Tags

, , ,

Concessies aan Grieken gevaarlijker dan Grexit (Martine Wolzak en Joost Dobber, Voorpagina/fd, 27 mei)

Geen gevaar: ‘Grexit zou tot hooguit twee turbulente dagen leiden’

‘Fink noemt het ‘onacceptabel’ dat de regering van premier Tsipras eerdere afspraken over hervormingen wil terugdraaien. ‘Als Europa daarvoor capituleert, dan gaat straks bijvoorbeeld Podemos in Spanje dezelfde concessies eisen. Ik kan me moeilijk voorstellen hoe de Europese Unie dan zou kunnen overleven.’

Mijn twittercommentaar luidde als volgt. ‘Deze uitspraak moet in ieder parlement van EU-lidstaten besproken worden. Kanttekeningen volgen via een blog.’ Om deze blog gaat het dus. Maar mijn inhoudelijke kanttekeningen volgen na de tweede alinea hieronder:

‘De uitspraken van Fink zijn een steun in de rug voor de Europese hardliners, zoals Duitsland en Nederland. Zij willen niet tornen aan de essentie van de afspraken die met eerdere Griekse regeringen zijn gemaakt, over de hervormingen die moeten worden doorgevoerd in ruil voor de miljardenleningen die Griekenland heeft ontvangen.’

De uitspraken van Fink zijn niet alleen een steun in de rug van de hardliners, maar hebben naar mijn gevoel een bredere strekking. Dit interview lezend om ik tot de conclusie dat Fink om een heel andere reden gelijk heeft dan hij zelf verwoordt. Niet dat het mij om de formele spelregels gaat die Fink en de crediteuren verdedigen, maar dat de democratie – in dit geval een regeringswisseling in Griekenland na de verkiezingen van afgelopen januari die Syriza aan de macht bracht – zo rot is geworden als een mispel.

De Griekse formatie door Syriza had met een ‘goed’ politiek gevoel direct moeten beseffen en realiseren dat hun verkiezingsbeloften onmogelijk waren en dat ze ook zonder meer onuitvoerbaar waren. Maar wat doe je dan als overwinnaar met valse beloften? Niet het traditionele spel om de nieuwe macht te gaan uitspelen, zoals dat normaal in ieder parlement aan de orde is via het verbale en daarom symbolische gevecht tegen de oppositie en buitenlandse schuldeisers en in het Griekse drama tegen de trojka.

Neen, schuldeisers staan – afgezien van de omvang van de schulden en de structuur van de procedures die hierbij in het geding zijn, dus wat er is afgesproken in EU-verband – in hun recht en de Grieken dienen in dat verband ook te beseffen dat ze niet alleen voorgelogen zijn voor de nieuwe regering maar dat de schuldenberg ook aangepakt moet worden, maar dan wel in het kader van nieuw overleg en van een hervorming van de eigen democratie.

De democratie, zoals de uitkomst van de Griekse verkiezingen en de toekomstige die in Spanje dit jaar nog worden gehouden, is als parlementaire structuur uit de 20e eeuw volkomen achterhaald. Dat bewijst ook in noordelijk Europa opkomt van alle mogelijke populisten zoals met name Wilders in ons land. Waar zulke populisten opstaan heeft de traditionele politiek gefaald en dat falen heeft iets structureels en definitiefs: het bestel is uitgewoond. Het parlementaire stelsel zoals dat nu in alle democratieën bestaat, is als oorspronkelijk 19e eeuwse bestel niet meer toepasbaar, zoals de problemen en blokkades in alle EU-lidstaten laat zien.

Tegen deze achtergrond heeft Fink nu terecht het politieke bestel – de facto in alle Westerse democratieën – de wacht aangezegd aangezien de financiële markten geen rekening kunnen houden met dit soort onbeholpen gedrag van politici zoals met name de Griekse regering nu in alle toonaarden laat zien. Dit politieke stelsel is volkomen failliet.

