Tags

, ,

‘We zijn aan het doormodderen’ (Ton Damen, economie/Het Parool, 20 april)

Eurocrisis Oud-DNB-directeur André Szász over wat we aanmoeten met de euro

De bodem van de Griekse staatskas komt in zicht. André Szász, die als directeur van De Nederlandsche Bank aan de wieg stond van de euro, schetst drie toekomstscenario’s.

‘De eerste fout die werd gemaakt is dat de euro niet werd ingevoerd als voltooiing van een integratieproces uitmondend in een politieke unie, maar op zijn best daarop vooruitlopend. Een tweede fout was de keus wie mee mocht doen: een grote club die deels niet voldeed aan de eisen van het Verdrag van Maastricht, waarin de invoering van de euro was geregeld.”

‘Erger was, zegt Szász, dat de deelnemers het niet eens werden over het soort monetaire unie dat hen voor ogen stond. Een deel plaatste het belang van de soliditeit van de munt voorop, een ander deel de solidariteit. En alles ging meteen fout.’

Gezien de blog van gisteren hier moet worden opgemerkt dat het niet onbegrijpelijk is dat over de soort monetaire unie geen eensgezindheid bestond, aangezien twee verschillende economische visies in Europa bestonden en nog steeds bestaan in het heden, te weten de politiek-economische ideologieën van het Angelsaksische en het Rijnlandse (bestuurs)model. Deze twee blijven met elkaar concurreren omdat ze onderdeel zijn van het politieke en economische handelsspel. De soliditeit van de munt was natuurlijk in goede handen van de Angelsaksische Britten, de solidariteit bij het continentale Europa. Daar kan niemand iets aan veranderen en daarom is ook de opzet van een economische unie van soevereine lidstaten ook alleen als experiment te beschouwen; nog los van het feit dat de natiestaat (zoals gisteren beschreven) een vorming van een politieke unie niet toelaat.

‘Bij de uitgifte van de eerste euro’s zei toenmalig minister van Financiën Gerrit Zalm: “De euro staat op zichzelf.” De roep om een politieke unie noemde hij onzin. Szász: “Zalm zei tegen mij: ik ben het niet eens met jouw sombere verwachtingen. Wat jij onderschat is hoezeer het stabiliteitspact de positie van de ministers van Financiën versterkt.”

“Mijn ervaring leerde me dat we nog voor de komst van de euro binnen Europa allerlei afspraken hebben gemaakt die niet werden nageleefd. Ik vond het een illusie te veronderstellen dat afspraken rond de euro wél zouden worden nagekomen.”

‘Het morrelen aan het Verdrag begon nog vóór er munten en biljetten waren. Griekenland zou toetreden, maar voldeed aan geen enkel criterium. Met trucs werd het begrotingstekort teruggebracht, maar de staatsschuld bleef met 103 procent van het bnp veel hoger dan het voorgeschreven maximum van 60 procent. CDA-Kamerlid Henk de Haan, hoogleraar economie te Groningen, diende een motie in tegen de Griekse toetreding, maar die werd door Zalm ontraden: De Griekse staatsschuld was niet hoger dan die van Italië.’

Uit deze woorden blijkt dat Szász volledig gelijk heeft gekregen op het punt van de noodzaak van een politieke unie na, want dat was van den beginne een onhaalbare kaart en nu helemaal. Maar dat de politieke antenne van de oud-directeur van DNB scherper was dan die van politicus Zalm, bewijst dit interview met André Szász, altijd weer een genot om te lezen. Moge hij nog lang in goede gezondheid onder ons zijn.

Advertisements