Tags

, , , , ,

Ouder maar niet wijzer (Kim Putters, Opinie & Dialoog/fd, 21 januari)

Op een dag dut ik ook weg achter de geraniums, zonder dat er elk uur een hulpverlener langskomt

‘Vier hardnekkige misverstanden daaromheen zitten de discussie over oud worden en over de ouderenzorg in de weg.

‘Het eerste rookgordijn dat regelmatig wordt opgetrokken is de suggestie dat we onze ouderen hebben `weggestopt` in verpleeg- en verzorgingshuizen en ze niet in eigen kring willen verzorgen. De bereidheid onder Nederlanders is groot, maar de verpleeg- en verzorgingshuiszorg heeft ervoor gezorgd dat je in Nederland onafhankelijker van je kinderen je oude dag kon inrichten.

‘Het tweede rookgordijn is dat de ouderenzorg gemiddeld van slechte kwaliteit is. Elke misstand is er een te veel, maar de eisen die we aan de zorg stellen zijn ook sterk veranderd. Doordat we gezonder en hoger opgeleid oud worden is de beoordeling van de kwaliteit van de zorgverlening stap voor stap naar de ervaren kwaliteit van leven verschoven.

‘Het derde rookgordijn is dat de ouderenzorg overal dezelfde kan en moet zijn. De meerderheid van de ouderen wil meer zeggenschap over de gewenste kwaliteit van leven in de laatste levensfase.

‘Het vierde rookgordijn is dat ouder worden zonder gebrek aan vitaliteit gepaard kan gaan. Ondanks alle vooruitgang op medisch gebied, de hogere opleiding en grotere zelfstandigheid van ouderen, worden we echter uiteindelijk ook allemaal meer kwetsbaar of gebrekkig.

‘Een gebrekkige acceptatie van de ouderdom leidt ertoe dat het debat over ouderenzorg blijft hangen in het wegvallen van bestaand werk of het sluiten van tehuizen, terwijl het moet gaan over anders zorgen en anders organiseren. De kwaliteit van de zorg dreigt te worden afgemeten aan aantallen minuten zorg per dag, terwijl het moet gaan over wat goed is voor de kwaliteit van leven voor alle ouderen.’

Deze rookgordijnen zijn inderdaad ontstaan vanwege het gegeven dat de EMU te snel is ingevoerd en Europa zich nog helemaal niet bewust was wat voor effecten alle verplichte bezuinigingen en saneringen van de overheidsuitgaven in den brede zouden hebben. Ons land heeft waarschijnlijk wereldwijd het beste ouderenbeleid en bijbehorende infrastructuur opgezet en opgetuigd, maar is sinds de strengere begrotingsnormen via de eurocrisis tegen de consequentie aangelopen dat op alle fronten de overheidsuitgaven omlaag moesten en dus moest er veel gesaneerd worden.

Maar laten we ook vaststellen dat deze zware saneringen lijken op neoliberaal beleid van zo weinig mogelijk overheid, maar dat is niet het geval, of althans, het is geen wet van Meden en Perzen. De zware saneringen zijn een logisch gevolg op afzwakkende concurrentiekracht en dito -vermogen van de EU op andere mondiale economische blokken en vooral van de eurozone binnen de mondiale financiële en economische verhoudingen. Dat feit mag niet vergeten worden. Een ander bijkomend verschijnsel dat wel graag vergeten wordt door neoliberalen is dat na de saneringsslagen een evaluatie gehouden moet – namelijk een politiek-ethische verplichting – of de saneringen wel rechtvaardig zijn doorgevoerd. En dat is stellig niet gebeurd op basis van de indicatie dat de rijken steeds rijker worden en de armen steeds armer. Gelukkig is er nu een Piketty opgestaan die alles wetenschappelijk heeft onderbouwd.

Ons land heeft dus vanwege eigen beleidskenmerken en -structuren van een hypermoderne verzorgingsstaat een voorsprong op de rest van Europa genomen door een goed opgetuigd stelsel en daar mogen we terecht trots op zijn. Dat ‘terecht trots’ brengt ook de verplichting met zich mee dat er – eerder dan in andere landen – secuur gekeken moet worden naar de rechtvaardigheid van saneringen: is de last van die saneringen op alle schouders terechtgekomen of alleen onder de slachtoffers en consumenten van die zorguitgaven? Omdat er geen wijziging van loon/inkomsten- en vermogensbelastingen is aangebracht is er per definitie dus sprake van een onrechtvaardige lastenverdeling. Die beleidsfout moet in de toekomst dus hersteld gaan worden, want indien die factor genegeerd wordt, breekt uiteindelijk de hel in ons land uit en kunnen we gerust stellen dat de vermogende Nederlanders lekker onder de collectieve paraplu hebben kunnen schuilen zonder dat zij specifiek zijn aangeslagen. Als het vermogende deel van de natie meer had bijgedragen in de vorm van zwaardere belastingen was een groot deel van de collectieve zorginfrastructuren blijven bestaan, en dus hebben zij de ‘willekeurige’ saneringen op hun geweten.

Gegeven dit uitgangspunt zal er nu van een Nederlandse voorsprong op zorginfrastructuur gezocht moeten worden naar een ‘evenwichtige’ en ‘innovatieve’ voorsprong waarmee ons land wereldwijd voorloper gaat worden en daarmee ‘vernieuwer’ op het mondiale vlak. In Azië, Afrika en Zuid-Amerika kent men namelijk helemaal geen ouderenzorg zoals op Europees snit afgestemd en al zijn ook de verschillen binnen de EU erg groot, wij Europeanen hebben een structurele voorsprong opgebouwd en die dienen wij ook te handhaven om daarmee de kwaliteit van leven te kunnen blijven garanderen; alleen dan zonder alle ‘overdreven’ extraatjes die tot voor kort gebruikelijk waren bij ons. Zo was er niet er enige weken geleden een bekende commentator en kortstondig Kamerlid op de radio te horen die aangaf dat zijn vermogende vader best zelf had kunnen bijdragen aan allerlei voorzieningen, maar ‘dat paste niet in de regels’. Inderdaad kan worden opgemerkt dat er een gelijkheidsbeginsel bestaat in ons land en daar zou het nieuwe ‘en aangepaste’ ouderenbeleid kunnen starten met een herijking van dat beleid, in plaats van botweg allerlei tehuizen te sluiten. Consequentie van rechtvaardige verdeling is namelijk dat iedereen die saneringen moet kunnen voelen en dus ook de meest vermogenden. Daar is heel erg veel, in sommige ogen bizar veel, vermogen opgeslagen en dat geld is bij vermogensbeheerders ondergebracht om alleen maar die zakken te vullen. Dat is het ware schandaal, een schandaal van de eerste orde. Het ware schandaal juist in dit tijdsgewricht, dat de rijkdom in de wereld groter dan ooit is in de hele wereldgeschiedenis.

Advertisements