Tags

, , , , , ,

Omhels Griekenland met vergeving en verzoening (Marcel Canoy en Kees van der Kooi, opinie/Trouw, 27 februari)

Een goede relatie met Griekenland is zoveel beter dan een harde clash, betogen econoom Marcel Canoy en theoloog Kees van der Kooi.

‘Hoe gaan we om met Griekenland en de torenhoge schuld die het land heeft opgebouwd?

‘Woorden als vergeving en verzoening kunnen de indruk wekken van een softe boodschap. Het tegendeel is het geval. De theologie stimuleert tot een helder realisme ten aanzien van wat mensen fout doen. Verzoening betekent niet door de vingers zien, maar het beestje bij de naam noemen en realistisch zijn. Een gezonde zondeleer nodigt uit tot reflectie, waarin men zich niet door het kwaad laat bedelven. Onverbiddelijke sancties zijn vaak nadeliger dan ruimte maken naar de toekomst.

‘Net als bij het verhaal van Jozef [OT] kunnen nieuwe afspraken de oude prima vervangen als het doel de heling van de relatie is. Maar wie garandeert dan dat deze afspraken wél werken? Hiervoor is nodig dat de communicatie gericht is op toekomstig wederzijds vertrouwen en niet op polarisatie. Stap voor stap zal daarbij duidelijk moeten worden of in Griekenland zelf de morele orde merkbaar verandert. Tekenen daarvoor zijn aanwezig, gezien de verzoenende toon van de Griekse minister Varoufakis en de hervormingen die in Griekenland al zijn ingezet.

‘Een model van verzoening is zowel theologisch als economisch te motiveren. Als schulden onhoudbaar zijn, worden ze ook niet terugbetaald als de Grieken uit de eurozone stappen. Roekeloos leengedrag kan alleen door roekeloos uitleengedrag van de andere eurolanden. Verzoening betekent wederzijdse aanpassing, op basis van gelijkwaardigheid en respect.

‘Bij toekomstige acties zullen de Grieken beter rekening moeten houden met hun verplichtingen in Europa, terwijl de andere lidstaten beter rekening kunnen houden met de context en de al geleden schade.

‘Er is een onderwaardering voor vergeving omdat die vaak onterecht geassocieerd wordt met een softe aanpak. Omdat straffen maatschappelijk tastbaarder zijn, worden de baten overschat. Indien er ook bij de Grieken een belangrijke motivatie is hun morele orde te herijken, is er een basis waarin vergeving voor alle partijen beter kan uitpakken dan straffen. Vergeven is niet vergeten, maar werken aan een gemeenschappelijke toekomst. Daar is niets softs aan.’

Dit is een heel logisch en redelijk betoog van beide auteurs, waarbij het theologische en economische denken in elkaar worden verweven. Dat is niet noodzakelijk en velen verwerpen het theologische aspect omdat hen dat niet aanspreekt, maar het betoog dat hier werd afgegeven is voor geen weerlegging vatbaar en daarom ijzersterk. Dit zal dus het politieke ijkpunt moeten worden in de komende en volgende Kamerdebatten over Griekenland.

Advertisements