Tags

,

FDP heeft zelf schuld aan nederlaag (Bas den Hond, redactie buitenland, vandaag/Trouw, 24 september)

Zwakke leiding was Duitse liberalen fataal

‘Het andere probleem van de FDP is volgens Nijhuis dat de partij gaandeweg steeds meer economisch-liberaal is geworden, met veronachtzaming van de nadruk op burgerlijke vrijheden die het gedachtengoed in voorbije decennia karakteriseerde. “In dat markt-liberalisme waren ze behoorlijk radicaal, maar met de financieel-economische crisis is dat verdacht geworden. Daar hebben ze geen goed antwoord op gevonden. En thema’s waarmee ze konden scoren, bijvoorbeeld de bescherming van de privacy, denk aan het schandaal rond de Amerikaanse NSA, hebben ze niet opgepakt.”

Ook de VVD is dominant economisch-liberaal (en dus ‘neoliberaal’) geworden en door deze ideologische vervlakking verwordt het (Neerlands) liberale erfgoed – Thorbecke in combinatie met Cort van der Linden – een armoedig erfgoed vanuit het rijke liberale verleden, met name in de 19e eeuw.

Ergo, de conclusie luidt dat er veel parallellen tussen het ideologische Duitsland en ons land bestaan: er bestaat een wisselwerking tussen het degelijke CDU van Angela Merkel die automatisch coalitiepartners leegeet, zoals de FDP die ideologieloos is geworden en de VVD onder de regeringen onder CDA-vlag, die een uitgesproken middenpartij was en door de elkaar uitsluitende PvdA en VVD een oersterk bastion werd, tot het moment dat samenwerking met PVV werd gezocht, een ideologische blunder van formaat. Overigens niet de gedoogconstructie als zodanig die een doodlopende weg was, maar het onvoldoende tegenspel bieden vanuit het CDA, want je moet de gedoger toch tevreden of aan boord houden. Maar het christelijke gedachtegoed botst natuurlijk tot en met de anti-islamitische PVV. Om over de merkwaardige verhouding van datzelfde PVV met de verdraagzame VVD maar te zwijgen, omdat de VVD onmachtig was de eigentijdse antwoorden op het migratievraagstuk te formuleren. Het bestuurlijke CDA contra de ideologiearme VVD deed beide partijen wankelen in hun beider ideologische basis; het CDA werd hard gestraft en de VVD won op de retorische kwaliteit, of liever welbespraaktheid, van leider Mark Rutte, zeker in vergelijking met de sputterende spreker Jan Peter Balkenende. En zo gaven deze details de doorslaggevende verschillen in de laatste verkiezingen. Maar de VVD kan hetzelfde lot tegemoet zien als de FDP als de bloedarmoede aanhoudt onder de huidige pragmatische leiding. De komende algemene beschouwingen zullen leren of Rutte zich kan blijven handhaven onder de mindere verbale begaafdheid van de oppositionele tegenstrevers van de premier. Deze beschouwingen vormen dus het belangrijkste podium voor Rutte zolang niemand opgewassen is tegen zijn woordenstroom. Veel minder wollig en dus helderder dan onder Lubbers. Nu is de veertiger als welbespraakte verkoopmakelaar aan het woord en toen het verbaal goochelende oliemannetje.