Tags

, , ,

Populisme, integratie, sociaal-democratie (2) (Wouter Bos, Opinie & Debat/de Volkskrant, 19 februari)

Merkel reageert op Pegida als Thom de Graaf op Pim Fortuyn

‘Ook niet als we kijken naar de electorale successen van D66? Nee, want dat is geen volkspartij die probeert zowel lager- als hogeropgeleiden aan zich te binden. En juist die scheidslijn is zo akelig manifest rond bijvoorbeeld het integratievraagstuk; en wordt zo akelig blootgelegd met de opkomst van populistische partijen.’

Het valt bij ieder politiek debat op radio of tv weer op hoe al die politici hardnekkig blijven hangen in het eigen oude partij-jargon van verkiezingsretoriek en dat is de reden waarom de bevolking afhaakt van dat gebazel. Het klopt wat Bos hier schrijft over D66, de partij die een protest- en hervormingspartij avant la lettre – voorafgaande aan de combinatie SP en VVD – was maar zich gaande weg heeft ontwikkeld tot een even gevestigde partij als alle andere, met als kenmerk hooggeschoold en dus een soort veredelde VVD met beide als kenmerk neoliberaal te zijn, maar geen volkspartij, en dat is de VVD inmiddels ook niet meer want ordinair en zelfs rabiaat rechts. Deze wijzigingen in het partijenstelsel zijn ook veroorzaakt door partijideologieën die zich niet hebben aangepast aan de tand des tijds. Dit tijdsgewricht heeft namelijk te maken met zoveel meer gecompliceerde politieke factoren dat die ideologieën om de twee jaar moeten worden aangepast, maar daartoe leent zich de organisatiestructuur van de partijen als (gezelligheids)verenigingsmodel niet voor.

Om een praktisch voorbeeld te noemen voor de maatschappelijke en politieke complexe structuur van vandaag de dag: om het zorgstelsel en de zorghervorming als voorbeeld te nemen, moeten eigenlijk alle partijprogramma’s gedwongen moeten worden om een directe samenhang tussen zorgstelsel en de Europese budgetdiscipline te verwoorden op papier en dus in het beleidsprogramma. hoe realiseren we de noodzakelijke kostenbeheersing binnen de zorg, met de noodzakelijke saneringen die verplicht zijn volgens de EMU. Daarmee wordt een veel helderder debat geschapen, maar de angst om de Brusselse richtlijnen hardop te benoemen maakt dat iedereen en alle politici om de hete brei heen draaien. Dat schept vaagheid en uiteindelijk chaos. Het bovengenoemde voorbeeld kan ook worden doorgetrokken naar integratie en integratiebeleid. Dat is nooit van de grond gekomen in ons land omdat vooral de volkspartijen CDA, PvdA en VVD geen heldere keuzen konden maken zonder de migranten te kwetsen. Een multiculturele samenleving die we geworden zijn werd hetzij ontkend door de VVD, dan wel genegeerd door CDA en PvdA uit angst deze ontwikkelingen duidelijk te formuleren. Daarom het nieuwe begrip ‘pamperen’: in de watten leggen, verwennen en betuttelen. Kortom, de migranten geen eigen verantwoordelijkheid opleggen en geen eisen van integratie aan hen stellen.

Conclusie is dat zolang politieke partijen weigeren om meer logica, verbanden, duidelijkheid en helderheid in formuleringen te scheppen en een duidelijk eigen visie te ontwikkelen aan de hand van nieuwe feitelijke maatschappelijke gegevens, de ideologieën in hun oude negentiende eeuwse context blijven hangen, we daarmee vanzelfsprekend niets opschieten. Daarmee zijn dezelfde ideologieën, ondanks hun fundamentele en eeuwige blijvende abstracte waarden – zoals de door Bos genoemde Vrijheid, Gelijkheid en Broederschap -, waardeloos geworden. Daarmee is de democratie zelf in de gevarenzone gekomen omdat doordat deze nieuwe verwarrende politieke cultuur de burgers geen ander ‘houvast’ wordt geboden dan populisme en dat is niets anders dan ‘niet nadenken en alleen maar je gram uiten’ en daarmee schiet ook niemand iets op.

Om terug te komen op vrijheid, gelijkheid en broederschap: de VVD kan worden verweten een maximale individuele vrijheid na te streven, zonder rechtvaardigheid daarbij te betrekken omdat vrijheid voor de een onvrijheid voor de ander betekent (zero-sum game). Zo lang de inkomensverschillen zo groot zijn in ons land – in andere landen nog veel groter zeg ik er direct bij – bestaat er geen rechtvaardige samenleving. De sociaal-democraten leggen hetzelfde eenzijdige accent op gelijkheid, maar werken het beginsel van de biologische ongelijkheid van mensen te weinig uit en komen daarmee met overheidsregelgeving die te betuttelend is en daarmee innovatieve vrijheden te veel hinderen en dwarsbomen, zodat de economie zich niet duurzaam kan ontwikkelen. Enne, wat die duurzaamheid betreft is er een duidelijkste voorbeeld van de alom bestaande neoliberale geaardheid en dominantie bij alle partijen: de gasbel van Groningen moest doorgezet worden, ondanks al de vele aardbevingen die die provincie afgelopen jaren hebben geteisterd. Maar niet alleen de huizen/woningen zijn het slachtoffer, maar ook de aarde zelf en daarmee is nu de aarde zelf in opstand gekomen tegen dit menselijk wangedrag. Wij zijn zelf de schuldigen van die praktijken van roofbouw, en op onszelf en op de natuur.

Met dit kenmerk houdt geen enkele politieke partij rekening en daarom is dit bestel ten dode opgeschreven. Vandaar de opkomst van het populisme.

Advertisements