Tags

, ,

Trekt IS Obama het moeras in? (Arie Elshout, Ten eerste/de Volkskrant, 21 augustus)

De VS lopen als een marionet aan een touwtje achter de feiten aan

Stelling: gezien deze indruk dat het VS-isolationisme tot een marionettenrol wordt gedegradeerd, zal bewezen gaan worden dat deze somberte geheel misplaatst is. Hieronder de argumenten. Het probleem zijn de generaals die in hun eigen oude vakjargon blijven denken.

‘De IS-strijders gaan daarentegen voluit, waardoor ze ‘s werelds enige supermogendheid achter de feiten doen aan lopen, als een marionet aan een touwtje. Generaals houden daar niet van. Een militair wil het initiatief houden, hij wil degene zijn die de volgende stap op de escalatieladder bepaalt om zo de vijand te kunnen overweldigen. Tot nu stond de Amerikaanse legertop achter het terughoudende beleid van hun president, net zo moe als hij van tien jaar oorlog. Maar misschien is dat langzaam aan het veranderen.’

IS-strijders gaan op dit moment inderdaad voluit, maar ook vanwege een tijdelijke machteloosheid die de wereld dwingt tot een nieuwe standpuntbepaling en houding ten opzichte van deze nieuwe vorm van barbarisme. ‘Oog om oog, tand om tand’ heeft ook in deze context geen enkele zin. Dat zou de beschaafde wereld in dezelfde barbarij sleuren zoals eigenlijk nu al in Gaza met de Israëlische bombardementen te zien is. Geweld versterkt geweld, zoveel ik nu wel duidelijk geworden.

‘Belangrijk wordt de reactie van de Amerikaanse bevolking. De overgrote meerderheid is na Irak en Afghanistan net zo afkerig van nieuwe buitenlandse avonturen als Obama. Maar met de onthoofding van Foley en de begeleidende uitdagende teksten van de islamitische militanten aan het adres van Amerika kan er een andere stemming ontstaan. Want hoe oorlogsmoe de meeste Amerikanen ook zijn, ze voelen zich ook ongemakkelijk bij het beeld van een verzwakt Amerika dat de buitenlandse politiek van de president zou oproepen. Tot nu toe wist Obama zich als non-interventionist gedekt door de peilingen. Maar als de stemming omslaat omdat er naar het gevoel van de kiezers niet adequaat gereageerd wordt op de provocaties van IS, kunnen hij en de Democraten zo vlak voor de tussentijdse Congresverkiezingen van november kwetsbaar worden. En als Obama ergens gevoelig voor is dan is het wel voor het gevaar dat hij de meerderheid in de Senaat verliest. Dan komt het Congres geheel in Republikeinse handen en kan zijn presidentschap een voortijdige dood sterven.’

Hier ontwikkelt zich sluimerend een herhaling van de Pearl Harbour-geschiedenis, met dat verschil dat er geen nieuwe grootschalige interventie van de Amerikanen in Irak, noch een nieuwe wereldoorlog in onze huidige tijd te vrezen valt, maar dat er een geheel nieuwe militaire strategie ontwikkeld moet én zal worden opdat het centrale doel van de wereldgemeenschap, de mensenrechten waar ter wereld ook, adequaat beschermd kunnen worden; bij de meest bizarre schendingen zoals nu door IS-strijders, dient ingegrepen te worden.

Deze internationale context is dus ook een boodschap aan de Haagse beleidsmakers en het kabinet: géén aanpassing van het defensiebudget door middel van nieuwe tanks en JSF’s, want dat getuigt van ouderwets strategisch denken om conflicten als in het gecamoufleerde expansieve machtsvertoon in Oekraïne tegen te houden, maar in de vorm van snelle interventie-eenheden, die direct kunnen aansluiten bij hun internationale collega’s, zoals de special forces van de VS en Brittannië.

