staatsinstellingen der Staten-Generaal, in hun politiek functioneren. De Eerste Kamer maakt geen politiek, maar controleert de recht- en doelmatigheid van voorstellen die de ‘overzijde’ heeft afgeleverd. De Eerste Kamer dus als een (indirect) gekozen Raad van State. Vanuit dit gezichtspunt dit iedereen er helemaal naast als senatoren alleen om de ‘hindermacht’ van senatoren op te hemelen in plaats van er schande over te spreken dat er zoveel kwaliteitsfouten in de Tweede Kamer worden gemaakt, want dan schort er iets aan het selectiemechanisme van zowel Tweede als Eerste Kamerleden. Dit bestel is ten dode opgeschreven.

Dat de drie voorheen grote partijen rekening hielden met deze fragmentatie en alleen betrouwbare namen hebben geselecteerd, is heel logisch, maar het beruchte voorbeeld van de drie dwarsliggende senatoren van PvdA-huizen in het zorgdebat teveel persoonlijke elementen hebben laten doorklinken in hun uiteindelijke standpunt. Er zou niet zo’n ophef over geweest zijn als de betrokken argumenten waren doorgegeven aan de Tweede Kamer. Maar vaststaat dat ze geen respect konden opbrengen voor de besluitvorming van hun partijgenoten aan de overzijde. De enige positie die door hen kon worden ingenomen is een door het betrokken drietal gezamenlijk standpunt in te nemen waarin voorstemmen werd afgekondigd maar met heel veel kritische standpunten die volledig technisch van aard hadden moeten zijn. dit laatste vanwege het feit dat er door de senatoren geen politiek bedreven behoort te worden. Een eenvoudig uitgangspunt, dat echter niet past bij alleen ego-minnende politici.

De groeiende macht van de senaat momenteel betekent de onmacht van het systeem zelf.

Advertisements