Tags

, ,

“Europa is verstrikt geraakt in de val van veel te lage inflatie” (Marcel de Boer, In het nieuws/fd, 5 juni)

Nobel-laureaat Paul Krugman: ‘Zelfs doelstelling van vier procent inflatie is niet voldoende’

‘Krugman stelt evenwel dat de natuurlijke rente nu ruim onder die -2% zit. Hij pleit er dan ook voor dat de ECB alles in het werk stelt om de inflatie fors omhoog te duwen, naar zeker 4% à 5%. Alleen zo wordt de reële rente voldoende gedrukt, waardoor de vicieuze cirkel van economische zwakte en lage inflatie wordt doorbroken.

‘De huidige dalende inflatie verdiept de neergang juist’, zegt Krugman. Hij vindt het dan ook onvergeeflijk dat de ECB zo lang wacht met maatregelen. Maar wel begrijpelijk. De ECB is bedoeld om de inflatie beperkt te houden. Haar geloofwaardigheid staat op het spel als ze zich plotseling hard gaat maken voor fikse geldontwaarding.

Daar komt bij dat de geleidelijke disinflatie geen urgente reactie lijkt te vereisen. Terwijl een urgente respons wel nodig was tijdens de crisis toen een implosie van de eurozone dreigde. Net als in Japan lijkt de eurozone in een deflatoire situatie te belanden, waar beleidsmakers vervolgens excuses voor gaan verzinnen. Zoals: ‘Het zijn alleen technologiegoederen die snel in prijs dalen’; of: ‘Het probleem speelt slechts in Zuid-Europa en is een uiting van de ontschulding daar’.

Het resultaat is stagnatie en als er onverhoopt weer nieuwe economische onrust uitbreekt, is er geen buffer om de klap op te vangen. Wat dit voor de maatschappelijke steun voor het Europese project betekent, laat zich raden, concludeert Krugman in de shuttlebus.’

Alleen al het feit dat er sprake is van stagnatie van de Europese economie en het herstel maar uiterst traag van de grond komt, staaft het gelijk van Krugman. En het tweede argument dat Krugman gelijk heeft schuilt in de opmerking dat de EU geen benul heeft van wat de toekomst gaat brengen:

‘Het grote probleem is de gedachte dat de crisis een kwestie van even doorbijten is. Op zeker moment komen we er weer uit en dan keren de goede tijden van voor de crisis terug, klinkt het. Maar er zijn goede redenen om aan te nemen dat de toekomst er heel anders uitziet dan wat we in het verleden gewend waren, stelt Krugman. Of beter: we moeten ons realiseren dat de economische situatie ook vóór 2007 al somber was, maar dat een kredietzeepbel het zicht beperkte.

De econoom haakt hier aan bij de ‘secular stagnation’-these, die eind vorig jaar door Harvard-hoogleraar Larry Summers naar voren werd gebracht tijdens een academische bijeenkomst van het IMF. Die komt er kort samengevat op neer dat als de verwachte winstgevendheid van investeringen afneemt, de rente in hetzelfde tempo zou moeten dalen. Punt is alleen dat een centrale bank in principe de nominale rente niet tot onder nul kan duwen. Als de winstverwachtingen dan achterblijven bij de leenkosten, investeert niemand en zakt de economie in elkaar.’

Visionaire economen kent Europa niet en dat is te merken aan de hardnekkigheid van de afgelopen crisis en de semi-crisis waarin we nu verkeren.