Parlementen zitten in hun nadagen en er komt dus onvermijdelijk een nieuw stelsel, dat de democratie gestalte moet geven. De opkomst van alle mogelijke nieuwe partijen die nu de gevestigde orde voortdurend uitdagen, geven aan dat de burgers geen andere mogelijkheden hebben dan nu via nieuwe partijformaties ‘aan de bak’ proberen te komen.

Fink geeft eigenlijk aan dat de principiële schuldenverwerking en –oplossing een andere basis moet krijgen dan met de huidige procedures die nu onwerkbaar blijken te zijn. met name de hooggeleerde Varoufakis laat zien dat een economisch academicus die geen politiek gevoel heeft een waardeloze deelnemer aan het Europese overleg is en zichzelf en zijn eigen land (en dan zijn eigen universiteit maar even buiten beschouwing laten) volkomen voor schut zet. Dit politieke proces is dus de structureel zwakke schakel in het Europese opbouwproces binnen de Unie. Ik maak me nu als burger ook erg boos om dat schandelijke schouwspel dat zich nu afspeelt in de schuldenafwerking van Griekenland.

Belangrijkste signalering die bij mij in associatieve zin opkomt is dat deze democratie als parlementair bestel niet meer werkt en vervangen moet worden door een nieuw ‘bestel’, dat wel op het draagvlak van de bevolking kan rekenen. De politieke klasse is een klasse op zichzelf geworden dat geen rekening houdt met de gevoelens onder de bevolking, onder het electoraat. Er dient dus een Nieuwe Democratie te worden ontwikkeld die louter en alleen uit burgers bestaat en niet meer het aanwijzen van vertegenwoordigers namens die burgers (en dus partijen). Ik weet natuur dat dit allemaal uitgewerkt moet gaan worden, en niet van de ene op de andere dag gerealiseerd kan worden, maar daarom zet ik nu mijn ideeën op het web om daartoe een aanzet te geven.

Belangrijkste conclusie die ik uit de woorden van Fink haal is dat Griekenland bewijst dat de nieuwe regering van dat land geen respect toont voor de schuldeisers en daarmee ook niet voor de voorgaande afspraken die zijn gemaakt onder de vorige regering. Dat Syriza van een geheel andere politieke signatuur is dan hun voorgangers doet niets af aan het feit dat logischerwijs en redelijkerwijs toch voortgeborduurd moet worden op de harde juridische afspraken en dat als nieuwe gezagsdragers daar lak aan hebben, ze geen knip voor de neus waard zijn en als regelrechte amateurs kunnen worden bestempeld. En niemand hoeft ook te zeggen dat democratische uitspraken heilig zijn, want dat is kolder als de kiezer en dus het electoraat volkomen wordt misleid. Dat heeft Syriza gedaan en daarvoor zijn ze ook zelf verantwoordelijk aangezien ze hadden moeten ‘weten’ – lees: beseffen – dat hun beloften alleen maar bedrog, illusies en ficties waren.

Het gaat mij dus niet om de uitspraken van Fink als een steun in de rug voor de Europese hardliners te zien of te beschouwen, maar in tegendeel om het hele proces van zowel de werking van de bestaande democratie als het politiek-economische fenomeen van de schuldenopbouw en –oplossing (afwikkeling) binnen trojka en IMF aan de orde te stellen. Wat er afgelopen jaren mondiaal gesproken aan de orde was via de wereldwijde economische en financiële crisis leidt uiteindelijk tot het einde van onze beschaving en dat valt alleen maar ongedaan of opgelost te worden via een nieuwe en structurele wijze van denken. Een nieuwe oplossingsgericht denken op basis van een nieuwe logica en nieuwe redelijkheid gebaseerd op een nieuwe democratiemodel. Het oude is rijp voor de sloop. De oude politieke traditie van dualiteit en polariteit heeft bewezen afgedaan te zijn en dus ongeldig te zijn geworden en het wordt nu tijd voor een eenheidsdenken in de richting van samenwerken om nieuwe oplossingen te bedenken.