Tags

, , ,

Werknemers zien als mede-eigenaars (Peter van Lieshout, Opinie & Dialoog/fd, 28 april)

‘Weer een andere vorm is het Duitse model van ‘Mittbestimmung’. Van oudsher zijn in Duitsland medewerkers van een bedrijf vertegenwoordigd in de leiding van het bedrijf. Wettelijk ligt vast hoeveel bestuurders er vanuit de medewerkers mogen worden voorgedragen. In het Duitse model zijn niet alleen werknemers, maar ook vaak financiers vertegenwoordigd. Dat past in een model waarbij het kapitaal van een bedrijf sterk leunt op vreemd vermogen en niet, zoals in de Angelsaksische wereld, op eigen vermogen in de vorm van aandelen. Bedrijfsleiding, financiers en werknemers beslissen zo gezamenlijk over de richting van een bedrijf en de wijze waarop bijvoorbeeld innovatie op termijn ook ten goed kan komen aan alle medewerkers.’

Omdat deze wereld economische blokken kent die met elkaar concurreren om groeiende winsten en stabiele economische dominantie, is ieder blok opgebouwd uit een enkelvoudig economische basisprincipe, zoals de aandeelhouders binnen de Angelsaksische wereld, dat in de VS de alleenheerschappij heeft, en in het VK moet delen met het continentale deel van de EU, dat uit traditionele overerving een ander karakter heeft. Tot nu toe heeft dat de economische eenheidsstreven van de EU geen schade opgedaan.

De misschien theoretische vraag is natuurlijk of beide systemen binnen één unie eigenlijk mogelijk of houdbaar blijken te zijn. waarom niet is een normale reactie van een niet vak-econoom, en een dergelijke stelling wordt onderbouwd met de ervaring van een economische unie slechts houdbaar is als de economische stelsels van de deelstaten onderling even sterk zijn. En dat is de trieste start van de EMU geweest dat dit niet het geval is; en er met de regels is de hand gelicht. En de eurocrisis kwam als gevolg van het feit dat alle financiële markten hevig met elkaar verweven zijn, zodat ergens een brekende schakel een desastreus gevolg heeft voor de hele keten.

De conclusie van dit fragment dat geciteerd is, dat het niet onmogelijk mag zijn om zowel het Angelsaksische als het Rijnlandse model te handhaven. Weliswaar is dat ook nooit een strijdpunt geweest, maar dat is eigenlijk heel verwonderlijk. Met het huidige bonusdebat wordt het met de dag duidelijker dat het Angelsaksische nooit op het continent ingang zal doen vinden, al proberen de bedrijven die inmiddels tot dat beloningssysteem zijn overgegaan, dan koste wat kost te handhaven. Maar zij zullen nu permanent de publieke opinie tegen zich gekeerd zien en dan is het maar de vraag of zij die op voorhand verloren strijd te blijven voeren. Dat gaat ten koste van de psychische gezondheid van die bedrijven.

Advertisements