En meer vertrouwen in Obama is volledig op zijn plaats vanwege zijn oergevoel voor de publieke opinie, zoals door Elshout verwoord. Wij laten ons in plaats daarvan misleiden door het volkomen verziekte politieke proces en de onbenullen bij de Republikeinen, die helaas meewerken aan een diskwalificatie van het Amerikaanse democratische spel, zoals dat bij ons ook het geval is, en waar niet trouwens?

Overal is de democratie gedegradeerd tot een gezelligheidsspelletje, waarbij onvoldoende kennis en kunde ontwikkeld worden en daarom staat dit bestel op springen. En waar wel serieus ‘politiek gevormd’ wordt zoals de SP, daar slaat de balans door naar de andere zijde door extremistisch optreden van betrokken parlementariërs. Ook de SP bewijst dat een goede scholings- en trainingsinfrastructuur niet leidt tot wijsheid en gebalanceerde visievorming.

Het liefst op basis van een Veiligheidsraad-resolutie, maar als dat door de belangenconflicten door de betrokken regionale belangen niet mogelijk is, dan door de VS zelf, onder het motto dat als de VN zichzelf krachteloos en machteloos maakt, dan de enige supermacht van dit moment het recht van ingrijpen heeft en zeker als de VS worden gesteund door westerse bondgenoten.

Tot slot is vertrouwen in Obama zeer wel mogelijk en zelfs nog meer noodzakelijk om tot wereldwijde antwoorden te komen gezien zijn voorkeur voor maatwerk:

‘Maar hoe groot de binnen- en buitenlandse druk ook kan oplopen, Obama is en blijft een man van maatwerk. Ook als hij zal opschuiven naar meer ingrijpen, zal hij proberen te voorkomen dat Amerika weer volop wordt opgezogen door het Iraakse moeras.’

Obama is zich terdege bewust van de risico’s zonder dat maatwerk:

‘Hij is doordrongen van het gevaar van ‘mission creep’, de sluipende uitbreiding van de militaire betrokkenheid. Daarom hamert hij erop dat de oplossing moet worden gezocht in het formeren van een regering in Bagdad waarin alle Irakezen zich herkennen zodat de aantrekkingskracht van IS afneemt. Amerika kan vervolgens fungeren als haar luchtmacht, maar de strijd op de grond moet worden gevoerd door de Iraakse strijdkrachten zelf, samen met de Koerdische strijders. Amerika’s rol moet afgemeten zijn: niet te veel, niet te weinig, precies genoeg. Maar wanneer is genoeg genoeg?’

Om op dit laatste direct een antwoord te geven: ‘genoeg is genoeg’ kan worden bepaald aan de hand van de wereldopinie via de sociale media, zoals Gaza bewezen heeft: Israël bedient zich van buitenproportioneel militair geweld, veroorzaakt door een zoekende premier Netanyahu die zich gegijzeld voelt door zijn extremistische coalitiegenoten. Israël laat zich zelfs gijzelen door Hamas door hun grenzeloze terreur, dan via geheime onderhandelingen had aangepakt moeten worden.

Maar Gaza verkeert in een vicieuze cirkel die alleen maar radicaliserend werkt in mondiaal verband. Zelfs tot in de Haagse Schilderswijk en Spoorwijk met de algehele demonstratieverboden die gisteren volkomen terecht werden uitgevaardigd. Waarom volkomen terecht en dus niet ‘ongrondwettelijk’ zoals Jonathan van het Reve onterecht aangaf: hier is sprake van een groeiende ophitserrij en haatzaaien, die geen enkel uitzicht bieden op gebalanceerde oplossingen.

Vandaar dat de voorwaarden tot toestemming voor demonstreren uitgebreid dienen te worden met toetsing vooraf en dan vooral in de vorm van visievorming. En dan pas kan worden hardgemaakt – lees: bewezen worden – dat ons land volledig visieloos is geworden; zowel van de zijde van politici als van de kant van de radicalen en extremistische actievoerders.

En zo hangt weer alles met alles samen. Enne, Obama heeft nog geen fout gemaakt.