Tags

Waarom Litouwen een belangrijk land is (Column Maarten Schinkel, Katern Economie/NRC Handelsblad, 13 juni)

‘De naaste toekomst belooft een veel interessanter kwestie: Duitsland mag over anderhalf jaar niet eens meer altijd stemmen bij de ECB. Voor Nederland lonkt een nog zwaarder scenario.

‘Dat komt door een regeling die hier goeddeels onder de radar is gebleven. Al vóór 2003 werd, onder het bewind van Wim Duisenberg bij de ECB, voorzien dat het bestuur van de ECB onwerkbaar zou worden als het aantal lidstaten te groot wordt.

‘Daarom moest, als de eurozone meer dan vijftien lidstaten zou krijgen, een rotatiesysteem in werking treden, waardoor niet elke lidstaat altijd meer mocht stemmen. Zo zou de besluitvorming in de raad van de ECB beperkt blijven tot 21 stemmende leden: zes leden van het permanente bestuur (waaronder Mario Draghi nu de leiding heeft en de Duitser Jorg Asmussen plaats in heeft). En maximaal vijftien presidenten van de centrale banken van de lidstaten van de euro.

‘In 2008 werd besloten dat pas als het aantal eurodeelnemers de 18 zou overstijgen deze rotatieregeling in zou gaan. Die toekomst is bijna aangebroken. Op 1 januari 2014 treedt Letland toe als achttiende euroland, en het ziet ernaar uit dat op 1 januari 2015 Litouwen volgt.

‘Vanaf dat moment zijn er negentien eurolanden en ontstaan en ontstaan er twee groepen: de vijf grootste lanen (qua omvang van de economie en de financiële sector, waartoe Nederland nu aannemelijk ook nog behoort), krijgen samen vier stemmen. Zij rouleren maandelijks, en mogen dus ieder aan 80 procent van de stemmen deelnemen. De rest van de eurolanen, aanvankelijk dus 14, verdelen dan 11 stemmen. Aanvankelijk stemt ieder land in 79 procent van de gevallen, maar als het aantal eurolanden oploopt, blijft deze tweede groep de 11 stemmen verdelen en verliezen haar leden gaandeweg meer stemmacht. Boven de 21 eurolanden treedt dan een systeem in werking met niet twee, maar drie groepen.’

(…)’

Wie heeft dit ‘ingenieuze’ systeem verzonnen? Het klinkt allemaal heel democratisch, maar dan vanuit de studeerkamer of de bibliotheek van de ECB. Geen organisatiekundige had een dergelijke opzet geadviseerd. Waarmee maar weer eens blijkt dat als politici zelf zich met organisatiekundige vraagstukken gaan bezighouden, alles in het honderd loopt. Deze afsprakenreeks moet dus op kortste termijn worden teruggedraaid en aan de hedendaagse inzichten worden aangepast. In ieder geval heeft het er veel van weg dat met getallen in de EU gegokt wordt en willekeurige streefgetallen worden aangehouden, zoals ook de huidige drieprocent begrotingstekortnorm en de 60% staatsschulden. Allemaal gangbare normen uit de oude economie die vandaag discutabel zijn. Zo blijven we in de recessie hangen.

Maar dat de sterkste Europese economieën hun permanente stemrecht dienen te behouden, staat als vaststaand feit. Die stemrechtprocedure kan veel beter georganiseerd worden. We moeten ons bijna gaan schamen dat we lid zijn van een unie met zulke primitieve organisatiestructuren. De EU onwaardig. Dank aan Maarten Schinkel die ons wakker heeft gemaakt. Maar waarom heeft Buitenlandse Zaken geen discussie aangezwengeld? Het zou onvoorstelbaar dat de minister van BZ en Financiën zich gebonden zouden voelen aan dergelijke trendachtige afspraken. Volkomen inefficiënt.

Litouwen is geen belangrijk land, want een kleine lidstaat, maar de ECB heeft belachelijke regels verzonnen en dat moet rechtgezet worden.

Advertisements